Jak obniżyć podatek za 2022 r. od działalności gospodarczej? Można zmienić zasady opodatkowania i skorzystać z ulg

0
13

Dla przedsiębiorców dominują rozwiązania pozwalające obniżyć przychód lub dochód, a nie sam podatek. Część rozwiązań pokrywa się z preferencjami dla osób nieprowadzących działalności, o których już informowaliśmy w Business Insider.

Standardowym sposobem obniżenia podatku pod koniec roku jest generowanie kosztów uzyskania przychodów i przekazanie darowizn np. na cele pożytku publicznego.

Korzyści podatkowe może dać również wsparcie kultury, edukacji i sportu (nowa ulga sponsoringowa, wprowadzona przez Polski Ład) – mówi Jolanta Grochal, doradca podatkowy i starszy menedżer w Vialto Partners. Wydatki te również trzeba ponieść jeszcze w 2022 r. aby skorzystać z odliczenia w zeznaniu za ten rok.

Nowością – dodaje ekspertka — jest też ulga na zakup terminala płatniczego i ulga na prototyp. – Trzeba jednak spełnić określone warunki, aby można było korzystać z tych preferencji – podkreśla Jolanta Grochal.

Kolejną nowością są też ulgi: dla rodzin 4+, dla pracujących emerytów oraz ulga na powrót. Jak tłumaczy Rafał Sidorowicz, doradca podatkowy i starszy menedżer w MDDP, wszystkie trzy preferencje dotyczą również przychodów z działalności gospodarczej, niezależnie od wybranej formy opodatkowania. Omówiliśmy je już w Business Insider, w artykule dotyczącym osób fizycznych nieprowadzących działalności. Rozwiązania dla przedsiębiorców są analogiczne.

Zaznaczmy, że w artykule opisujemy wyłącznie rozwiązania dotyczące PIT i zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (ryczałt).

Można zmienić formę opodatkowania

Zacznijmy od specjalnego rozwiązania, które będzie dostępne po zakończeniu obecnego roku.

Przedsiębiorcy na ryczałcie ewidencjonowanym lub liniowym PIT będą mogli bowiem wstecznie zmienić formę opodatkowania za 2022 r. na zasady ogólne PIT.

Podatnik, który zdecyduje się na taką zmianę, będzie musiał po prostu złożyć PIT-36 zamiast PIT-36L (formularz właściwy dla liniowców) lub PIT-28 (formularz do rozliczenia ryczałtu). Zeznanie trzeba złożyć do 2 maja 2023 r.

Czy warto z tego skorzystać? Każdy musi to przekalkulować indywidualnie. To, czy będzie to opłacalne zależy od wielu zmiennych: poziomu przychodów i kosztów, składek zdrowotnych i tego, czy przedsiębiorca może skorzystać z ulg podatkowych.

Skala PIT może być dla wielu bardziej atrakcyjna niż ryczałt czy nawet liniowy PIT dzięki:

— obniżeniu stawki PIT do 12 proc. — zwłaszcza dla osób, u których dochód (przychód) w 2022 r. nie przekracza progu 120 tys. zł.,

nowej kwocie wolnej od podatku w wysokości 30 tys. zł,

— możliwości skorzystania z szeregu innych preferencji, np. wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko, a także popularnej ulgi na dziecko.

Opcje te nie są dostępne dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem i stawką liniową.

Z drugiej jednak strony np. ryczałtowcy nie muszą płacić daniny solidarnościowej. Liniowcy i osoby na skali muszą o niej pamiętać. Danina wynosi 4 proc. od nadwyżki dochodów ponad 1 mln zł.

Każdy musi więc samodzielnie policzyć, czy w jego indywidualnej sytuacji bardziej opłaca się pozostać na ryczałcie/liniowym PIT, czy też przejść na zasady ogólne PIT. Przypomnijmy, że odwrotna zmiana — ze skali PIT na inne formy — nie jest możliwa.

