Wojna na Ukrainie. Rosja werbuje do armii studentów. Są „haczyki”

Serwis Echo poinformował, że na 70 rosyjskich uniwersytetach oraz szkołach technicznych ruszyła akcja mobilizacyjna do armii. W sumie objęto nią 24 z 51 regionów Rosji, w tym okupowany Krym.

Z informacji, do których dotarł serwis wynika, że najwięcej placówek edukacyjnych, w których studenci są zmuszani do podjęcia służby, znajduje się w Moskwie i Petersburgu.

Akcja nazywana jest „kampanią o zasięgu ogólnokrajowym„, prowadzoną przez rosyjskie Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki.

Masowy pobór studentów do wojska rozpoczął się w styczniu. Niektóre uczelnie – m.in. Dalekowschodni Uniwersytet Federalny we Władywostoku – miały ustalić konkretne liczby studentów, którzy mają zostać wcieleni do armii i walczyć w Ukrainie.

Echo zwraca uwagę, że chętnym oferowane są wysokie pensje. Ponadto Ministerstwo Obrony ma zapewniać, że kontrakt dotyczy jedynie „sił systemów bezzałogowych”. Podkreśla się przy tym, że to „ekscytująca kariera w branży zaawansowanych technologii, która zapewni nowoczesne i poszukiwane umiejętności„.

Specjalne dodatki mają również oferować niektóre uczelnie. W materiałach promocyjnych wspomina się o możliwości łączenia studiów ze służbą wojskową, którą określa się mianem „urlopu dziekańskiego”.

Studentom zapewnia się także „gwarantowane zwolnienie” po wygaśnięciu umowy z ministerstwem. Wśród innych benefitów wymienia się spłatę długu akademickiego, przeniesienie na studia finansowane ze środków publicznych oraz zwolnienie z obowiązkowej służby wojskowej.

Jednocześnie studenci mają być poddawani presji. Echo przekazało bowiem, że zmusza się ich do uczestnictwa w spotkaniach rekrutacyjnych, grożąc wysokimi karami. Z kolei uczniowie z niższymi wynikami w nauce mają być osobiście wzywani na zamknięte spotkania, gdzie ma się ich przymuszać do podpisania umowy.

Presja wywierana ma być także w formie wypowiedzi przedstawicieli poszczególnych instytucji edukacyjnych. Jak poinformował serwis Centrum Europy, dyrektorka Wyższej Szkoły Technologii Transportowych w Nowosybirsku Maria Kirsanowa miała ostro skrytykować studentów za odmowę podpisania kontraktów i nazwała ich „tchórzami”.

Centrum Europy zwróciło także uwagę, że sama propozycja wstąpienia do wojska zawiera „pewne haczyki”. Zdaniem serwisu największym z nich jest niezgodność oferowanych kontraktów z prawem panującym w Rosji.

Jak bowiem podkreślono, zgodnie z dekretem Władimira Putina o częściowej mobilizacji z września 2022 roku, kontrakty wojskowe są niemal bezterminowe. Prawo nie przewiduje żadnych wyjątków w stosunku do studentów, co oznacza, że w praktyce mogą oni mieć problem z rozwiązaniem umowy po roku i powrotem na uczelnię.

Echo dodało ponadto, że kontrakt nie gwarantuje pracy w reklamowanych „siłach systemów bezzałogowych”. Dowództwo może bowiem podjąć decyzję o przeniesieniu żołnierza np. do piechoty wojskowej.

– Nie angażujcie się w sprawy rosyjskiego Ministerstwa Wojny. Podpisanie kontraktu na służbę w siłach bezzałogowych nie różni się prawnie od podpisania tego samego kontraktu pod przymusem w areszcie śledczym lub jednostce wojskowej. Nie ma żadnych prawnych gwarancji powrotu żywym ani gwarancji dobrowolnej rezygnacji – zaznaczył prawnik Artem Kłyga, cytowany przez serwis Echo.

Przypomnijmy, że na początku pełnoskalowej inwazji Rosji na UkrainęKreml masowo werbował do osadzonych w więzieniach i koloniach karnych do Grup Wagnera.

W momencie, gdy możliwości te zostały wyczerpane ze względu na brak chętnych i informacje o „niskiej przeżywalności” członków więziennych oddziałów, rosyjskie władze wprowadziły nowe przepisy, które umożliwiły m.in. umorzenie śledztw lub procesów w zamian za podpisanie kontraktu z rosyjską armią przez podejrzanego.

Źródła: Echo, Centrum Europy