Pogoda 
Bez ich nowatorskich membran trudno wyobrazić sobie nowoczesny dach, bez ich innowacyjnych agrowłóknin — rolnictwo i ogrodnictwo, a bez ich zaawansowanych technologicznie folii — codzienność. W pandemii przerzucili się na maseczki i fartuchy ochronne. Dziś ich siatki chronią ukraińskie drogi i budynki przed dronami i minami przeciwpiechotnymi. Zatrudniają około tysiąca osób, działają w pięciu zakładach i oferują ponad 2500 produktów. W tym roku obchodzą swoje 35-lecie, w czasie którego podbili nie tylko polski, ale i europejskie rynki. Są rodzinną firmą, którą stworzyli i którą zarządzają w małżeńskim tandemie.
Beata Anna Święcicka „Wprost”: Rozmawiamy chwilę po podpisaniu budzącej ogromne emocje umowy UE – Mercosur – i na moment po skierowaniu jej do TSUE. Niezadowolenie europejskich rolników wydaje się w pełni uzasadnione, jednak po naszej zachodniej stronie rolnicze głosy sprzeciwu przyćmiewa wizja ożywienia niemieckiej gospodarki, przede wszystkim branży motoryzacyjnej. Co Pani sądzi o tej umowie i czy widzi Pani w niej szansę dla polskiego przemysłu?
Marta Półtorak, prezes Grupy Marma Polskie Folie: Mam w tej kwestii mieszane uczucia. Z jednej strony opowiadam się za wolnym handlem, ale wyłącznie na równych warunkach. Jeżeli w Europie jesteśmy zobowiązani do przestrzegania określonych norm, te same standardy powinny obowiązywać również kraje i podmioty, które chcą dostarczać swoje produkty na unijny rynek.
Jeśli zatem europejscy producenci muszą spełniać wymagania dotyczące m.in. korzystania z zielonej energii czy innych regulacji środowiskowych i prawnych, to dla zachowania równowagi rynkowej analogiczne obowiązki powinny dotyczyć także dostawców spoza UE. W niektórych sytuacjach może się to okazać korzystne dla obu stron, jednak nie może dochodzić do sytuacji, w której europejskie firmy funkcjonują pod presją licznych, kosztotwórczych obostrzeń, a na ten sam rynek wchodzi podmiot, który nie jest nimi objęty i nie ponosi porównywalnych kosztów.
Niezależnie od tego, czy Mercosur teraz, czy Mercosur za dwa, pięć czy dziesięć lat, zasady gry powinny być takie same dla wszystkich uczestników rynku. Handel powinien być wolny, ale działać na równych zasadach. Nie jestem zwolennikiem stanowczego wykluczania określonych dostawców. Dywersyfikacja źródeł zaopatrzenia, w tym surowców i produktów, jest potrzebna i pożądana. Zatem nie powinniśmy zamykać sobie tej drogi.
Ważne jest, by przepisy regulujące handel unijny zapewniały, że wszystkie produkty, niezależnie od kraju pochodzenia, spełniają europejskie standardy. I to bez względu na to, czy mówimy o Mercosurze, czy o innym rynku.
Przecież produkty spoza Europy – na przykład z Azji – już obecne są na naszym rynku i nie zawsze odpowiadają naszym wymogom jakościowym. Nie zamykajmy się na rynki, ale stwórzmy przepisy, które będą nas chronić.
O doświadczeniach z rynkiem azjatyckim mogłaby Pani sporo powiedzieć. Czy nas one czegoś nauczyły?
Może odpowiem na to, podając przykład jednego z naszych produktów — membrany wysokoparoprzepuszczalnej. Jej kluczowymi cechami są przede wszystkim wysoka paroprzepuszczalność, wytrzymałość oraz odporność na przebicie, np. na gwóźdź, a także odporność na promieniowanie UV. Te parametry decydują o jakości i funkcjonalności wyrobu.
Tymczasem dla dystrybutorów czy dużych hurtowników często najważniejszą cechą produktu jest jedynie jego gramatura. Problem pojawia się, gdy producent z Azji oferuje produkt o dużej gramaturze, ale nie spełniający podstawowych parametrów, które są standardem w naszej membranie. Owszem, taki produkt może być odrobinę tańszy, ale nie spełnia on kluczowych wymagań użytkowych.
