Julia Przyłębska w tarapatach. Jest zawiadomienie do prokuratury

Helsińska Fundacja Praw Człowieka złożyła do prokuratury zawiadomienie dotyczące Julii Przyłębskiej w związku z domniemanym manipulowaniem składami sędziowskimi.
Z uzyskanych danych wynika, że w latach 2015-2020 doszło do zmiany składu sędziowskiego w 885 sprawach, a w co najmniej 176 przypadkach decyzje o zmianie nie były związane ze śmiercią sędziego lub końcem jego kadencji.
Opisane działania według Fundacji mogły spełniać przesłanki przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, za co grozi kara do 10 lat więzienia.
Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Interii, otwiera się w nowym oknie

Zawiadomienie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka opiera się na danych za lata 2015-2020, o których udostępnienie organizacja wystąpiła w lipcu 2020 roku. Trybunał Konstytucyjny przekazał je dopiero w grudniu 2025 roku, po batalii przed sądami administracyjnymi.

„Z uzyskanych danych wynika, że w latach 2015-2020 doszło do zmiany składu sędziowskiego w 885 sprawach zawisłych przed Trybunałem Konstytucyjnym” – czytamy w komunikacie na oficjalnej stronie HFPC.

Organizacja podkreśla, że w co najmniej 176 sprawach „osoby kierujące Trybunałem podjęły (…) decyzje o zmianie składu wyznaczonego do rozpoznania sprawy ze względów innych niż śmierć sędziego lub koniec jego kadencji”.

HFPC zawiadamia prokuraturę. Chodzi o Julię Przyłębską

„Rzeczpospolita” podkreśla, że „wiele z tych spraw dotyczyło głośnych postępowań o dużym ciężarze gatunkowym, zarówno ze względów ustrojowych, jak i politycznych, bądź wzbudzających kontrowersje”.

Chodzi m.in. o sprawy dotyczące funkcjonowania Krajowej Rady Sądownictwa, wyboru członków KRS przez Sejm, zasad powoływania i odwoływania członków zarządu Telewizji Polskiej oraz Polskiego Radia, zasad przenoszenia prokuratora na inne miejsca służbowe, skutków aktu łaski Prezydenta RP, podstaw wyłączania sędziów czy zasad wykorzystywania w postępowaniu karnym materiałów uzyskanych w toku kontroli operacyjnej.

W tych sprawach miało dojść do wymiany wyznaczonego składu orzekającego. W konsekwencji miały one zostać ukształtowane w taki sposób, by większość w nich mieli sędziowie wybrani po 2015 roku przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.

Julia Przyłębska może mieć problemy? Może jej grozić do 10 lat więzienia

Ustawy regulujące pracę Trybunału Konstytucyjnego przewidują określony tryb przydziału spraw sędziom oraz ograniczają katalog okoliczności, w których może dojść do uzupełnienia składu orzekającego.

„Z ustaleń Fundacji wynika, że zmiany składów były dokonywane poza tym katalogiem, a niekiedy przy wykorzystaniu przewidzianych w nim okoliczności jako pretekstu. Przykładowo, koniec kadencji jednego sędziego służył jako uzasadnienie do jednoczesnej, niepowiązanej z tym zmiany innego sędziego w składzie. Odrębnym mechanizmem było obniżanie liczebności składu z pełnego do pięcioosobowego lub trzyosobowego, tak aby w łatwiejszy sposób większość uzyskała określona grupa sędziów” – pisze HFPC.

W ocenie Fundacji opisane działania doprowadziły do naruszenia interesu publicznego i prywatnego, czego przejawem było m.in. rozpoznawanie spraw dotyczących jednostek kierujących skargi konstytucyjne w sposób podważający standardy bezstronności i niezależności.

„Całokształt tych okoliczności wskazuje w ocenie Fundacji, że opisane działania mogły wyczerpywać znamiona przestępstwa z art. 231 § 2 Kodeksu karnego, polegającego na przekroczeniu uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, działającego na szkodę interesu publicznego lub prywatnego w celu osiągnięcia korzyści osobistej” – uważa HFPC.

Za przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego grozi do trzech lat więzienia. W przypadku, kiedy sprawca dopuszcza się tego czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, sąd może orzec karę od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Pociągnięcie sędziego TK w stanie spoczynku do odpowiedzialności karnej jest możliwe dopiero po uchyleniu jego immunitetu.

Źródła: „Rzeczpospolita”, Helsińska Fundacja Praw Człowieka