Karol Nawrocki w piątek (19 czerwca) zdecydował o odebraniu Orderu Orła Białego po tym, jak Wołodymyr Zełenski nadał Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Ukrainy imię „Bohaterów UPA”. W odpowiedzi Zełenski odesłał swoje odznaczenie do Warszawy kurierem.
Po decyzji Nawrockiego ukraińscy politycy zaczęli masowo zwracać polskie odznaczenia. Swoich orderów zrzekli się m.in. szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow, jego zastępca Ihor Żowkwa, ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar, szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha, a także były prezydent Petro Poroszenko, Leonid Kuczma i jego następca Wiktor Juszczenko. Lista wciąż rośnie.
Andrij Sybiha w niedzielę (21 czerwca) oświadczył, że Karol Nawrocki zburzył pozytywne osiągnięcia, które udało się wypracować w relacjach między Kijowem i Warszawą w ostatnim czasie. Znacznie krytyczniej wypowiedział się były minister spraw zagranicznych Dmytro Kułeba. – Skoro już tak postąpił, nazywajmy rzeczy po imieniu. Nawrocki nienawidzi Ukraińców jako zjawiska – ocenił.
Tusk: Strategiczny błąd
W niedzielę Donald Tusk we wpisie na portalu X ocenił, że „brnięcie w konflikt polityków w Polsce i w Ukrainie to strategiczny błąd, na którym stracą obie strony: biznesowo, geopolitycznie i reputacyjnie”.
„A w polityce, jak wiadomo, błąd jest gorszy od zbrodni” – dodał. Tusk napisał również, że w rozmowach ze swoimi europejskimi partnerami „stara się minimalizować straty i obniżać napięcie” i „nie jest to łatwe zadanie”.
Odnosząc się w piątek do decyzji Karola Nawrockiego, premier napisał, że „konflikt między Polską i Ukrainą cieszy (Władimira) Putina i szokuje naszych sojuszników”. „Zadaniem prezydentów Zełenskiego i Nawrockiego jest tonowanie emocji, a nie podsycanie napięcia. Linia frontu przebiega gdzie indziej” – czytamy.
25-26 czerwca w Gdańsku odbędzie się Konferencji Odbudowy Ukrainy (URC 2026). Sybiha oświadczył, że Zełenski nie podjął jeszcze decyzji o swojej wizycie w Polsce.
– W poniedziałek będziemy składać raport prezydentowi Ukrainy, dotyczący przygotowań do Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy, skutków poszczególnych decyzji oraz formuły jej przeprowadzenia. Na podstawie tych informacji prezydent podejmie decyzję – powiedział szef MSZ.
Zełenski: „Ukraina pozostanie otwarta”
Orderem Orła Białego 5 kwietnia 2023 uhonorował Zełenskiego prezydent Andrzej Duda. „W uznaniu znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka” – czytamy w uzasadnieniu.
„Uważaliśmy, że to właśnie narodowi ukraińskiemu i naszej armii był adresowany w 2023 roku Order Orła Białego. Tak wtedy mówiono” – przekazał w sobotę (20 czerwca) Wołodymyr Zełenski w odpowiedzi na decyzję Karola Nawrockiego. „Ukraina pozostanie otwarta na wszelkie znaczące formy współpracy z Polską, aby unikać sprzecznych interpretacji trudnych i bolesnych rozdziałów naszej wspólnej przeszłości oraz zapewnić należny szacunek wszystkim niewinnym ofiarom XX wieku” – zaznaczył.
Procedura odbierania orderów i odznaczeń jest stosowana bardzo rzadko. W ponad 320-letniej historii Orderu Orła Białego tylko jedna osoba utraciła to odznaczenie. Nie nastąpiło to jednak w wyniku urzędowej procedury odebrania, ale na mocy wyroku sądowego. Chodzi o byłego premiera Wincentego Witosa.
