Bieszczady. Służby odławiają niedźwiedzie. W tle ataki. Ekspertka wskazuje wprost

W Bieszczadach trwa akcja odłowu niedźwiedzi brunatnych, podczas której schwytano osiem osobników, siedem otrzymało obroże GPS, a dwa najbardziej uciążliwe zostały relokowane.
Odławianie niedźwiedzi ma wpływać na ich zachowanie, powodując stres i prowadząc do unikania okolic zabudowań.
Projekt zakłada m.in. monitorowanie niedźwiedzi za pomocą GPS, stosowanie odstraszania bodźcami bólowymi oraz wdrożenie rozwiązań takich jak pojemniki na odpady odporne na drapieżniki.
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii

Na południu Podkarpacia trwa zakrojona na szeroką skalę akcja odłowu niedźwiedzi brunatnych. Służby schwytały już osiem osobników, z czego siedem zostało wyposażonych w obroże GPS, a dwa najbardziej uciążliwe drapieżniki relokowano w odległe kompleksy leśne. Jeden młody osobnik został oznakowany mikrochipem.

Działania prowadzone są po serii niepokojących incydentów, w tym śmiertelnym ataku w Płonnej oraz coraz częstszych sytuacji, gdy niedźwiedzie pojawiały się w pobliżu zabudowań.

Jak przekazał PAP rzecznik Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Rzeszowie Łukasz Lis, akcja rozpoczęła się tydzień temu i obejmuje tereny gmin Solina oraz Baligród. – Udało się odłowić dwie młodociane samice z Wołkowyi, które regularnie pojawiały się w pobliżu zabudowań i powodowały konflikty na terenach zamieszkałych – poinformował Lis. Zwierzęta zostały przetransportowane w oddalone rejony Bieszczad.

Odławianie niedźwiedzi w Bieszczadach. „Bywa dla niego doświadczeniem uczącym”

Działania w Bieszczadach dla Interii skomentowała dr hab. Sabina Pierużek-Nowak prezes Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”, podkreślając, że sam proces odłowu może wpływać na zachowanie zwierząt.

Ekspertka zaznacza jednak, że nie uczestniczy bezpośrednio w obecnym projekcie odłowów na Podkarpaciu, dlatego odnosi się do niego ogólnie, na podstawie wiedzy o podobnych działaniach prowadzonych wobec dużych drapieżników, w tym wilków.

– Z tego, co wiem, założenie było takie, żeby odłowić niedźwiedzie, które podchodzą pod zabudowania – mówiła. Jak podkreśliła, „zwierzę, które zostało złapane przez ludzi, najadło się tyle strachu”, że taka sytuacja bywa dla niego doświadczeniem uczącym. Zwierzęta w trakcie takich działań doświadczają silnego stresu, co – jak wskazała – może prowadzić do unikania miejsc z zabudowaniami.

Pierużek-Nowak zwraca uwagę, że w takich akcjach najczęściej odławiane są osobniki najbardziej przyzwyczajone do obecności człowieka. Określa się je jako zwierzęta zhabituowane, które nie traktują zapachu ludzi czy zabudowań jako zagrożenia. Takie osobniki najczęściej wracają w okolice domów, ponieważ kojarzą je z łatwym dostępem do pożywienia.

Obroże GPS dla niedźwiedzi. „Możliwość bieżącej kontroli sytuacji”

W ocenie badaczki zakładanie obroży GPS ma przede wszystkim charakter monitorujący. Chodzi o to, aby śledzić ruchy zwierząt i szybko reagować w przypadku ich zbliżania się do zabudowań.

Jak wyjaśnia ekspertka dla Interii, celem takich działań jest możliwość bieżącej kontroli sytuacji i ewentualnego odstraszania osobników, które ponownie wchodzą w kontakt z ludźmi. Monitoring ma więc znaczenie praktyczne – pozwala służbom reagować zanim dojdzie do kolejnych incydentów.

Ekspertka odniosła się również do metod odstraszania. Jej zdaniem same bodźce dźwiękowe mogą być niewystarczające, ponieważ dzikie zwierzęta funkcjonują w środowisku pełnym hałasu generowanego przez człowieka.

Jak zauważa nasza rozmówczyni, ludzie są „najgłośniejszym gatunkiem na świecie”, a zwierzęta muszą się adaptować do dźwięków maszyn, ruchu drogowego czy innych źródeł hałasu. W efekcie często się na nie uodparniają.

– W związku z tym jedynym środkiem, który jest w stanie odstraszyć, to jest krótkotrwały bodziec bólowy – tłumaczyła ekspertka. Wskazała, że można to uzyskać za pomocą „odpowiednich środków odstraszających, w tym przypadku chodzi np. o kule gumowe wystrzeliwane z broni gładkolufowej”.

– Ona (ta metoda odstraszania – red.) wielokrotnie była stosowana w różnych miejscach, chociażby w Yellowstone, w Stanach Zjednoczonych, właśnie w stosunku do niedźwiedzi, więc jest to przetestowane” – oznajmiła.

Bieszczady. Akcja odławiania niedźwiedzi

Prace terenowe prowadzone są z inicjatywy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i we współpracy kilku instytucji. W działania zaangażowani są także pracownicy Lasów Państwowych oraz eksperci Tatrzańskiego Parku Narodowego, którzy mają doświadczenie w pracy z niedźwiedziami. RDOŚ planuje odłów łącznie 18 niedźwiedzi z Bieszczad.

Działania te są elementem projektu wartego ponad 16 mln zł, którego celem jest jednoczesna ochrona niedźwiedzia brunatnego oraz zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców regionu.

W połowie maja Sejm przyjął również nowelizację przepisów ułatwiającą reagowanie na niebezpieczne drapieżniki. Zmiany przygotowane przez Polskę 2050 pozwalają myśliwym – za zgodą Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska – na odstraszanie niedźwiedzi i żubrów przy użyciu broni gładkolufowej z gumową amunicją, która ma działać bólowo, ale nie powodować śmierci zwierząt. Ustawa przewiduje także brak odpowiedzialności karnej w przypadku przypadkowego zranienia lub zabicia zwierzęcia podczas działań podejmowanych w stanie wyższej konieczności, np. w obronie ludzi. Zmiany mają odpowiedzieć na spadek skuteczności dotychczasowych metod odstraszania drapieżników podchodzących coraz częściej pod zabudowania. Ustawa czeka na podpis prezydenta.