Znikające jezioro odsłoniło toksyczną tajemnicę. To zabójczy pył

Salton Sea, położone około 96 km na południowy wschód od Los Angeles, od lat się kurczy. Powierzchnia jeziora wynosiła niegdyś ok. 880 km², dziś woda pokrywa jedynie ok. 780 km², a reszta to suche, pylące dno. Główny dopływ – rzeka Kolorado – nie jest już w stanie kompensować strat spowodowanych długotrwałą suszą i intensywnym poborem wody na potrzeby rolnictwa i mieszkańców południowej Kalifornii.

Odsłonięte dno nie jest pokryte zwykłymi, neutralnymi osadami. Zawiera pozostałości pestycydów, nawozów i naturalnie występujących metali ciężkich, w tym arsenu. Wysychające fragmenty jeziora zmieniają się w źródło drobnego pyłu, który – jak wykazały pomiary – może przemieszczać się ponad 160 km. Dominujące wiatry wieją jednak głównie na południowy wschód, co sprawia, że najbardziej narażone są miejscowe społeczności, w dużej mierze o niskich dochodach.

Dzieci najbliżej jeziora oddychają gorzej

Badacze z University of California w Irvine przeanalizowali funkcję płuc około 500 dzieci w wieku 10 lat mieszkających w pobliżu Salton Sea. Sprawdzano pojemność płuc i tempo wydechu, a ekspozycję na pył oszacowano dzięki połączeniu danych o jakości powietrza z odległością od jeziora.

Wyniki wskazały „wyraźny związek” między miejscem zamieszkania a jakością oddychania. Dzieci mieszkające bliżej brzegu miały gorsze parametry funkcji płuc i częściej skarżyły się na świszczący oddech. Autorzy porównali te objawy do „dust bowl pneumonia” – problemów oddechowych znanych z lat 30., gdy masowe burze pyłowe prowadziły do ciężkich chorób płuc.

„Nasze badanie dostarcza twardych dowodów, że dzieci w okolicznych społecznościach doświadczają mierzalnych szkód zdrowotnych związanych ze wzrostem ekspozycji na pył” – powiedziała Jill Johnston, współautorka pracy z UC Irvine.

Drugi zespół: pył zmienia mikrobiom płuc

Drugie recenzowane badanie, przeprowadzone przez naukowców z University of California w Riverside, skupiło się na wpływie pyłu z Salton Sea na mikrobiom płuc. To bakterie żyjące w dolnych drogach oddechowych – stosunkowo słabo poznany element naszego zdrowia.

Badacze wystawili na działanie pyłu laboratoryjne myszy i, dzięki nowym technologiom sekwencjonowania, wykazali, że zanieczyszczenia zmieniają skład mikrobiomu oraz wywołują objawy niealergicznej astmy, której nie można kontrolować tradycyjnymi inhalatorami. Podobne symptomy zgłaszają mieszkańcy okolic jeziora.

„Wciąż próbuję zrozumieć konsekwencje, bo różne rodzaje zanieczyszczeń na całym świecie mogą zmieniać mikrobiom naszych płuc, a my jeszcze nie wiemy, jaki to ma wpływ” – powiedziała współautorka badania Emma Aronson.

Endotoksyna z bakterii w nawozach i wodzie

Naukowcy podejrzewają, że kluczowym winowajcą są fragmenty bakteryjnych błon komórkowych, czyli endotoksyny. W wysokich stężeniach działają one silnie zapalnie. Według zespołu z UC Riverside składniki nawozów i pestycydów sprzyjają rozwojowi bakterii, które pozostawiają toksyczne fragmenty w wysychającym osadzie.

Eksperci doradzający władzom Kalifornii rekomendują tworzenie stref podmokłych wokół jeziora. Takie obszary mogłyby wychwytywać składniki odżywcze z wody i ograniczać rozwój bakterii produkujących endotoksyny. Mieszkańcom zaleca się natomiast używanie masek ochronnych oraz domowych filtrów powietrza.

Odsłanianie osadów wysychających słonych jezior jest problemem, który pojawia się w coraz większej liczbie miejsc na Zachodzie USA. Salton Sea staje się jednym z najbardziej wyrazistych przykładów tego, jak zjawiska hydrologiczne, praktyki rolnicze i kryzys klimatyczny łączą się w realne zagrożenie zdrowia publicznego.