Ministerstwo Zdrowia ujawniło projekt nowelizacji. Chodzi o zarobki lekarzy

W piątek na stronach Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Został on przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia.

Regulacje dotyczą zasad zatrudniania i wysokości wynagrodzeń medyków, systematyzują kwestię kontraktów w ochronie zdrowia, a także poszerzają uprawnienia Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) i Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).

Projekt przewiduje wprowadzenie „maksymalnego łącznego wymiaru czasu pracy pracownika medycznego u wszystkich zatrudniających go świadczeniodawców, który nie będzie mógł przekraczać równowartości dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy/równoważnika czasu pracy”.

Nowelizacja ustawy zakłada też, że pracownik medyczny będzie zobowiązany do podjęcia zatrudnienia na przynajmniej pół etatu (chodzi o wymiar czasu pracy) w jednej placówce mającej kontrakt z NFZ. Ma to być główny pracodawca. Jego zgoda będzie niezbędna do zatrudnienia w innym podmiocie, gdzie umowa także ma być na przynajmniej pół etatu.

Projekt nowelizacji przewiduje ponadto ujednolicenie zawartości umów zarówno o pracę, jak i kontraktowych, w których mają się znaleźć m.in. informacje o rodzaju wykonywanych zadań, stawce godzinowej i liczbie godzin pracy.

W części dotyczącej wysokości wynagrodzeń projekt przewiduje zakaz ustalania wynagrodzenia jako procentu od realizowanej procedury medycznej. Zakłada się także wprowadzenie maksymalnej stawki godzinowej i miesięcznej.

W przypadku osób pracujących na podstawie kontraktów maksymalna stawka godzinowa ma stanowić 1/20 minimalnego wynagrodzenia. Obecnie to 240 zł. Jednak, zgodnie z założeniami, ta kwota będzie mogła wzrosnąć, gdy pracownik medyczny wykonuje zadania inne niż udzielanie świadczeń zdrowotnych, czyli np. pełni funkcję ordynatora.

Maksymalne miesięczne wynagrodzenie nie będzie mogło przekroczyć 16-krotności minimalnego wynagrodzenia i ma wynosić do 76 800 zł brutto. To będzie miało dotyczyć zarówno osób zatrudnionych na podstawie umów o pracę, jak i kontraktów.

Jak wyjaśniono, „wprowadzenie indywidualnego limitu (cap) maksymalnej stawki wynagrodzenia lekarza na poziomie 240 zł brutto za godzinę nie będzie skutkowało bezpośrednimi oszczędnościami dla systemu ochrony zdrowia rozumianymi jako zmniejszenie wydatków publicznych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej”.

W projekcie zaznaczono, że mechanizm nie wpływa na poziom finansowania świadczeń przez płatnika publicznego, lecz oddziałuje przede wszystkim na strukturę kosztów ponoszonych przez podmioty lecznicze.

W ocenie autorów projektu „podmioty lecznicze będą mogły przeznaczyć większą część posiadanych środków na poprawę płynności finansowej, terminowe regulowanie bieżących zobowiązań, ograniczenie narastania zadłużenia oraz odbudowę zdolności do finansowania działalności operacyjnej„.

Dokument przewiduje karanie grzywną kierowników podmiotów leczniczych, którzy nie będą przestrzegali powyższych obostrzeń dotyczących zasad zatrudniania oraz wynagradzania personelu medycznego.

Projektowana regulacja ma także poszerzać uprawnienia kontrolne NFZ. Fundusz będzie mógł m.in. pozyskiwać informacje („źródła dowodowe”) od podmiotów leczniczych działających w sektorze prywatnym. Chodzi o „weryfikację rzeczywistej dostępności osób wykonujących zawody medyczne w ramach systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego”.

Ponadto mają zostać stworzone mechanizmy umożliwiające NFZ „pozyskiwanie pracowników o wymaganych wysokich kompetencjach, w szczególności pracowników z wykształceniem medycznym”.

