W skrócie
-
Stowarzyszenie „Memoriał” zostało uznane przez Sąd Najwyższy Rosji za organizację „ekstremistyczną”, co oznacza zakaz dalszej działalności na terytorium Federacji Rosyjskiej.
-
Według oświadczenia stowarzyszenia decyzja jest postrzegana jako „kolejna próba zastraszania” obywateli i „zmuszania ich do milczenia”.
-
Stowarzyszenie deklaruje kontynuację działalności poza granicami Rosji i zapewnia wsparcie grupom, których prawa zostały naruszone przez państwo rosyjskie.
Agencja TASS, informując o sprawie, wskazała, że Stowarzyszenie „Memoriał” zostało w czwartek uznane za organizację „ekstremistyczną”. Decyzję w tej sprawie podjął Sąd Najwyższy Rosji. Jego orzeczenie oznacza w praktyce, że stowarzyszenie nie może dłużej prowadzić działalności na terytorium Federacji Rosyjskiej.
Agencja TASS zaznaczyła, że decyzja sądu podlega „natychmiastowej realizacji”, natomiast sam proces odbył się za zamkniętymi drzwiami.
„Memoriał” nie może już działać w Rosji. Sąd zdecydował
Agencja Reutera podkreśliła, że orzeczenie w sprawie Stowarzyszenia „Memoriał” jest jednym z przykładów „wieloletnich represji wobec wolności słowa w Rosji„. W oświadczeniu organizacji, cytowanym przez agencję, czytamy z kolei, że jest to „kolejna próba zastraszania” obywateli i „zmuszania ich do milczenia„.
Stowarzyszenie wskazało w oświadczeniu dodatkowo, że próba „zastraszenia wszystkich dysydentów w kraju i uciszenia społeczeństwa obywatelskiego” nie powiedzie się rosyjskim władzom. „My i inne niszczone organizacje w Rosji będziemy nadal działać poza jej granicami” – zadeklarowano.
W komunikacie wskazano także, że „Memoriał” „przetrwa reżim Putina i będzie mógł otwarcie wrócić do Rosji”. W 2021 r. władze zlikwidowały dwie główne struktury „Memoriału” – te odpowiadające za obronę praw człowieka i badanie
Zapadł wyrok w sprawie Stowarzyszenia „Memoriał”
Stowarzyszenie „Memoriał” zostało założone w latach 80. XX wieku w Moskwie. Wówczas jego celem stało się badanie represji politycznych w ZSRR, w tym również tych podjętych wobec Polaków.
Dodatkowo organizacja zapewnia bezpłatną pomoc wszystkim, których prawa zostały naruszone przez państwo rosyjskie. „Monitorujemy i dokumentujemy naruszenia praw człowieka, udzielamy pomocy prawnej i wsparcia informacyjnego więźniom politycznym oraz prześladowanym, uchodźcom i migrantom, osobom LGBTQ+ oraz innym grupom wrażliwym” – deklaruje stowarzyszenie.
W 2021 r. władze Rosji zlikwidowały dwie główne struktury Memoriału – te odpowiadające za obronę praw człowieka i badanie zbrodni totalitaryzmu sowieckiego. Wcześniej zostały one uznane za tzw. agentów zagranicznych, odpowiednio w 2014 r. i 2016 r. Pomimo likwidacji i nacisków ze strony władz rosyjskich w 2022 roku utworzona została nowa organizacja publiczna, co pozwoliło stowarzyszeniu na kontynuowanie swojej dotychczasowej działalności.
W 2022 roku „Memoriał” otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. To samo wyróżnienie trafiło do białoruskiego opozycjonisty Alesia Bialackiego oraz ukraińskiego Centrum Wolności Obywatelskich.
Źródła: TASS, agencja Reutera, memorialcenter.org