Teoretycznie moglibyśmy również wyprodukować membranę opartą wyłącznie na gramaturze i zrobić to nawet taniej niż producent chiński, ponieważ eliminujemy koszty transportu. Jednak taki wyrób byłby równie nieprzydatny jak jego odpowiednik azjatycki.
W praktyce takie porównania bywają mylące: często ocenia się produkty wyłącznie pod kątem gramatury, nie biorąc pod uwagę faktycznej funkcjonalności. Efektem jest pozornie niższa cena, ale produkt konkurencyjny w rzeczywistości nie spełnia wymogów użytkowych. Dlatego przy ocenie oferty zawsze kierujemy się całokształtem parametrów, a nie tylko ceną.
Czy to oznacza, że problem nie leży po stronie rynku azjatyckiego, a raczej w naszym podejściu? Szukamy oszczędności w niewłaściwym miejscu?
Pozwolę sobie odpowiedzieć na to, podając przykład naszych produktów dla budownictwa. Produkujemy między innymi folie paroizolacyjne, w tym innowacyjne regulatory pary, które zapewniają prawidłowe osuszenie budynku i znacząco wpływają na komfort życia jego mieszkańców. W przypadku budownictwa szkieletowego czy dachów właściwe zastosowanie paroizolacji jest kluczowe: najpierw stosuje się paroizolację, następnie termoizolację, a na końcu membranę.
W naszej ofercie znajdują się również wysokiej klasy membrany dachowe, jak choćby te z serii Włochaty — trójwarstwowe membrany premium o wysokiej paroprzepuszczalności i dużej wytrzymałości. Skutecznie odprowadzają wilgoć, a ich dolna warstwa działa jak bufor, poprawiając również akustykę budynku. Choć inwestycja w taką membranę może oznaczać wydatek rzędu 100–200 zł wyższy na cały dach, oszczędności w eksploatacji mogą sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych, nie licząc komfortu mieszkania i bezpieczeństwa użytkowników.
Innym przykładem jest membrana MPFort 2F — pięciowarstwowy produkt o najwyższej paroprzepuszczalności i wyjątkowej wytrzymałości, który dodatkowo tłumi hałas od pokryć blaszanych. Nasz innowacyjny ekran dachowy IDEA 175 wyróżnia się dużą elastycznością i łatwością montażu. Co ważne, można go stosować niezależnie od rodzaju termoizolacji, np. otwartokomórkowych pian PUR, co pozwala zaoszczędzić czas i koszty pracy przy budowie.
Wszystkie nasze produkty powstają w wyniku rygorystycznych badań laboratoryjnych i testów w warunkach naturalnych. Ich celem jest nie tylko zapewnienie wysokiej jakości i funkcjonalności, ale także eliminacja typowych błędów wykonawczych, które wciąż zdarzają się w branży budowlanej.
W praktyce oznacza to, że szukając oszczędności na dachu, rezygnując z inwestycji rzędu 100–200 zł i sięgając po tańsze, azjatyckie zamienniki, narażamy się na ryzyko utraty jakości i komfortu użytkowania budynku. Taki produkt często nie spełnia norm lub po prostu nie oferuje funkcji, jakie zapewniają nasze membrany.
W użytkowaniu domu potencjalne oszczędności mogą okazać się iluzoryczne w porównaniu z kosztami wynikającymi z wadliwego produktu. W budownictwie nieprzemyślana oszczędność nigdy się nie opłaca.
Tymczasem niewłaściwe podejście do oszczędzania jest motorem dla azjatyckiego rynku. Nie tylko w branży budowlanej, prawda?
Tak, mogę podać przykład z dziedziny ogrodnictwa. W skład grupy Marma Polskie Folie wchodzi również spółka Lenko S.A., która istnieje ponad 135 lat. Lenko produkowało worki raszlowe do transportu i przechowywania płodów rolnych, takich jak ziemniaki, marchew czy inne warzywa i owoce.
Worki te były nieco droższe od produktów chińskich, ale klienci — rolnicy i ogrodnicy — często decydowali się na tańszą alternatywę. Popyt na nie spadł i w konsekwencji zrezygnowaliśmy z ich produkcji. Bardzo szybko pojawiły się głosy ze strony rynku: klienci pytali, dlaczego już ich nie produkujemy i wyrażali niezadowolenie z jakości dostępnych zamienników. Worki chińskie często się rozrywały, co powodowało straty sięgające nawet 30 proc.
