Nie żyje genialna szympansica. Czytała po angielsku i chińsku

Szympansica Ai była wyjątkowo inteligentna, opanowała czytanie po angielsku i chińsku oraz potrafiła malować i rozpoznawać liczby.
Ai była badana w japońskim Instytucie Badań nad Naczelnymi, gdzie stała się fundamentem badań nad umysłem szympansów i ewolucją naczelnych.
Zmarła w wieku około 49 lat w Kioto, a jej osiągnięcia są inspiracją dla naukowców i programistów sztucznej inteligencji.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu

Szympansy są genetycznie najbliższe ludziom i najbardziej nas przypominają, także pod względem inteligencji. Dzięki szympansicy Ai można było to sprawdzić, a jej osiągnięcia w kwestii umiejętności właściwych ludziom były oszałamiające.

Ta małpa urodziła się w naturze, w lasach terenów chronionych The Guinean forests of West Africa rozciągających się wzdłuż wybrzeży zachodniej Afryki, od Sierra Leone po Kamerun. Tam w niektórych tylko miejscach zachowały się jeszcze szympansy długowłose, rzadki podgatunek tych małp. Zniknęły już one zupełnie w takich krajach jak Gambia, Burkina Faso, Togo i Benin, a w innych są skrajnie rzadkie.

Większe populacje szympansa długowłosego można znaleźć zwłaszcza na Wybrzeżu Kości Słoniowej, ale także w Gwinei, skąd Ai w 1977 r. trafiła do Japonii. Kupiono ją wówczas od handlarza zwierząt, co w 1977 r. było jeszcze możliwe. Kilka lat później Japonia przystąpiła do konwencji CITES jak wiele innych państw świata i kupno szympansa do badań laboratoryjnych od handlarza w Afryce stało się zabronione.

Szympansica Ai trafiła do KUPRI, czyli Instytutu Badań nad Naczelnymi w Kioto. Imię zawdzięcza programowi Ai (co po japońsku oznacza nie sztuczną inteligencję, ale miłość), rozpoczętego w 1978 r. przez Kiyoko Murofushi i Tetsuro Matsuzawę.

Celem było zrozumienie procesów poznawczych szympansów poprzez eksperymenty z interfejsem komputerowym. Dlatego Ai otrzymała klawiaturę podpiętą do komputera i dlatego badano jej zachowania. Komputery miały m.in. pozwolić na poznanie języka małp człekokształtnych.

Szympansy pod względem inteligencji są bliskie ludziomTesni Ward / BiosphotoEast News

Szympansica Ai okazała się genialna

Wkrótce okazało się, że małe szympansiątko jest genialnym zwierzęciem. Szybko nauczyło się rozpoznawać kolory. Ai zaczęła rysować i malować. Lubiła to, tzn. bazgrała na kartce dla przyjemności, bez nagrody w postaci smakołyku.

Nie koniec na tym jednak, okazało się bowiem, że Ai także rozpoznaje i odróżnia liczby. Tetsuro Matsuzawa w połowie lat osiemdziesiątych pisał, że małpa opanowała liczby od jeden do dziewięciu i była w stanie je wskazać i rozpoznać.

Szympansica miała znakomitą pamięć, a jej umiejętności rosły. Japońskie media podają, że szympansica znała ok. 100 znaków alfabetu angielskiego i chińskiego (Japończycy używają starochińskiego alfabetu kanji). Dopasowywała chińskie znaki oznaczające konkretne przedmiotu do wizerunku tych przedmiotów.

Gdy z kolei pokazano jej jabłko, Ai wybrała na ekranie komputera symbole potrzebne do narysowania wirtualnego jabłka. Szympansica była tak inteligentna, że kiedyś wydostała się nawet z pomieszczenia, korzystając z klucza.

W 2000 r. Ai urodziłą syna imieniem Ayumu. Szympans odziedziczył po niej inteligencję i także fascynuje naukowców w Kioto.

Zwierzętate to nie tylko ciekawostka, ale fundament badań nad ewolucją naczelnych, nad małpim i ludzkim umysłem. Stanowią ważny element tworzenia programów komputerowych, sztucznej inteligencji, badań nad układem nerwowym.

Ai zmarła w Kioto w wieku ok. 49 lat (nie wiemy, czy urodziła się w 1976, czy 1977 r.) w wyniku niewydolności wielu narządów wewnętrznych i zmian starczych. Ok. 50 lat to bardzo dostojny wiek dla szympansa.