Potężny partner zmienia politykę. Ruch Indii przeciwko Rosji

Trump porozumienie handlowe z Indiami ogłosił w piątek. Indyjski minister handlu oświadczył, że do podpisania formalnej umowy ma dojść w marcu. Jeśli rzeczywiście tak się stanie, Amerykanie będą mieli co świętować. Z Indiami dogadać się nie jest łatwo, bo jak podkreśla w rozmowie z Interią dr Łukasz Gołota, to geopolityczny „swing state”. Czyli kraj, który regularnie zmienia sojusze w zależności od swoich potrzeb.

– Nie wiążą się doktrynalnie. Współpracują z Rosją na poziomie wojskowym i handlowym, współpracują ze Stanami Zjednoczonymi w układzie tak naprawdę wymierzonym w Chiny. Z Chinami konkurują, ale współpracują w ramach BRICS. Tam nie ma dogmatycznego podejścia, jest pragmatyczne – zaznacza naukowiec Uniwersytetu Warszawskiego.

Nie jest do końca jasne, co dokładnie zawiera umowa USA-Indie. Wygląda jednak na to, że na indyjskim pragmatyzmie wkrótce teraz straci Rosja.

Amerykanie przede wszystkim mają obniżyć taryfy celne z 50 do 18 proc. Co więcej, Trump wycofał już dodatkowe, 25 proc. cła nałożone na Indie w zeszłym roku ze względu na import rosyjskiej ropy.

– Rynek amerykański jest ekstremalnie bogaty i duży. Jest atrakcyjny z punktu widzenia siły nabywczej, dostępu do technologii i udziału w łańcuchach dostaw tych bardziej zaawansowanych. Indie eksportują prostsze, mniej przetworzone towary na rynek amerykański. Przewaga konkurencyjna będzie widoczna i odczuwalna dla Indii, więc gra jest warta świeczki – komentuje dr Gołota.

Ponadto w ramach umowy w ciągu pięciu lat Indie mają kupić w USA towary warte 500 mld dolarów, w tym ropę, gaz, węgiel, produkty sektora lotniczego, metale szlachetne i komponenty technologiczne, takie jak procesory. Indie mają też ograniczyć lub znieść cła na amerykańskie towary przemysłowe oraz produkty spożywcze i rolne.

W ujawnionych elementach umowy i oficjalnych komunikatach nie ma słowa o Rosji. Donald Trump stwierdził jednak, że Indie „zobowiązały się do zaprzestania bezpośredniego lub pośredniego importowania” rosyjskiej ropy.

Dwa dni po zapowiedziach Trumpa Reuters opublikował analizę, z której wynika, że Indie przestały kontraktować ropę z Rosji. Rafinerie Indian Oil, Bharat Petroleum i Reliance Industries mają zaplanowane dostawy z Rosji, ale nie przyjmują nowych ofert na kwiecień. Podobnie inne zakłady.

Wyjątkiem mogłaby być rafineria Nayara, która nie jest w stanie kupować ropy innej niż rosyjska. Inni dostawcy wycofali się, kiedy w lipcu ubiegłego roku na zakład sankcje nałożyła Unia Europejska. Ale Nayara w kwietniu ropy od Rosjan też nie kupi, bo zaplanowała miesięczny przestój i prace konserwacyjne.

Dla Rosji to problem, bo po agresji na Ukrainę Indie stały się największym importerem rosyjskiego surowca transportowanego drogą morską.

Dr Gołota jednak studzi entuzjazm. – Na pewno każdy gra na siebie. Trump chce upiec dwie pieczenie na jednym ogniu. Poprawia bilans handlowy i stara się pośrednio wywrzeć presję na Rosję. To samo robi Modi (premier Indii – red.) – mówi ekspert. Indie dzięki ograniczeniu ceł zwiększą zyski z rynku w USA.

Na razie wiemy o rezygnacji z rosyjskiej ropy w kwietniu. Co będzie dalej? – Myślę, że to będzie proces obniżania wolumenu importu. To i tak już jest duże osiągnięcie. Już teraz ceny na rynku sprawiły, że zysk z handlu ropą jest mocno ograniczony. Ale nie sądzę, że Indie całkowicie zrezygnują z importu z Rosji – podkreśla dr Gołota.

Dodaje też, że Indie zyskają na ograniczeniu dostaw, bo będą musiały znaleźć nowe źródła surowca. Trump już zasugerował, że mogą kupować w USA i Wenezueli. Dywersyfikacja dostaw wpłynie na ich bezpieczeństwo.

Naszego rozmówcę dopytujemy czy kwietniowa przerwa w dostawach dla Indii zaboli rosyjską gospodarkę. – Na pewno to nie będzie rewolucyjna zmiana, która od razu spowoduje wycofanie wojsk z Ukrainy. Natomiast w perspektywie strategicznej to będzie miało znaczenie fundamentalne. Rosja będzie miała mniej pieniędzy, zdolności odbudowy sił, ograniczoną możliwość reakcji. To staczanie się po równi pochyłej, które nie jest spektakularne, ale trwałe – wskazuje dr Gołota.

– Wojen nie wygrywają generałowie czy pojedyncze starcia. Wojny wygrywają pieniądze, fabryki i moce wytwórcze w dłuższej perspektywie. To przyspieszenie upadku, do którego Rosja dąży. On nie będzie spektakularny jak wybuch wulkanu, ale Rosja zmierzy się z dalszym osłabieniem waluty – mówi dalej rozmówca Interii.

– Rosja może sprzedawać dalej, do Azji, Indonezji, Malezji. Ale większa odległość to większe koszty, cena, ryzyko sankcji, opłaty za ubezpieczenia i większe ryzyko dla floty cieni – podsumowuje dr Łukasz Gołota.

Chcesz porozmawiać z autorem? Napisz na [email protected]