Zmiana formy opodatkowania będzie jednocześnie skutkowała zmianą zasad ustalania składek zdrowotnych, co przedsiębiorca powinien wziąć pod uwagę, kalkulując opłacalność tych działań – zwraca uwagę Rafał Sidorowicz.

Dla kogo, jaka składka zdrowotna

Generalnie, jeśli weźmiemy pod uwagę składki zdrowotne, to korzystniejsze zasady ich naliczania obowiązują w przypadku ryczałtu i liniowego PIT niż na zasadach ogólnych.

Ryczałtowcy płacą bowiem również zryczałtowaną składkę uzależnioną od rocznego przychodu.

Nie wdając się w kwestie techniczne, wygląda to następująco:

— jeśli przychód roczny nie przekracza 60 tys. zł, to składka zdrowotna wynosi 335,94 zł miesięcznie,

— jeśli przychód mieści się w granicach od 60 tys. zł do 300 tys. zł, to składka wynosi 559,89 zł miesięcznie,

— jeśli przychód jest powyżej 300 tys. zł, to składka wynosi 1007,81 zł miesięcznie.

Przedsiębiorcy na liniowym PIT płacą z kolei składkę zdrowotną w wysokości 4,9 proc. Naliczają ją od rzeczywistego dochodu.

Z kolei osoby, które przejdą na zasady ogólne PIT, muszą pamiętać, że składka zdrowotna wynosi 9 proc. i również jest naliczana od rzeczywistego dochodu.

Dodatkowo korekta Polskiego Ładu dała ryczałtowcom i liniowcom możliwość odliczenia części składki od dochodu. Osoby na skali PIT nie mają takiej możliwości.

Ryczałtowcy mogą odliczać od przychodu połowę zapłaconej składki, zarówno za siebie, jak i za osoby współpracujące. Z kolei liniowcy mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu składkę zdrowotną zapłaconą za siebie i za osoby współpracujące – do łącznej wysokości rocznego limitu, który w 2022 r., wynosi 8700 zł.

Kto powinien rozważyć zmianę

Warto więc przeanalizować formy opodatkowania (ryczałt, liniowy PIT, skala PIT) i znaleźć tę, która będzie najkorzystniejsza dla danego przedsiębiorcy – tłumaczy Jolanta Grochal.

Jeśli chodzi o ryczałtowców, to zmianę na skalę powinni rozważyć przykładowo ci, którzy opodatkowują przychody według stawki ryczałtu wyższej niż 12 proc. (17 proc., 15 proc., 14 proc.) albo mieli duże wydatki, których nie przewidzieli na początku 2022 r., kiedy decydowali się na ryczałt.

Jeśli chodzi o podatników na liniowym PIT, to zmianę na skalę PIT powinni rozważyć przykładowo ci, którzy uzyskali przychód powyżej 12 tys. zł miesięcznie i ponieśli wysokie koszty. Może się bowiem okazać, że skala PIT będzie korzystniejsza niż liniowy PIT.

Zmianę na skalę można też rozważyć w przypadku, gdy w trakcie roku żona lub mąż stracił pracę, a drugi z małżonków osiągnął wysoki dochód (powyżej 120 tys. zł). Może się okazać, że przejście na skalę i wspólne rozliczenie z małżonkiem będzie korzystniejsze niż ryczałt lub liniowy PIT. Na skali, jak już wspomnieliśmy, można też skorzystać z ulgi na dzieci (odliczenie od podatku), niedostępnej dla przedsiębiorców na ryczałcie i liniowym PIT.

Z jakich nowych ulg skorzystać

Przedsiębiorcy mogą również skorzystać z nowych i starych ulg podatkowych. Zacznijmy od nowych, które wprowadził Polski Ład, czyli ulgi sponsoringowej, na zakup terminala płatniczego, na ekspansję oraz na prototypy.

