MSZ o decyzji rosyjskiego sądu ws. „Memoriału”: Uciszanie tych, którzy mają odwagę mówić o przeszłości

Wyrok w tej sprawie zapadł w czwartek (9 kwietnia), o czym można przeczytać na Wyborcza.pl. Dzień później Ministerstwo Spraw Zagranicznych Polski stwierdziło, że decyzja sądu „jest kolejnym dowodem na to, jak Rosja konfrontuje się ze swoją niewygodną przeszłością – poprzez uciszanie tych, którzy mają odwagę o niej otwarcie i bez zakłamań mówić”.

MSZ: Dziedzictwo „Memoriału” jest cynicznie kryminalizowane przez rosyjskie władze

MSZ podkreśliło zasługi „Memoriału” dla badań nad historią oraz działań na rzecz ochrony praw człowieka i swobód obywatelskich w Rosji. „Wyrażamy rozczarowanie, że to dziedzictwo jest cynicznie kryminalizowane przez rosyjskie władze. Jednocześnie jesteśmy przekonani, że to orzeczenie, podobnie jak inne działania rosyjskich władz ukierunkowane na usuwanie z przestrzeni publicznej instytucji i symboli obrazujących prawdziwą historię represji, nie zdoła zatrzeć pamięci zarówno o ich ofiarach, jak i o katach” – czytamy w oświadczeniu resortu.

Apel do rosyjskich władz

„Wzywamy rosyjskie władze do porzucenia praktyki politycznie motywowanych procesów, zaprzestania prześladowania niezależnych mediów oraz natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych” – przekazało MSZ.

Czytaj także: Co w Rosji piszczy? Towarzysz Major chce wiedzieć wszystko – pisze Wacław Radziwinowicz na Wyborcza.pl.

„Apelujemy również o przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań Federacji Rosyjskiej w zakresie ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, w tym wolności słowa, zrzeszania się oraz prawa do rzetelnego procesu. Niestety, atmosfera we współczesnej Rosji w odniesieniu do kwestii poszanowania praw człowieka i swobód obywatelskich coraz bardziej zaczyna przypominać lata 30. XX wieku” – podkreślił resort.

Rosyjski Sąd Najwyższy użył nieprecyzyjnej nazwy

Za „ekstremistyczny” rosyjski sąd uznał „Międzynarodowy Ruch Społeczny 'Memoriał'”. Żadna organizacja związana ze Stowarzyszeniem Memoriał – jedną z najbardziej zasłużonych organizacji społecznych w Rosji – nie nosi takiej nazwy – zauważył niezależny rosyjski portal Nowaja Gazieta Jewropa. Działacze „Memoriału” uważają, że rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości celowo użyło we wniosku nieprecyzyjnej nazwy – po to, by władze używały decyzji wydanej przez SN w odniesieniu do wszystkich organizacji i projektów, które uznają za powiązane z „Memoriałem”.

W 2021 r. rosyjskie władze zlikwidowały dwie główne struktury „Memoriału” – odpowiadającą za obronę praw człowieka (czyli Centrum praw człowieka) i badanie zbrodni totalitaryzmu sowieckiego. Wcześniej zostały one uznane za tzw. agentów zagranicznych, odpowiednio w latach 2014 i 2016. W 2022 r. organizacja „Memoriał” została uhonorowana Pokojową Nagrodą Nobla za działalność na niwie obrony praw człowieka (wraz z białoruskim aktywistą Alesiem Bialackim oraz ukraińskim Centrum Wolności Obywatelskich).