Life is brutal, czyli co jedzą sikorki. Nie cofną się przed niczym

Sikorki: małe, ale niezłomne ptaki

Sikorki to niewielkie, żywe ptaki z rodziny sikorowatych (Paridae). Mają kompaktowe sylwetki, krągłe główki, krótkie ogony i charakterystyczne, oliwkowe brzuszki. Wyróżniają je czarne główki i białe policzki, co sprawia, że ptaki wyglądają wyjątkowo malowniczo.

Ich dzioby są krótkie, ale bardzo silne, co pozwala im skutecznie wydłubywać pokarm z najróżniejszych zakamarków. W Polsce występują sikorka bogatka, modraszka, uboga, czubatka i sosnówka. Spośród nich bogatka jest najliczniejsza, w Polsce szacuje się ją na od 1 do 3 mln par lęgowych.

Sikorki to ptaki osiadłe i mocno terytorialne, które w chłodniejszych miesiącach zmieniają jedynie swoje zachowania i strategie zdobywania pokarmu. O ile latem prowadzą życie rodzinne i ostro bronią swoich terenów, o tyle zimą łączą się w stada i to nie tylko ze swoimi pobratymcami.

W takich grupach łatwiej zdobywać pożywienie. W zimowych miesiącach sikorki wcześniej zaczynają żerować i często magazynują zdobyty pokarm w zakamarkach drzew. W poszukiwaniu pożywienia zbliżają się do siedzib ludzkich.

Czym żywią się sikorki latem, a czym zimą?

Sikorki to bardzo żarłoczne ptaki, w ciągu dnia zjadają pokarm o wadze równej swojego ciała. Warto mieć je w ogrodzie, bo jedna rodzina jest stanie Jedna rodzina może w sezonie „zlikwidować” w sezonie nawet 3 miliony owadów (ok. 75 kg). Ich ofiarami padają wtedy głównie te owady, które uznajemy za szkodniki. Latem dieta sikorek jest zróżnicowana i bogata w białko: dominują tu owady i ich larwy, pająki oraz inne bezkręgowce. Takie zapasy białka pomagają im wykarmić młode i stanowią dla dorosłych osobników główne źródło energii. Ptaki z wielkim zapałem buszują po liściach i gałązkach, szukając gąsienic, muchówek czy mrówek.

Zimą, gdy owady znikają, sikorki muszą zmienić menu. W zimie ich dieta opiera się przede wszystkim na nasionach, orzechach i tłustych owocach. Szczególnie chętnie korzystają z nasion drzew iglastych, a także różnego rodzaju nasion i orzechów, które my, ludzie, możemy im podsuwać w karmnikach.

Słonecznik, łuskany orzech włoski, owies czy specjalne kulki dla ptaków z dodatkiem tłuszczu są dla nich prawdziwą „bombą kaloryczną”. Tłuszcz jest szczególnie ważny, ponieważ pomaga utrzymać ciepło w mroźne dni. Sikorki potrafią też wyszukiwać owady drzemiące w korze drzew czy pod śniegiem, choć takie znaleziska są rzadsze i trudniejsze do zdobycia. Są bardzo bezwzględne w walce o pokarm, bo od tego zależy ich przetrwanie.

Czy sikorki są brutalne wobec innych ptaków? Tylko wtedy

Wokół sikorek krąży wiele opowieści, które przedstawiają je jako agresywne ptaki, polujące lub przepędzające inne drobne ptaki przy karmnikach. Częściowo wynika to z ich zdecydowanej, energicznej natury i potrzeby szybkiego zdobywania pokarmu zimą, kiedy każda kaloria się liczy.

Sikorki potrafią być terytorialne i konkurencyjne. Dotyczy to szczególnie bogatek, które bywają dominujące wobec mniejszych gatunków. Węgierskie badania z 2009 r. prowadzone przez dr Péter Estók z Instytutu Ornitologii Maxa Plancka ujawniły, że zimą sikorki zakradają się do jaskiń, polując na śpiące i bezbronne nietoperze. Wydziobują im najpierw oczy, by dostać się do mózgu małych ssaków.

Jednak mówienie o brutalności sikorek w ludzkim sensie jest pewną przesadą. To zachowania naturalne w świecie ptaków: walka o ograniczone zasoby pokarmowe może prowadzić do przepychanek.

Nie jest to bezmyślna agresja nakierowana na wyrządzanie krzywdy innym ptakom. To raczej wyraz instynktu przetrwania, który wymaga bezwzględności w walce o pożywienie i ochronę terytorium.

Jak możemy im pomóc? Zimowe dokarmianie sikorek

Zimą każdy z nas może wspomóc sikorki poprzez dokarmianie w karmnikach. Jeśli to robisz, zachowaj systematyczność, ponieważ te ptaki mocno przywiązują się do miejsc żerowania i nie szukają innych. Jeśli zaprzestaniesz dokarmiania w środku zimy, narazisz je na śmierć. Sikorki, podobnie jak wiele innych ptaków, potrzebują wysokokalorycznego pokarmu, aby przetrwać mrozy. Przepadają za ziarnami słonecznika i innymi oleistymi nasionami.

Dobrym pokarmem jest dla nich słonina, która nie powinna być solona. Najlepiej wywieszać ją tylko podczas mrozów, bo wtedy sikorki mają ogromne zapotrzebowanie na kalorie.

W tym czasie tłuszcz nie zjełczeje i ptaki mogą skubać go bez przeszkód. Dobrym wyjściem dla tych żarłoków są również kule tłuszczowe, uformowane ze smalcu lub łoju, w których zatopione są ziarna. Można je dostać w sklepach zoologicznych, a także przygotować samodzielnie w domu.

Obok karmnika trzeba postawić wodę, by ptaki miały do niej dostęp. Wyrzucanie pieczywa czy resztek obiadowych nie jest dobrym pomysłem. Sikorki, tak jak inne ptaki, nie mają woreczka żółciowego i nie tolerują soli, która jest dla nich zabójcza.