Trump skrytykował Wielką Brytanię. Chodzi o sprawę przekazania Wysp Czagos

Wielka Brytania dokonuje przeglądu umowy dotyczącej przekazania Wysp Czagos Mauritiusowi – poinformował brytyjski minister obrony Wes Streeting.

Pierwotna umowa przewidywała, że Londyn przekaże suwerenność nad tym terytorium Mauritiusowi i będzie płacić średnio 101 mln funtów (136 mln dolarów) rocznie za dzierżawę wspólnej brytyjsko-amerykańskiej bazy wojskowej, cenionej ze względu na strategiczne położenie na Oceanie Indyjskim.

W kwietniu umowa, zawarta za kadencji premiera Keira Starmera, została zawieszona na czas nieokreślony, ponieważ prezydent USA Donald Trump wycofał swoje poparcie. Streeting stwierdził, że „musimy dokonać przeglądu umowy, ponieważ Stany Zjednoczone jej nie popierają„.

– To, co prezydent Trump powiedział, nie było niczym nowym, ale myślę, że jasno pokazuje, iż jego stanowisko w sprawie tej umowy dotyczącej Czagos, w obecnym brzmieniu, nie ulega zmianie – wyjaśnił minister.

Wielka Brytania przekaże wyspy Mauritiusowi? Trump ostro skrytykował działania Londynu

Do rozmowy w sprawie archipelagu doszło podczas pierwszego osobistego spotkania prezydenta Trumpa z brytyjskim premierem Andym Burnhamem na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ w Nowym Jorku.

Prezydent USA ocenił porozumienie jako „okropną umowę” i stwierdził, że Wielka Brytania „będzie się nią zajmować”. Premier Burnham potwierdził, że rząd brytyjski nad nią pracuje.

Później szef londyńskiego rządu powiedział dziennikarzom, że „odziedziczył tę sytuację i szuka jego rozwiązania”.

– Kluczowe znaczenie ma zabezpieczenie przyszłości bazy, co ma dla nas znaczenie ze względów bezpieczeństwa, ale oczywiście również dla Stanów Zjednoczonych – zaznaczył Burnham.

– Podczas spotkania powiedziałem, że będziemy pracować nad znalezieniem rozwiązania między różnymi stronami i dołożymy wszelkich starań, aby je znaleźć – dodał. Przed wyjazdem do Nowego Jorku brytyjski premier rozmawiał ze swoim maurytyjskim odpowiednikiem – Navinem Ramgoolamem.

W oficjalnym komunikacie z tego spotkania podano, że Burnham „ponownie potwierdził swoje zaangażowanie w dalsze podejmowanie wszelkich możliwych działań wraz ze Stanami Zjednoczonymi w celu ratyfikacji porozumienia”.

Trump skrytykował Wielką Brytanię. Chodzi o sprawę przekazania Wysp Czagos

Wcześniej prezydent Malediwów Mohamed Muizzu przekazał, że chce wznowienia rozmów o kontroli nad archipelagiem Czagos.

Wezwał również premiera Burnhama do „dialogu dotyczącego suwerenności Czagos”. Malediwy od dawna utrzymują, że powinny kontrolować wyspy ze względu na więzy historyczne i bliskość geograficzną.

Rzecznik brytyjskiego MSZ stwierdził w reakcji na list, że kwestia kontroli nad Czagos jest sprawą Zjednoczonego Królestwa i Mauritiusu, a nie Malediwów.

W maju 2025 r. Wielka Brytania zawarła z Mauritiusem porozumienie, na mocy którego przekazałaby mu kontrolę nad archipelagiem, z wyjątkiem bazy na Diego Garcia, która zostałaby wydzierżawiona Brytyjczykom i Amerykanom na przynajmniej 99 lat. Umowę zaczął negocjować jeszcze poprzedni, konserwatywny gabinet.

Losy umowy nie są jednak pewne, bo w kwietniu Izba Gmin wstrzymała prace nad ustawą, która wprowadzałaby porozumienie do brytyjskiego systemu prawnego. Rządzący tłumaczyli, że wsparcie USA jest w tej sprawie kluczowe. Prezydent Donald Trump początkowo poparł porozumienie, ale potem zmienił zdanie, nazywając je „aktem wielkiej głupoty”.

W 2019 r. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w niewiążącym orzeczeniu zalecił, by Wielka Brytania zwróciła wyspy Mauritiusowi.