Pracownicy Narodowego Funduszu Zdrowia będą mogli podejmować zatrudnienie także poza Funduszem. W zespołach kontrolerskich mają również pracować osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych, a nie jedynie umów o pracę.

„Wzmocnienie szeroko pojętych działań kontrolnych (w tym monitorowania) będzie wymagało zwiększenia etatyzacji zarówno Korpusu Kontrolerskiego (w głównej mierze), jak i zatrudnienia w OW NFZ. Docelowo przewiduje się zwiększenie zatrudnienia w NFZ o około 480 osób (432 Departament Kontroli NFZ, 48 OW NFZ)” – napisano w uzasadnieniu.

Projektowana regulacja ma poszerzać także kompetencje AOTMiT. Chodzi m.in. o przyznanie prezesowi Agencji uprawnienia do inicjowania prac nad weryfikacją taryf, co ma skutkować szybszym reagowaniem na taryfy zawyżone.

„Rozwiązanie to ma umożliwić szybsze reagowanie na zmieniające się uwarunkowania związane z kosztami udzielania świadczeń oraz ograniczyć ryzyko utrzymywania taryf nieodpowiadających rzeczywistym kosztom ich realizacji” – czytamy w uzasadnieniu.

Projekt przewiduje również uporządkowanie kontraktów. Zakłada on wprowadzenie umów o podwykonawstwo. Jej stronami będą podmioty lecznicze oraz osoba z fachowymi kwalifikacjami.

Projektodawcy wyliczają, że w szczególności będzie to „lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, fizjoterapeuta lub diagnosta laboratoryjny wykonujący działalność leczniczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, jako indywidualna praktyka zawodowa lub indywidualna specjalistyczna praktyka zawodowa, wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład (podwykonawcą)”.

Oznacza to, że podwykonawcą będzie mogła być jedynie osoba fizyczna. Ma to wyeliminować nadużycia polegające na tworzeniu fikcyjnych podmiotów leczniczych – w celu ominięcia przepisów dotyczących czasu pracy osób wykonujących zawody medyczne.

Zgodnie z projektowaną regulacją, umowa o podwykonawstwo będzie musiała zawierać ustawowo ustalone elementy, w tym m.in. sformułowanie zakresu świadczeń zdrowotnych czy określenie miejsca, dni i godzin udzielania świadczeń zdrowotnych czy kwotę wynagrodzenia. Podwykonawca ma być wyłaniany w trybie konkursu ofert.

„Wprowadzenie normatywnego modelu umowy o podwykonawstwo przyczyni się do zminimalizowania zidentyfikowanych nadużyć związanych z powoływaniem fikcyjnych podmiotów leczniczych, zwiększy bezpieczeństwo prawne osób wykonujących zawód medyczny, podejmujących się udzielania świadczeń zdrowotnych w formie podwykonawstwa oraz umożliwi precyzyjną ocenę prawidłowości funkcjonowania podmiotów leczniczych w trybie kontroli” – czytamy.

Ostatni wątek tyczy się zapewnienia równego traktowania pacjentów, co wprost wynika art. 68. Konstytucji RP (każdy ma prawo do ochrony zdrowia a obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

Projekt ustawy przewiduje dodanie w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przepisu stanowiącego, że każdy pacjent ma prawo do niedyskryminującego i równego traktowania.

Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt przewiduje jednocześnie czas na dostosowanie się podmiotów leczniczych do nowych wymagań ustawowych do 31 grudnia 2026 r.

Pakiet zmian opracowywany przez resort zdrowia jest odpowiedzią na wyrażone przed kamerami oczekiwanie premiera Donalda Tuska przygotowania przez MZ i NFZ „precyzyjnych rekomendacji” pod groźbą „decyzji personalnych”.

Problemy, które wymienił szef rządu, to tzw. saloniki VIP w szpitalach, omijanie kolejek do świadczeń oraz bardzo wysokie zarobki niektórych medyków.