Cieśnina została praktycznie zamknięta przez Iran w odpowiedzi na rozpoczętą 28 lutego operację militarną USA i Izraela. Zablokowanie szlaku, którym zazwyczaj transportowana jest jedna piąta światowej ropy, przyczyniło się do znaczącego wzrostu cen tego surowca. W marcu Trump zażądał od marynarek wojennych krajów NATO pomocy w ponownym otwarciu cieśniny, ale państwa europejskie mu odmówiły, wyjaśniając, że to niemożliwe w trakcie trwania konfliktu, a kilka z nich wskazało również, że „to nie jest nasza wojna”.
Trump groził wycofaniem się z Ukrainy
Trzech urzędników, zaznajomionych z przebiegiem rozmów, na których powołuje się brytyjski dziennik, poinformowało, że Trump zareagował groźbą wstrzymania dostaw do PURL, inicjatywy NATO, która polega na zakupach przez kraje europejskie broni dla Ukrainy z amerykańskich zapasów.
Jak podaje „FT”, w rezultacie, pod naciskiem sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego, grupa państw, w tym kluczowi członkowie sojuszu – Francja, Niemcy i Wielka Brytania – wydała 19 marca pospiesznie uzgodnione oświadczenie, w którym napisano: „Wyrażamy gotowość do wsparcia odpowiednich działań mających na celu zapewnienie bezpiecznego przepływu przez cieśninę (Ormuz)”.
– To Rutte nalegał na wspólne oświadczenie, ponieważ Trump groził wycofaniem się z PURL i ogólnie z Ukrainy. Oświadczenie zostało następnie szybko sporządzone, a inne kraje dołączyły do niego później, ponieważ nie było wystarczająco dużo czasu, aby zaprosić wszystkich do natychmiastowego podpisania się pod nim – powiedział jeden z urzędników poinformowanych o przebiegu rozmów.
Czytaj także: Donald Trump udaje zaskoczonego gwałtownym oporem Irańczyków i zablokowaniem Cieśniny Ormuz. A przecież eksperci wojskowi dokładnie przed tym ostrzegali. Jednak prezydent i jego minister wojny zwolnili wielu krytyków i teraz ponoszą konsekwencje – pisze Clemens Wergin na Wyborcza.pl.
„Histeria” Trumpa ws. cieśniny Ormuz
Dwóch urzędników poinformowało, że Rutte brał udział w wielu rozmowach telefonicznych z Trumpem i sekretarzem stanu USA Markiem Rubio w ciągu dwóch dni, poprzedzających wydanie oświadczenia. Według innego urzędnika Rutte podczas rozmowy z przedstawicielami władz Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii wyjaśnił, iż Trump był „dość histeryczny” w związku odmową przez Europejczyków pomocy w ochronie cieśniny Ormuz.
Z kolei brytyjscy urzędnicy twierdzili, że przed 19 marca Wielka Brytania i USA omawiały na „poziomie wojskowym” opcje zabezpieczenia cieśniny, ale nie zaprzeczyli, że Waszyngton groził wycofaniem wsparcia dla Ukrainy, jeśli kraje NATO nie zwiększą zaangażowania.
Niedziński Bartłomiej (PAP)
