Wojna w Iranie. Kulisy negocjacji pokojowych. „Szalona sytuacja”

W nocy z wtorku na środę czasu polskiego Donald Trump przekazał w serwisie Truth Social, iż „zgadza się na zawieszenie bombardowań i ataków na Iran na okres dwóch tygodni”. 

Zaledwie kilka godzin wcześniej prezydent Stanów Zjednoczonych oświadczył, że jeśli nie dojdzie do porozumienia z Iranem, „w nocy zginie cała cywilizacja”. Co sprawiło, że amerykański przywódca jednak zmienił zdanie i wyznaczył kolejny termin ultimatum? Do szczegółów negocjacji dotarli analitycy portalu Axios.

Jak czytamy, podczas gdy w sieci pojawiały się wpisy republikanina wyrażające jego zniecierpliwienie, za kulisami toczyła się zacięta dyplomacja między USA a Iranem.

Mimo tego – jak podaje Axios – „nawet źródła bliskie Trumpowi nie wiedziały, jakiego rezultatu się spodziewać, aż do momentu ogłoszenia zawieszenia broni”.

Godziny przed upływem ultimatum wyznaczonym przez Waszyngton siły USA rozmieszczone na Bliskim Wschodzie, a także Pentagon, poświęciły na przygotowania do potężnych uderzeń w irańską infrastrukturę. Próbowano też ustalić, jaki będzie ostateczny ruch Trumpa. 

Urzędnik Pentagonu przekazał dziennikarzom Axios, że „nie mieli pojęcia, co się wydarzy”. – To była szalona sytuacja – dodał. Niepewna sytuacja panowała także na Bliskim Wschodzie, gdzie sojusznicy Stanów Zjednoczonych przygotowywali się na odwet Teheranu.

Jednak rozmowy Waszyngtonu z Teheranem toczyły się już w poniedziałek – wówczas specjalny wysłannik Steve Witkoff, rozmawiając z przedstawicielami strony irańskiej, krytykował zaproponowaną przez nich 10-punktową kontrpropozycję.

Dzień miał minąć na wdrażaniu poprawek proponowanych przez obie strony konfliktu, a w mediacji pomagały Egipt, Turcja i Pakistan. W poniedziałkowy wieczór uzgodniono propozycję dwutygodniowego zawieszenia broni, ale ostatnie słowo należało do najwyższego przywódcy Iranu.

Axios przekazał, powołując się na swoje źródła, że Modżtaba Chamenei aktywnie uczestniczył w negocjacjach z amerykańskimi wysłannikami, a ze względów bezpieczeństwa „komunikował się on głównie za pośrednictwem posłańców przekazujących mu notatki”.

Jedno ze źródeł oceniło, że w procesie negocjacji kluczową rolę odegrał minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi, który nie tylko prowadził rozmowy, ale i nakłonił członków Gwardii Rewolucyjnej, aby zaakceptowali ugodę.

„Ostatecznie wszystkie najważniejsze decyzje w poniedziałek i wtorek zapadły pod przewodnictwem Chameneiego” – czytamy. Źródło w regionie Bliskiego Wschodu nadmieniło, że „bez jego zielonego światła nie byłoby porozumienia”.

Jak czytamy, przez cały ten czas premier Izraela Binjamin Netanjahu pozostawał w kontakcie telefonicznym z Donaldem Trumpem i jego zespołem. Strona izraelska miała jednak obawy, że „stracili kontrolę nad sytuacją”.

Tymczasem po kilku godzinach od pewnych ustaleń, jakie padły podczas rozmów, premier Pakistanu Shehbaz Sharif opublikował w sieci warunki zawieszenia broni i zaapelował do USA i Iranu, aby je przyjęli. Efekt? Axios donosi, że Trump zaczął dostawać wiadomości i telefony od swoich powierników, którzy namawiali go, aby ten odrzucił kontrpropozycję Teheranu.

Sytuacja wywołała tak duże zamieszanie, że osoby, które rozmawiały z republikaninem zaledwie godzinę lub dwie wcześniej, „nadal wierzyły, że odrzuci on ofertę zawieszenia broni – aż do momentu, gdy ją przyjął”.

Kiedy USA i Iran przystały na wypracowane warunki zawieszenia broni, Trump skontaktował się z Netanjahu, aby izraelski premier zobowiązał się do przestrzegania warunków. 

Republikanin rozmawiał też z szefem sztabu armii Pakistanu Asimem Munirem, żeby przypieczętować porozumienie. Z kolei kwadrans po tym, jak amerykański przywódca powiadomił w sieci o przełomie, siły USA na Bliskim Wschodzie dostały rozkaz wycofania się z potężnego uderzenia.

Źródła: Axios, Interia