Liban „zakładnikiem konfliktu”. Netanjahu chodzi nie tylko o Hezbollah

Setki zabitych osób i ponad tysiąc rannych – to bilans po ataku Izraela na Liban, do którego doszło w środę. „W ciągu 10 minut i jednocześnie w kilku obszarach siły izraelskie zaatakowały około 100 stanowisk dowodzenia i infrastrukturę wojskową. (…) To największy atak na infrastrukturę Hezbollahu od początku operacji” – przekazywała izraelska armia.

Do ataku doszło, mimo ogłoszonego wcześniej przez prezydenta USA Donalda Trumpa dwutygodniowego rozejmu na Bliskim Wschodzie.

Po serii sprzecznych wypowiedzi na temat warunków rozejmu w obliczu kontynuowania izraelskich ataków w Libanie, głos w środę zabrał wiceprezydent USA J. D. Vance: – Myślę, że wynika to ze szczerego nieporozumienia. Myślę, że Irańczycy myśleli, że zawieszenie broni obejmuje Liban, a tak nie było.

Agencja Reutera podkreślała, że „stanowisko Izraela jest sprzeczne ze słowami premiera Pakistanu Shehbaza Sharifa, kluczowego pośrednika w rozmowach o zawieszeniu broni między USA a Iranem, który stwierdził, że zawieszenie broni obejmie Liban”.

Z kolei źródła dyplomatyczne, na które powołuje się CBS News twierdzą, że Donald Trump został poinformowany, iż zawieszenie broni obejmie region Bliskiego Wschodu i zgodził się, że obejmuje to również Liban. Stanowisko miało ulec zmianie po rozmowie telefonicznej między Binjaminem Netanjahu a Trumpem.

W potrzebę przeprowadzania takich konsultacji przez premiera Izraela nie wierzy dr Karol Wilczyński z Jagiellońskiego Centrum Studiów Migracyjnych, ekspert w temacie Bliskiego Wschodu.

– Wydaje mi się, że Netanjahu gra sam, podejmuje te decyzje bez konsultacji z amerykańskimi sojusznikami, bo wie, że w ten sposób torpeduje też rozejm z Iranem – ocenia Wilczyński. – Telefony są, oczywiście, ale wydaje mi się, że Trump w tym momencie chyba nie traktuje Netanjahu jako sojusznika, tylko raczej jako pewien problem, z którym będzie musiał sobie jakoś poradzić. Trumpowi teraz zależy na tym, żeby tę wojnę jak najszybciej wyciszyć i wrócić do tego, co było, a działania Netanjahu są sprzeczne z jego interesami.

Ekspert, pytany o to, czy Netanjahu może chcieć wykorzystać sytuację, żeby przejąć kontrolę nad południowym Libanem, odpowiada krótko: – Tak.

Kilka dni temu grupa izraelskich parlamentarzystów wzywała rząd Netanjahu, aby przejął kontrolę nad południowym Libanem aż do rzeki Litani. W podobnym tonie w marcu wypowiadał się izraelski minister finansów Becalel Smotricz.

Aby zrozumieć te nawoływania, trzeba cofnąć się w czasie o ponad 100 lat. W 1918 roku Dawid Ben-Gurion, późniejszy pierwszy premier Izraela, w eseju „Granice naszej ziemi i jej terytorium”, napisał, że ziemia Izraela jest naturalną jednostką geograficzną graniczącą z Morzem Śródziemnym na zachodzie, Pustynią Syryjską na wschodzie, pustyniami Synaju i Arabii na południu oraz górami Liban i Hermon na północy. Naturalną północną granicą Izraela powinna być zaś rzeka Litani.

Jak podkreśla Karol Wilczyński, plany Izraela zawsze były na pierwszym miejscu. – Netanjahu udało się przekonać Trumpa do ataku na Iran, który na pewno nie był zgodny z interesami amerykańskiego państwa.

– To była prywatna inicjatywa Trumpa – można powiedzieć jego administracji – wbrew interesom własnego kraju. Netanjahu udało się to jakoś zrealizować i będzie to kontynuował, wbrew temu, co największy sojusznik będzie uważał. Zbliżają się wybory w Izraelu, więc Netanjahu musi tę wojnę jakoś podgrzewać i kontynuować – dodaje.

Wilczyński zauważa, że cała kariera polityczna Netanjahu opiera się na obietnicy obalenia irańskiego reżimu jako głównego, egzystencjalnego zagrożenia dla Izraela. – W tym momencie wydaje mi się, że jest jednym z największych przegranych, bo tego reżimu nie uda się obalić – na pewno nie militarnie. Izrael i Stany Zjednoczone zrobiły wszystko, co mogły, a reżim jest bardziej skonsolidowany.

Co w takim razie czeka Liban w najbliższych dniach i tygodniach? W ocenie eksperta jest w podobnej pozycji jak Strefa Gazy: – Stał się zakładnikiem tego konfliktu. Obawiam się, że będzie bombardowany. Izrael postawił sobie za cel okupację pasa do rzeki Litani, czyli około 20 proc. terytorium Libanu, tworząc strefę buforową.

Ataki zaś będą kontynuowane, jeśli nie będzie bardzo silnego sprzeciwu ze strony państw europejskich, Chin czy Stanów Zjednoczonych. Jedynie taki nacisk, według Wilczyńskiego, mógłby to zatrzymać.

– Nie wyobrażam sobie też, żeby społeczeństwo izraelskie było w stanie się temu przeciwstawić, szczególnie biorąc pod uwagę aresztowania protestujących i autorytarne tendencje władz wobec opozycji. Armia będzie wykonywać rozkazy i realizować te plany – mówi.

Liban jest zatem w bardzo trudnej sytuacji. Ratunkiem w tym momencie mogłoby być rozbrojenie współfinansowanego przez Iran Hezbollahu i zaprzestanie ataków na Izrael, ale według Wilczyńskiego to się nie wydarzy, bo organizacja „nie ma nic do stracenia”.

W czwartek Binjamin Netanjahu wydał polecenie rozpoczęcia bezpośrednich rozmów z Libanem, które mają skupić się na rozbrojeniu Hezbollahu. Z kolei w przyszłym tygodniu w Waszyngtonie ma dojść do rozmów pokojowych przedstawicieli USA i Izraela, w których według agencji Reutera ma uczestniczyć także Liban.

Chcesz porozmawiać z autorką? Napisz: anna.nicz@firma.interia.pl