Namierzyli ekstremalnie rzadkie małpy. Żyją tylko w jednym kraju

Nowoczesny system 'audiomouth’ umożliwił namierzenie ekstremalnie rzadkich rokselan zadartonosych w lesie Khau Ca na północy Wietnamu.
W wyniku 10-dniowych poszukiwań wykryto dwie grupy tego krytycznie zagrożonego gatunku małp, liczącego jedynie 200-250 osobników według szacunków.
Nie stwierdzono śladów polowań ani pułapek na rokselany zadartonose w Khau Ca, co daje nadzieję na skuteczniejszą ochronę gatunku.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu

To kolejne takie znalezisko, do którego przyczynił się system zwany „audiomouth”, który służy do wykrywania i późniejszej analizy odgłosów zwierząt. Pozwala on namierzyć gatunki, które trudno wypatrzyć gołym okiem, a także usłyszeć w gąszczu dźwięków. Zaawansowane systemy analizy danych pozwalają jednak znaleźć detale różniące odgłosy jednych gatunków od innych.

Tak było w wypadku rokselan zadartonosych, które są małpami bardzo płochliwymi i skrytymi. Nie tak łatwo je zauważyć, nawet jeśli użyje się lornetek i dronów. Można jednak spróbować je usłyszeć i nawet jeśli się ich nie widzi, wyłowić ich odgłosy w gąszczu innych.

Zespół naukowców pracujący w lesie Khau Ca na północy Wietnamu przez 10 dni szukał zwierząt za pomocą dronów, kamer i lornetek oraz systemu „audiomouth”. Udało się wykryć m.in. nawoływanie małp w indochińskim lesie. Tak zlokalizowano dwie grupy rokselan zadartonosych.

Rokselany to małpy o specyficznych nosach

To krewniaczki lepiej znanych rokselan złocistych, które są mieszkankami ośnieżonych gór środkowych Chin. Tam zimy bywają mroźne i śnieżne. Małpy te mają grube futro, które pozwala im przetrwać chłody i pozwala radzić sobie w terenach niedostępnych innym naczelnym.

Przed mrozem chroni ją nie tylko gęste futro, ale i inne przystosowania, np. specyficzna budowa nosa. Jest płaski, o szerokich nozdrzach, co pozwala łatwiej nagrzać powietrze.

Ten nos nasunął skojarzenia z ruską księżniczką Rokselaną (Roksolaną), która w XVI w. została porwana w jasyr i stała się nałożnicą, a następnie żoną sułtana tureckiego Sulejmana Wspaniałego. Tak została jedną z najbardziej wpływowych kobiet Imperium Osmańskiego. Ponoć miała właśnie zadarty nos.

Rokselana złocista mieszka w górskich lasach Chin. I tylko ChinSylvain Cordier / BiosphotoEast News

Wiemy, że rokselana zadartonosa przetrwała

Rokselana zadartonosa nie ma takiego futra jak chińska kuzynka, gdyż żyje w lasach zwrotnikowych. Połowa jej ciała jest biała, reszta czarna, a małpa ma także pomarańczową plamę na podgardlu.

Małpa ta żyje tylko w górskich lasach na północy Wietnamu, niedaleko chińskiej granicy. Odkryto ją dopiero w 1912 r. i przez kolejne lata nikt jej nie widział na oczy. Dopiero w 1989 r. udało się znaleźć grupę tych rokselan. Już wtedy było wiadomo, że są bardzo rzadkie.

Na początku XXI w. uważano, że przetrwało mniej niż 250 osobników, a gatunek ten był przedmiotem intensywnych wysiłków na rzecz ochrony. Największe zagrożenia, z jakimi borykały się te małpy, to utrata siedlisk i polowania. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała ten gatunek za „krytycznie zagrożony”.

Znalezisko z Khau Ca jest zatem bezcenne. Jak mówią Wietnamczycy, pocieszające jest to, że udało się zidentyfikować różne grupy rodzinne rokselan w Khau Ca i że nie ma śladów stosowania przeciw nim pułapek ani polowań. Ustalenie, gdzie małpy wciąż żyją jest kluczowe dla wprowadzenia skutecznej ochrony i zakazu wycinki drzew w tych obszarach.