Wołodymyr Zełenski w październiku 2022 roku otrzymał Order Lwa Białego. Jest to najwyższe odznaczenie w Czechach, przyznawane osobom, które poczyniły szczególne zasługi dla tego kraju. Zdaniem ówczesnego prezydenta Miloša Zemana Zełenski zasłużył na nie swoją odwagą po wybuchu wojny, która przejawiała się w tym, że nie wyjechał z Ukrainy. – A odwaga powinna być nagradzana – mówił Zeman na uroczystości, podczas której poinformował o wyróżnieniu ukraińskiego prezydenta.
Zełenski straci czeski order?
Przewodniczący prawicowej partii PRO (Prawo, Szacunek, Fachowość) Jindrich Rajchl poinformował, że chce odmówić tę kwestię podczas spotkania z partią SPD (Wolność i Demokracja Bezpośrednia), z której list startował. Domaga się także, aby Izba Poselska czeskiego parlamentu zaproponowała prezydentowi odebranie odznaczenia Zełenskiemu.
– Nie możemy milczeć, gdy nasze najwyższe odznaczenie państwowe posiada człowiek, który nazywa jednostki wojskowe imionami nazistowskich zbrodniarzy – powiedział Rajchl. Nawiązał w ten sposób do faktu, że Wołodymyr Zełenski 26 maja nadał Oddzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy imię „Bohaterów UPA”.
Zanim został posłem w październiku 2025 roku, Rajchl zaistniał jako aktywista walczący z obostrzeniami pandemicznymi i brał udział w demonstracjach uważanych za prorosyjskie. Jest też uznawany za jednego z największych siewców dezinformacji w kraju.
Opinia z Kancelarii Prezydenta Czech
Rzecznik prezydenta, Vojtech Šeliga, powiedział w odpowiedzi na pytanie portalu Ceske Noviny, że konstytucja ani ustawa nie powierzają głowie państwa uprawnienia do decydowania o odebraniu odznaczenia państwowego. Jego zdaniem jest to możliwe wyłącznie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
W czeskiej ustawie o odznaczeniach państwowych nie zapisano, w jakich przypadkach mogą one zostać odebrane. Znalazł się tam jednak zapis o tym, że „osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu na utratę tytułów honorowych i oznaczeń” ma obowiązek zwrócić odznaczenia Kancelarii Prezydenta.
Czeska prawica idzie śladem prezydenta Nawrockiego
Poseł SPD Jindrich Rajchl przyznał, że pomysł na odebranie orderu Zełenskiemu podpatrzył w Polsce – podał portal Idnes.cz. Karol Nawrocki 19 czerwca podjął decyzję o odebraniu prezydentowi Ukrainy najwyższego polskiego odznaczenia państwowego – Orderu Orła Białego. Od tego czasu trwa wzajemne oddawanie odznaczeń. W akcie solidarności z Zełenskim swoje odznaczenia odesłali byli prezydenci Ukrainy: Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko i Petro Poroszenko. Odznaczenia ukraińskie zwracają z kolei politycy PiS, m.in. Jarosław Kaczyński, Mariusz Błaszczak i Mateusz Morawiecki.
Redagowała Wiktoria Beczek
