Sejm uchwalił w czwartek ustawę pozwalającą na blokowanie nielegalnych treści w internecie. Nowelizacja jest odpowiedzią na styczniowe weto prezydenta Karola Nawrockiego do pierwszej wersji przepisów w tej sprawie.
Blokowanie nielegalnych treści w internecie. Sejm przyjął ustawę
Nowelizację ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji. Celem zmian jest wprowadzenie procedury, dzięki której możliwe będzie szybkie wydawanie nakazów ograniczających dostęp do treści naruszających prawo w internecie, przy jednoczesnym poszanowaniu praw użytkowników sieci.
Procedowanie ustawy zapowiadał wcześniej minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.
„To prawo czekało zbyt długo czeka, bo pod pozorem rzekomej ochrony wolności słowa prezydent zawetował poprzednią ustawę. To krótkowzroczne myślenie powoduje, że prezydent pozbawił organy państwa możliwości działania” – podkreślił szef resortu.
„Dziś wieczorem w Sejmie będzie sprawdzam dla PiS i Konfederacji czy chcą walczyć z patologiami w Internecie czy je tolerują” – dodał.
Konfederacja przeciw, PiS wstrzymał się od głosu. Jak głosowały kluby?
Za przyjęciem ustawy głosowało 242 posłów i posłanek, 61 było przeciw, a 136 wstrzymało się od głosu. Nowelizacja trafi teraz do Senatu.
Nowelizację poparli posłowie Koalicji Obywatelskiej, PSL, Lewicy, Centrum, Polski 2050 oraz Razem. Przeciwko była większość parlamentarzystów Rozwoju Plus, wszyscy posłowie Konfederacji oraz Konfederacji Korony Polskiej. Od głosu wstrzymali się zaś politycy Prawa i Sprawiedliwości (133), jedynie czterech członków tej partii głosowało za odrzuceniem ustawy. To Sebastian Kaleta, Jan Kanthak, Dariusz Matecki oraz Michał Woś.
Wcześniej przedstawiciele izby niższej głosowali nad poprawkami, odrzucając propozycje Konfederacji i jedną Prawa i Sprawiedliwości oraz przyjmując poprawkę zaproponowaną przez PiS i Polskę 2050. Przyjęta poprawka dotyczy z kolei nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zablokowaniu treści pornograficznych z udziałem małoletnich, zwierząt lub takich, które mają drastyczną formę.
Karol Nawrocki zawetował pierwszy projekt ustawy
Nowelizacja jest odpowiedzią na styczniowe weto prezydenta Karola Nawrockiego do pierwszej wersji nowelizacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Weto uniemożliwiło implementację obowiązującego w krajach Unii Europejskiej aktu o usługach cyfrowych (DSA), który zaczął obowiązywać ponad dwa lata temu. Za brak wdrożenia Polsce grożą wysokie kary finansowe ze strony TSUE.
Projektu ustawy nie było w porządku obrad obecnego posiedzenia Sejmu. Jego drugie czytanie odbyło się w Sejmie na początku września i czekał na dalsze procedowanie – bez terminu głosowania. Do bloku głosowań trafił w czwartek po południu, po słowach premiera Donalda Tuska o konieczności procedowania przepisów pozwalających na blokowanie mowy nienawiści w sieci.
W czwartek, podczas rządowej narady w związku z ostatnimi atakami w szkołach, Donald Tusk wskazał, że należy wprowadzić przepisy o możliwości natychmiastowego blokowania przez państwo mowy nienawiści w internecie, co pozwoli chronić dzieci, uczniów oraz nauczycieli. Szef rządu podkreślił, że poprzednia ustawa w tej sprawie została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego.
W nagraniu w serwisie X premier mówił, że „zło wydaje się w sieci bezkarne, dlatego tak często triumfuje”. Stwierdził, że „do dzisiaj nie wie, dlaczego prezydent zawetował tę ustawę, posługując się bałamutnie hasłem wolności słowa, swobody w internecie”.
Co przewiduje nowelizacja ustawy?
Zgodnie z nowelizacją sądy i właściwe organy będą mogły wydawać nakazy dotyczące treści w internecie. Chodzi o sytuacje, gdy w sieci pojawiają się treści niezgodne z prawem, np. związane z przestępstwami, nienawiścią czy oszustwami.
Dostawcy usług internetowych, w tym np. platformy internetowe, będą musieli blokować wskazane w decyzjach organów treści, ale użytkownicy, których treści ograniczono, będą mogli złożyć wniosek o przywrócenie dostępu – jeśli doszło do błędnej blokady. Przed złożeniem wniosku do organu konieczne będzie skorzystanie z systemu zgłaszania treści u dostawcy usługi.
Rejestr wykorzystywanych do rozpowszechniania nielegalnych treści stron internetowych będzie prowadził prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Od decyzji nakazujących ograniczenia dostępu do nielegalnych treści będzie można odwołać się do sądu powszechnego, który sprawdzi, czy dana treść rzeczywiście narusza prawo. Dlatego też nakazy nie będą wykonywane automatycznie – przed możliwością ich zakwestionowania w sądzie.
W szczególnie pilnych przypadkach decyzjom organów może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Prokuratorzy, Policja, Krajowa Administracja Skarbowa oraz Straż Graniczna będą mogli występować o szybkie blokowanie treści naruszających prawo, w tym związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci, kradzieżą tożsamości, oszustwami czy naruszeniami praw autorskich.
Akt o usługach cyfrowych (DSA) jest pierwszą na świecie regulacją cyfrową (rozporządzeniem), która nakłada na firmy w całej UE odpowiedzialność za treści zamieszczane na ich platformach. W całości obowiązuje w krajach członkowskich od 17 lutego 2024 r. Artykuły 9. i 10. DSA wskazują, że państwowe organy sądowe i administracyjne mogą nakazywać dostawcom blokowanie treści w internecie.