Jeśli chodzi o nowe ulgi, to trzeba też wymienić ulgi: dla rodzin 4+, dla pracujących emerytów oraz ulga na powrót. Omówiliśmy je już w Business Insider, w artykule dotyczącym osób fizycznych nieprowadzących działalności.

Warto wydać na sport, kulturę lub naukę

Ulga sponsoringowa dotyczy wydatków na działalność sportową, kulturalną, szkolnictwo wyższe oraz naukę. Co istotne, trzeba je ponieść do końca 2022 r., aby je odliczyć w zeznaniu składanym do 2 maja 2023 r.

Wydatki na te cele można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów a dodatkowo ich połowę, drugi raz, zaliczyć do kosztów. Przykładowo, jeśli podatnik wydał na działalność sportową 1000 zł, to do kosztów uzyskania przychodów w działalności może zaliczyć 1500 zł.

Co istotne, kwota odliczenia nie może przekroczyć kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika w danym roku podatkowym z działalności gospodarczej. Innymi słowy, ulga może nawet wyzerować dochód przedsiębiorcy i tym samym podatek.

Z ulgi sponsoringowej mogą skorzystać przedsiębiorcy, podatnicy PIT, którzy opodatkowują przychody z działalności na zasadach ogólnych PIT lub podatkiem liniowym. Nie skorzystają z niej więc ryczałtowcy.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, jak działa ta ulga, na przykładzie.

Załóżmy że przedsiębiorca (podatnik PIT) wydał 30 tys. zł na imprezę sportową (zawody sportowe) w zamian za usługi reklamowe. Poniesienie tego kosztu potwierdza umowa oraz przelew na konto organizatora zawodów sportowych.

W takiej sytuacji przedsiębiorca 30 tys. zł zalicza do kosztów uzyskania przychodów i kolejne 15 tys. zł odlicza od podstawy opodatkowania w ramach ulgi. Jeśli podatnik jest na liniowym PIT, a jego dochód z działalności wyniesie 100 tys. zł, to bez ulgi zapłaciłby 19 tys. zł podatku, a z ulgą zapłacić 16 150 zł podatku za 2022 r. Korzyść przedsiębiorcy wyniesie 2850 zł.

Co z zakupem terminala

Przepisy pozwalają też odliczyć wydatek na terminal płatniczy. Ulga na nabycie i obsługę terminala płatniczego dotyczy przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej oraz liniowym PIT.

Odliczyć można maksymalnie 1000 zł, a podatnicy, którzy nie muszą mieć kas fiskalnych (zgodnie z ustawą o VAT) mogą odliczyć maksymalnie 2500 zł.

Z ulgi można skorzystać w roku podatkowym, w którym podatnik dał klientom możliwość płatności za pośrednictwem terminala płatniczego i w następnym roku. W sumie odliczenie przysługuje przez 2 lata.

Jeżeli przedsiębiorca kupi i uruchomi terminal w 2022 r. to ma prawo do ulgi w rozliczeniu za rok 2022 i 2023. Wydatek na terminal rozliczamy w zeznaniu rocznym PIT (składanym do 2 maja 2023 r.).

Jeśli podatnik nie odliczy w zeznaniu za 2022 r. całego wydatku to niewykorzystaną kwotę będzie mógł odliczyć w rozliczeniach za kolejne lata.

Dla kogo ulga na ekspansję

Przepisy dają też przedsiębiorcom na skali podatkowej i opodatkowującym dochody liniowym PIT możliwość odliczenia od dochodu (podstawy opodatkowania) kosztów poniesionych na ekspansję, czyli na rozszerzenie swoich rynków zbytu. W praktyce ulga ta skierowana jest do przedsiębiorców, którzy wytwarzają własne produkty i chcą zwiększać ich sprzedać. Limit odliczenia w tym wypadku wynosi aż 1 mln zł, ale trzeba spełnić warunki.

