-
Liczba aleksandrett obrożnych w Wielkiej Brytanii osiągnęła 30 tysięcy i papugi te zasiedliły wiele europejskich miast.
-
Zmiany klimatyczne oraz sztuczne introdukcje papug sprzyjają ich rozprzestrzenianiu się na kontynencie, powodując inwazję nowych gatunków.
-
Papugi, szczególnie aleksandretta obrożna i mnicha, konkurują z rodzimymi ptakami o siedliska i pożywienie, wpływając negatywnie na lokalne gatunki.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Papugi zamieszkują wiele regionów świata, głównie tropikalnych. W strefie umiarkowanej raczej ich nie ma, aczkolwiek są pewne wyjątki. To papugi nowozelandzkie, takie jak kea, kaka czy nielotna kakapo, a także kilka papug tasmańskich (one migrują na zimę do Australii kontynentalnej). Potrafią żyć w miejscach chłodnych, nawet na śniegu. Podobne zdolności wykorzystują też niektóre gatunki z Argentyny, Urugwaju czy Chile np. mnicha czy patagonka. Każda z tych papug jest jednak mieszkanką strefy umiarkowanej.
To jednak wyjątki, bowiem gros papug żyje w tropikach. Ani jedna nie występuje naturalnie w Europie, co jest o tyle ciekawe, że te ptaki pochodzą z tego kontynentu. Najstarszym znanym przodkiem papug jest Mopsitta żyjąca w eocenie, czyli 55 milionów lat temu na terenie Danii.
We współczesnych czasach jednak papugi w Europie nie mieszkają naturalnie. Zamieszkały ją jednak sztucznie. Zmiany klimatyczne, ciepłe zimy i przekształcenia zachodzące w klimacie umiarkowanym na pewno im pomagają. Europa była dla papug zbyt zimna, ale dzisiaj już nie jest. Zresztą gatunki takie jak aleksandretta obrożna potrafią żyć na śniegu i znoszą mrozy, mimo że pochodzą z Indii, Pakistanu i Sri Lanki oraz tropikalnej Afryki.
Aleksandretta obrożna zasiedliła Europę Zachodnią
Idealne są jednak dla nich państwa Europy Zachodniej. To chociażby Belgia, z wielką populacją tych papug w Brukseli i okolicach. Aleksandretty zamieszkują także okolice holenderskich miast Amsterdam, Rotterdam, Haga i Utrecht, a także rejon Paryża, Berlina, Kolonii czy Düsseldorfu. Spotyka się je w Luksemburgu, Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Szwajcarii, Austrii, Słowenii, w Grecji i zwłaszcza Wielkiej Brytanii, gdzie mieszka ogromna populacja tych papug.
Towarzystwo ornitologiczne British Trust for Ornithology podaje około 12 tys. par lęgowych aleksandrett obrożnych w Wielkiej Brytanii do 2024 r., jednakże najnowszy film sir Davida Attenborough zatytułowany „Londyn Davida Attenborough”, który wszedł na ekrany telewizyjne w 2026 r., podaje już 30 tys. ptaków. W latach 1995-2024 BTO odnotowało wzrost liczebności papug o – bagatela – 2696 proc.
Ogromna liczba aleksandrett mieszka w Londynie, zwłaszcza w Richmond Park, Ealing, Kingston, Wimbledonie. Drugie duże skupisko znajduje się na Isle of Thanet we wschodnim Kent, ale BTO podaje, że gatunek skolonizował już Liverpool, Manchester, Sheffield i Birmingham, a pojedyncze ptaki stwierdzano również w południowej Szkocji. Naukowcy z Queen Mary University of London piszą, że „większość ornitologów uważa, że rozprzestrzenianie się papug w Wielkiej Brytanii jest najprawdopodobniej konsekwencją wielokrotnego wypuszczania i wprowadzania nowych osobników”.
Papugi lęgną się również w Polsce. Od 2018 r.
Także polska fauna po raz pierwszy od czasów miocenu (około 20 milionów lat temu) ma papugi. W 2018 r. miał miejsce pierwszy odnotowany lęg papugi w Polsce w czasach nowożytnych – w Nysie na Opolszczyźnie. Najnowsze atlasy ptaków Polski już aleksandrettę obrożną uwzględniają, bowiem składanie jaj i wyprowadzanie lęgów to powszechnie uznawany moment, w którym ptak staje się częścią awifauny. A papugi są inwazyjne i – wbrew pozorom – mogą być groźne.
W Wielkiej Brytanii właśnie, Holandii i Belgii, Niemczech i Danii aleksandretty zabierają miejsce rodzimym ptakom, wyrzucają je z dziupli, wygrywają konkurencję lęgową i pokarmową.
Cierpią przez nie szpaki, drozdy, dzięcioły, a papugi w znacznym stopniu wpływają też na liczebność nietoperzy. Od karmników potrafią odstraszyć nawet bojowe sikory. Są piękne, kolorowe, a papugi jako takie wywołują u ludzi raczej sympatyczne skojarzenia, jednak aleksandretta obrożna to groźny ptak inwazyjny, którego wpływ na miejscową ptasią faunę jest ogromny. Niektórzy porównują wpływ tych papug nawet do bezdomnych kotów.
Aleksandretta obrożna to nie jedyna papuga żyjąca dzisiaj w Europie. Drugim problemem jest mnicha z Ameryki Południowej. Zasiedliła Belgię, Holandię, Wielką Brytanię i Irlandię oraz Wyspy Normandzkie na kanale La Manche, żyje też na wyspach śródziemnomorskich jak Malta, Cypr, Sardynia, Korsyka, Baleary, zasiedliła także Hiszpanię i Gibraltar. W wielu częściach Hiszpanii np. w Barcelonie mnichy stały się wręcz wielką plagą. Zajmują tam nowe siedliska, gniazda i budki innych ptaków, występują całymi tysiącami.
To najbardziej kolorowe polskie ptaki. Ile z nich widujesz?
