Japońscy stulatkowie jedzą je codziennie. W Polsce mało popularne

Często Azja uchodzi za region, w którym ludzie żyją najdłużej. Duży wpływ na to ma zdrowa dieta Azja, w tym wykorzystanie tradycyjnych produktów o silnym działaniu prozdrowotnym. Jednym z takich składników są grzyby shiitake – znane i cenione od tysięcy lat w Chinach, Japonii i Korei, a dziś wykorzystywane praktycznie na całym świecie.

Termin shiitake (shii-take) pochodzi od japońskiego: „shii” to nazwa drzewa Quercus cuspidata, na którym grzyb naturalnie rośnie, a „take” oznacza po prostu grzyb. Polska nazwa to twardnik japoński.

Shiitake występują głównie w Azji Wschodniej – w Chinach, Japonii i na Półwyspie Indochińskim. W kuchni azjatyckiej cenione są nie tylko za wyrazisty smak i aromat, ale też za prozdrowotne właściwości, które wspierają odporność i serce.

W tradycyjnej medycynie chińskiej shiitake polecane są m.in. na:

• przeziębienia i infekcje,

• problemy sercowo-naczyniowe,

• wysokie ciśnienie,

• obniżoną odporność.

Grzyby zawierają unikalny składnik eritadeninę, który wykazuje korzystne działanie dla zdrowia serca i metabolizmu. Dzięki temu shiitake stają się elementem diety Azja na długowieczność, często serwowanej w połączeniu z warzywami, ryżem i innymi produktami wspierającymi długie życie.

Gdy eksperci analizują najdłużej żyjące społeczności świata, bardzo często wskazują na Japonię – a szczególnie na wyspę Okinawa. To jeden z regionów zaliczanych do tzw. „niebieskich stref”, czyli miejsc, gdzie ludzie wyjątkowo często dożywają ponad 90, a nawet 100 lat.

Badania pokazują, że długowieczność Japonia zawdzięcza przede wszystkim stylowi życia. Kluczową rolę odgrywają:

• codzienna aktywność fizyczna,

• silne więzi społeczne,

• dieta bogata w warzywa, ryż, owoce i produkty fermentowane, jak umeboshi.

Umeboshi to tradycyjny japoński przysmak należący do kategorii tsukemono, czyli marynowanych dodatków do potraw.

Powstaje z owoców drzewa Prunus mume, które często nazywa się „japońską śliwką”, choć botanicznie są bliżej spokrewnione z morelą.

Proces przygotowania polega na zbiorze niedojrzałych owoców ume, ich soleniu i fermentacji, a na końcu – suszeniu na słońcu. Efekt to niewielkie, pomarszczone owoce o intensywnie kwaśnym i słonym smaku, które w Japonii są popularnym dodatkiem do śniadań, lunchu, ryżu i przekąsek.

Badania naukowe i tradycyjna wiedza japońska wskazują, że umeboshi wspierają zdrowie i mogą wspierać długowieczność. Ich właściwości to m.in.:

• bogactwo polifenoli i kwasu cytrynowego,

• wsparcie układu pokarmowego i wątroby,

• pomoc w trawieniu i detoksykacji organizmu,

• obniżenie ryzyka cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych,

• poprawa wchłaniania wapnia i równowagi kwasowo-zasadowej.

Dzięki wysokiej kwasowości umeboshi pomagają normalizować pH organizmu, wspierając funkcjonowanie układów wydalniczych i trawiennych. Niektóre badania sugerują także działanie przeciwalergiczne i antybakteryjne.

Umeboshi mają długą tradycję w Japonii. W przeszłości były częścią racji samurajów, pomagając utrzymać energię podczas wypraw, chronić przed zatruciami pokarmowymi oraz łagodzić zmęczenie i nudności.

Współcześnie wciąż pozostają elementem zdrowej diety Japonii, szczególnie w regionie Okinawy – jednym z najbardziej znanych miejsc na świecie pod względem długowieczności.

Najczęściej pojawiają się jako dodatek do ryżu lub składnik kulek ryżowych onigiri, ale mają też wiele innych zastosowań:

• pasta do warzyw i sosów,

• dodatek do sałatek i dressingów,

• składnik naparów i herbat,

• jako przyprawa i aromat w gotowanych daniach.

W Japonii popularne jest klasyczne połączenie białego ryżu z czerwoną śliwką umeboshi na środku – symbolicznie przypominające flagę kraju.

Choć popularność kuchni japońskiej rośnie, umeboshi w Polsce pozostają produktem niszowym. Można je znaleźć w sklepach z azjatycką żywnością, delikatesach specjalizujących się w produktach japońskich czy w sklepach internetowych.

Cena tradycyjnych marynowanych śliwek jest dość wysoka – ok. 80-100 zł za kilogram. Tradycyjne wersje zawierają sporo soli, dlatego najlepiej traktować je jako dodatek do potraw.