Przede wszystkim w ciągu kolejnych 2 lat (licząc od końca roku, w którym podatników poniósł koszty na zwiększenie przychodów ze sprzedaży swoich produktów) trzeba:

— zwiększyć przychody ze sprzedaży produktów (w kolejnym roku) lub

— osiągnąć przychody ze sprzedaży produktów, których wcześniej nie oferowaliśmy, lub

— osiągnąć przychody ze sprzedaży produktów, których dotychczas nie oferowaliśmy w danym kraju.

Przepisy (art. 26gb ustawy o PIT) określają też, o jakie koszty chodzi. Przykładowo za koszty poniesione w celu zwiększenia przychodów ze sprzedaży produktów uznaje się wydatki: na działania promocyjno-informacyjne (np. zakup przestrzeni reklamowych, przygotowanie strony internetowej), dostosowanie opakowań produktów do wymagań kontrahentów oraz przygotowanie dokumentacji umożliwiającej sprzedaż produktów – w szczególności dotyczącej certyfikacji towarów i rejestracji znaków towarowych.

Wydatki te można rozliczyć w zeznaniu PIT za rok podatkowy, w którym podatnik poniósł koszty na zwiększenie przychodów ze sprzedaży produktów. Jeśli przedsiębiorca ma stratę lub nie ma od czego odliczyć tych wydatków, ma na to 6 lat.

Są już trzy ulgi na innowacje

W tym roku poszerzyła się również pula ulg dotyczących innowacji. Chodzi o nową ulgę na prototyp. W praktyce uzupełnia ona dotychczasowe ulgi: na działalność badawczo-rozwojową (B+R) oraz IP Box.

Przypomnijmy, że przedsiębiorcy opodatkowujący dochody skalą podatkową lub tzw. podatkiem liniowym mogą skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej (B+R), a więc odliczyć część kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową.

Ulga IP Box pozwala z kolei opodatkować preferencyjną 5 proc. stawką PIT dochody uzyskane z praw własności intelektualnej, a więc np. patentu i autorskich praw do programu komputerowego, które zostały wytworzone, rozwinięte lub ulepszone w ramach prowadzonej przez podatnika działalności B+R.

Trzecia, nowa ulga – na prototyp — pozwala odliczyć 30 proc. poniesionych kosztów na produkcję nowego produktu i wprowadzenie go na rynek. Odliczenie to nie może przekroczyć jednak w roku podatkowym 10 proc. dochodu osiągniętego z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Jakie stare ulgi przysługują

Przedsiębiorcy muszą też pamiętać o starych ulgach i preferencjach podatkowych.

— Niezależnie od wybranej formy opodatkowania (skala PIT, liniowy PIT, ryczałt), przedsiębiorcy mogą korzystać z ulgi termomodernizacyjnej, gdzie podstawę opodatkowania można obniżyć aż o 53 tys. zł, czy odliczeń dokonanych darowizn (maksymalnie 6 proc. dochodu przedsiębiorcy) lub wpłat na IKZE (maksymalnie 10 659,6 zł w 2022 r.) – wskazuje Jolanta Grochal, Vialto Partners.

We wszystkich tych przypadkach wydatki trzeba ponieść do końca 2022 r. aby je odliczyć w zeznaniu za obecny rok.

Przedsiębiorcy na zasadach ogólnych PIT mogą również rozliczyć się współnie z małżonkiem lub jako osoby samotnie wychowujące dzieci.

Co może być kosztem podatkowym

Przedsiębiorcy powinni również pamiętać o popularnej metodzie obniżania dochodu, czyli o kosztach podatkowych. Oczywiście dotyczy to osób opodatkowujących dochody, a więc na skali PIT i płacących liniowy PIT. Nie dotyczy to ryczałtowców, którzy nie mają prawa do rozpoznania kosztów.

Przykładowo, kosztem uzyskania przychodów mogą być wydatki na samochód służbowy. Nikt nie zabrania np. wymiany auta wykorzystywanego do działalności gospodarczej, laptopa czy zakupu nowego modelu telefonu. Wszystkie te wydatki można zaliczyć do kosztów podatkowych, co przekłada się na obniżenie dochodu i podatku. Trzeba pamiętać oczywiście o ograniczeniach związanych np. z rozliczaniem zakupu i eksploatacji samochodu.