To jest klasyczny przykład pozornej oszczędności — klienci oszczędzają grosz przy zakupie, ale tracą znacznie więcej w praktyce. Co więcej, jeśli europejski producent przestaje funkcjonować, producenci azjatyccy podnoszą ceny — nie o 10 proc., ale nawet o 100–200 proc. Pozorne oszczędności mogą więc prowadzić do realnych, znaczących strat, a jakość i niezawodność stają się trudno dostępne, ponieważ europejscy producenci rezygnują z produkcji.
Czy to właśnie ta, wymuszona realiami rynku, rezygnacja z produkcji, nie jest jednym z największych zagrożeniem dla europejskiej gospodarki?
Zdecydowanie tak. Jako członek zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego obserwuję swoiste „kurczenie się” przemysłu chemicznego w Polsce, ale i w całej Europie, a on jest dziś kluczowy dla funkcjonowania gospodarki. Pandemia uświadomiła nam, jak bardzo jesteśmy zależni od dostaw z zagranicy. Czy wyciągnęliśmy właściwe wnioski, czas pokaże.
Tworzywa sztuczne, które są często krytykowane, wcale nie muszą być nieprzyjazne środowisku — wszystko zależy od technologii i sposobu ich wykorzystania. Jednak uzależnienie od dostaw zewnętrznych i ograniczenie produkcji w Europie stwarza realne ryzyko dla bezpieczeństwa przemysłowego i suwerenności gospodarczej.
Zawansowana technologia to znak rozpoznawczy Marmy, prawda?
Tak, Grupa Marma jest jedną z najbardziej zaawansowanych technologicznie firm w swoim obszarze. Przy naszych zakładach funkcjonują ośrodki badawczo-rozwojowe, które umożliwiają wytwarzanie innowacyjnych produktów. Ściśle współpracujemy z jednostkami naukowymi i staramy się komercjalizować wyniki tych prac, tak aby nie lądowały „na zakurzonej półce”, lecz wchodziły do realnego zastosowania rynkowego.
Dużą wagę przykładamy także do ochrony środowiska. Wprowadzamy surowce i technologie umożliwiające wielokrotne przetwarzanie w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym. Posiadamy szereg patentów i rozwijamy nowoczesne produkty, które pozwalają na znaczne oszczędności już w trakcie użytkowania. Nasze rozwiązania są technologicznie zaawansowane, a jednocześnie przykładamy wagę do edukacji klientów — pokazujemy, uczymy i wspieramy prawidłowe stosowanie naszych produktów, co uważam za jeden z kluczowych atutów firmy.
A czego mogłaby nauczyć Marma, funkcjonująca z takim sukcesem już 35 lat na rynku, młodsze przedsiębiorstwa? Dodajmy, że jest to firma rodzinna, stworzona i prowadzona przez małżeństwo, bo Grupą Marma zarządza Pani razem z mężem, Mariuszem. Czy mogłaby zdradzić jakiś „przepis” na sukces w prowadzeniu firmy w tych wyjątkowo dynamicznych czasach?
Przez 35 lat funkcjonowania działaliśmy w bardzo różnych sytuacjach — zarówno w Polsce, jak i w Europie — od dynamicznych zmian rynkowych po kryzysy, takie jak pandemia czy wojna w Ukrainie.
Nasze podejście można określić jednym słowem: „zwinność”. Podczas pandemii natychmiast dostosowaliśmy produkcję do potrzeb rynku ochrony zdrowia, wytwarzając materiały na fartuchy ochronne i maseczki. Dziś nasze siatki, wcześniej wykorzystywane w rolnictwie do ochrony warzyw, służą np. do ochrony ukraińskich dróg i budynków przed dronami czy niewielkimi minami przeciwpiechotnymi.
W każdej sytuacji staramy się reagować elastycznie na aktualne potrzeby rynku i to jest nasz „przepis” na sukces. Drugą częścią tej układanki są ludzie — w pięciu naszych zakładach zatrudniamy około tysiąca osób. Trzecią częścią jest środowisko. Działamy w różnych obszarach, które łączy wspólny mianownik: ludzie, jakość i środowisko.
Nasze doświadczenie pokazuje, że kluczem do sukcesu jest elastyczność, umiejętność szybkiego reagowania na potrzeby rynku oraz konsekwentne dbanie o jakość i zrównoważony rozwój w każdym obszarze działalności. Podsumowując: w biznesie najważniejsza jest zwinność w działaniu, z poszanowaniem ludzi i środowiska.
Dziękuję za rozmowę.
