Nowa fala oszustw na WhatsAppie. „Znajomi” proszą o głosy w konkursie

WhatsApp stał się ulubionym terenem działań cyberprzestępców – i nie ma w tym przypadku. Z aplikacji korzysta już ponad trzy miliardy ludzi na całym świecie, przesyłając każdego dnia ponad 140 miliardów wiadomości. Co ważne, podszywanie się pod bliskich czy prośby o szybkiego BLIK-a to tylko wierzchołek góry lodowej. Przestępcy stosują szeroki wachlarz metod od wyłudzeń na leczenie bliskiej osoby przez fałszywe oferty pracy, aż po fikcyjne wygrane. Obecnie CERT ostrzega przed falą oszustw na prośbę od „znajomego” w sprawie oddania głosu w konkursie – ofiarą padło sporo osób, w tym politycy.

Znajomy wysłał wiadomość na WhatsAppie? Niekoniecznie

Cyberprzestępcy znaleźli nowy skuteczny sposób na przejmowanie kont w aplikacji WhatsApp. Wykorzystują do tego motyw „głosowania w konkursie”, a atak ma charakter łańcuchowy – nową ofiarą staje się osoba z listy kontaktów poprzednio zainfekowanego użytkownika. O skali problemu ostrzega rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka oraz eksperci z CERT Polska.

Jak działają wyłudzacze? Ofiara oszustwa otrzymuje wiadomość od kogoś ze swojej listy kontaktów (którego konto zostało wcześniej przejęte) z prośbą o oddanie głosu na kandydata lub projekt w rzekomym konkursie. Chcąc oddać głos, strona wymusza od odbiorcy „weryfikację” za pomocą aplikacji WhatsApp. W tym momencie oszuści podsuwają kod QR do zeskanowania lub proszą o przepisanie kodu SMS. W rzeczywistości jest to autoryzacja logowania nowego urządzenia do konta ofiary. Po zyskaniu dostępu przestępcy wysyłają tę samą wiadomość do kontaktów z przejętego konta, potęgując skalę oszustwa.

Metoda dotknęła również polityków. Przestępcy przejęli konto m.in. wiceszefa Ministerstwa Sprawiedliwości Arkadiusza Myrchy, z którego następnie rozsyłano masowy spam z fałszywym linkiem.

Jak można się chronić przed oszustwami za pomocą WhatsAppa?

Świadomość metod stosowanych przez oszustów oraz odpowiednia konfiguracja aplikacji to najskuteczniejsze sposoby na uniknięcie utraty pieniędzy i wrażliwych danych. Korzystając z WhatsAppa, warto zadbać o kilka kwestii. Przede wszystkim warto być wyczulonym na wszystkie manipulacje. 

Komunikaty wymuszające natychmiastowe działanie to klasyczna metoda wyłudzaczy. Obietnice darmowego sprzętu, wysokiego zarobku czy pracy bez wymagań – to również częsty znak rozpoznawczy. Pojawiają się również błędy językowe i dziwnie skonstruowane zdania.

Co więcej, jeśli rozmówca podaje się za kogoś bliskiego, to warto poprosić o kontakt telefoniczny lub rozmowę wideo. Oszust będzie tego unikał. Jedną z najważniejszych kwestii jest po prostu weryfikacja tożsamości rozmówcy. Gdy otrzymasz wiadomość z nowego numeru o treści „zmieniłem telefon, potrzebuję pomocy”, zadzwoń do danej osoby na jej dotychczasowy, znany numer lub napisz wiadomość przez media społecznościowe. Ponadto nie udostępniaj istotnych informacji. Oszuści zaczynają od drobnych pytań (adres, data urodzenia), aby z czasem wyłudzić dane do kont bankowych lub numery PESEL.

Nie ignoruj aktualizacji systemowych aplikacji. Pobieranie najnowszych wersji WhatsAppa oraz systemu operacyjnego łata luki bezpieczeństwa wykorzystywane do instalacji złośliwego oprogramowania. Włącz automatyczne aktualizacje w Google Play lub App Store oraz w ustawieniach telefonu.

Ogranicz także dostęp nieznajomych do profilu. Przejdź do „Ustawienia”, a następnie „Prywatność” i zmień dostępność poniższych opcji z „Wszyscy” na „Moje kontakty”. Warto także rozważyć weryfikację dwuetapową. Dodatkowa „warstwa” znacząco utrudnia przejęcie konta. W ustawieniach wybierz „Weryfikacja dwuetapowa” i włącz usługę, a następnie ustaw własny kod PIN.

Co zrobić, kiedy dostanie się podejrzaną wiadomość?

W sytuacji, gdy otrzymasz podejrzaną wiadomość w aplikacji WhatsApp, zachowaj ostrożność i nie klikaj w żadne linki oraz nie pobieraj załączników. Nie odpisuj również na wiadomość i nie przelewaj żadnych pieniędzy.

Poza tym zgłoś incydent do CERT Polska. Wejdź na stronę incydent.cert.pl, wybierz odpowiednią kategorię, opisz sytuację i dołącz zrzut ekranu z WhatsAppa. Możesz także otworzyć aplikację mObywatel, wybrać usługę „Bezpiecznie w sieci”, a następnie skorzystać z opcji zgłoszenia incydentu lub podejrzanej strony.

Następnie możesz zgłosić i zablokować nadawcę w aplikacji WhatsApp. W tym celu otwórz czat z podejrzanym kontaktem. Kliknij trzy kropki w prawym górnym rogu. Wybierz „Więcej”, a następnie „Zgłoś”. Zaznacz opcję „Zgłoś i zablokuj”.

Co zrobić, jeśli padnie się ofiarą oszustów na WhatsAppie?

Jeśli padniesz ofiarą oszustwa, działaj natychmiast. W pierwszej kolejności odparuj wszystkie powiązane urządzenia – to najszybszy sposób na odebranie przestępcom dostępu do konta.

Jeśli podejrzewasz, że twoje prywatne dane mogły zostać przejęte, to natychmiast skontaktuj się ze swoim bankiem, aby zablokować karty, zmienić dane logowania do bankowości i wstrzymać wszelkie podejrzane transakcje. Zgłoś również taki incydent do CERT. Na koniec ostrzeż swoich znajomych – przestępcy mogą próbować pisać do nich w twoim imieniu z prośbą o pożyczkę lub kod BLIK.