Trzeba również pamiętać, że nie można generować sztucznie tych kosztów. Fiskus może je bowiem zakwestionować na podstawie np. klauzuli generalnej przeciw unikaniu opodatkowania. Koszty muszą więc mieć uzasadnienie gospodarcze, mieć związek z przychodami lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Co dla ryczałtowców

Rafał Sidorowicz zwraca uwagę, że przedsiębiorcy na ryczałcie ewidencjonowanym, mogą zweryfikować czy na pewno stosują właściwą stawkę.

— Warto przypomnieć, że stawki ryczałtu są z reguły powiązane z klasyfikacją PKWiU usług. Może się okazać, że po dokonaniu weryfikacji usług pod kątem prawidłowego symbolu PKWiU, przedsiębiorca będzie miał podstawy do stosowania niższej stawki ryczałtu niż dotychczas. Takie sytuacje mają często miejsce np. przy szeroko pojętych usługach IT bądź usługach doradczych – wskazuje Sidorowicz.

Ekspert wyjaśnia, że pomocna do ustalenia symbolu PKWiU może być wyszukiwarka zamieszczona na stronie GUS. — W razie wątpliwości, przedsiębiorca może również zwrócić się z wnioskiem o ustalenie prawidłowego symbolu PKWiU do Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi. To ostatnie rozwiązanie bardzo zyskało na popularności w ostatnich latach, a to głównie za sprawą zwiększonej atrakcyjności ryczałtu – przyznaje Rafał Sidorowicz.

Odliczenia darowizn

Przypomnijmy również, że prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od formy (skala PIT, liniowy PIT, ryczałt) mogą odliczyć od dochodu lub przychodu przekazane w 2022 r. darowizny. Chodzi o datki na cele:

organizacji pożytku publicznego,

krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi (jest to tzw. ulga na krew),

kultu religijnego,

kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe oraz publicznym placówkom i centrom.

Warunki dla wszystkich tych darowizn są zasadniczo dwa.

Po pierwsze odliczyć można nie więcej niż 6 proc. dochodu/przychodu podatnika, a po drugie, wydatek trzeba odpowiednio udokumentować. Jeśli wpłacamy pieniądze, to tylko na rachunek płatniczy obdarowanego lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy. Gotówki nie odliczymy od dochodu lub przychodu.

Przekazać można jednak również różnego rodzaju rzeczy, wtedy jednak również koniecznie trzeba darowiznę udokumentować. Szczegółowe wymogi zostały określone w art. 26 ust. 7 ustawy o PIT.

Krwiodawcy muszą z kolei wiedzieć o innych ograniczeniach. Odliczyć można jedynie 130 zł za każdy litr pobranej krwi lub 200 zł za każdy litr osocza. Przy czym istnieje również roczny limit krwi i osocza, które są objęte preferencją podatkową. Mężczyzna może w danym roku oddać maksymalnie 2,7 litra krwi, a kobieta 1,8 litra. Z kolei osocza można oddać maksymalnie 25 litrów.

Osoby, które chcą przekazać darowizny na Kościół, muszą wiedzieć, że mamy ich dwa rodzaje: darowizny na cele kultu religijnego (odjąć można maksymalnie 6 proc. dochodu lub przychodu podatnika) oraz darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła (bez limitu).

W drugim przypadku chodzi zarówno o Kościół katolicki, jak i inne. Jeśli chodzi o darowizny na działalność Kościoła katolickiego, to wymogi wynikają z ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1347 ze zm.). Przede wszystkim darowizny pieniężne muszą być przekazywane przelewem. Jeśli przekazujemy rzeczy, to też trzeba to udokumentować. Ponadto trzeba uzyskać w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny sprawozdanie o przeznaczeniu kwoty darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj