Zielnik na balkonie. Jak założyć własny ogródek w bloku?

Od czego zacząć zielnik na balkonie?
Jakie zioła wybrać do ogródka w bloku?
Doniczki, skrzynki czy wiszące pojemniki – w czym sadzić zioła na balkonie?
Jaka ziemia do ziół na balkonie?
Siew czy sadzonki – co lepsze na początek?
Jak sadzić zioła, żeby dobrze rosły?
Podlewanie zielnika na balkonie
Jak ścinać zioła, żeby odrastały?

Od czego zacząć zielnik na balkonie?

Najpierw oceń balkon. O co chodzi? O to, aby ustalić jego ekspozycję względem stron świata, nasłonecznienie/zacienienie, i na tej podstawie, świadomie dobrać gatunki uprawianych ziół.

Balkon południowy i zachodni jest najlepszy dla ziół śródziemnomorskich. Dobrze poradzą sobie tam rozmaryn, tymianek, oregano, szałwia, lawenda i bazylia. Jest dużo słońca, więc rośliny rosną aromatyczne, ale latem trzeba pilnować podlewania.
Balkon wschodni jest bardzo wygodny dla początkujących. Rośliny dostają poranne słońce, ale nie męczą się w największym upale. To dobre miejsce dla mięty, pietruszki, szczypiorku, kolendry, koperku, melisy i bazylii.
Balkon północny jest trudniejszy, ale nie przekreśla udanej uprawy. Wybieraj zioła, które znoszą cień: miętę, melisę, pietruszkę naciową, szczypiorek i trybulę. Nie będą rosły tak bujnie jak w słońcu, ale przy dobrej pielęgnacji dadzą plon.

Jakie zioła wybrać do ogródka w bloku?

Na początek najlepiej wybrać zioła, których naprawdę używasz w kuchni. Nie ma sensu sadzić dziesięciu gatunków tylko dlatego, że wyglądają efektownie. Balkonowy zielnik ma być wygodny i po prostu przydatny.

Najłatwiejsze zioła na start do ogródka na balkonie to:

mięta,
melisa,
szczypiorek,
pietruszka naciowa,
bazylia,
oregano,
tymianek,
rozmaryn,
koperek,
kolendra.

Dobry zestaw dla początkującego? Bazylia, mięta, szczypiorek, pietruszka, tymianek i oregano, czyli zioła użyteczne, łatwe do ogarnięcia i pasujące do większości domowej kuchni.

Zioła na balkonie.123RF/PICSEL

Doniczki, skrzynki czy wiszące pojemniki – w czym sadzić zioła na balkonie?

Na małym balkonie liczy się każdy centymetr. Zamiast stawiać wszystko na podłodze, warto wykorzystać balustradę, ścianę i parapet. Sprawdzą się klasyczne skrzynki balkonowe, doniczki zawieszane na balustradzie, stojaki piętrowe, regały i kieszenie ścienne.

Najważniejsze są odpływy. Doniczka bez dziurek na dnie to szybka droga do gnicia korzeni. Zioła nie lubią stać w wodzie. Na dno warto wsypać warstwę drenażu, np. keramzyt, żwir albo drobne kamyki. Dopiero na to daj ziemię.

Nie wybieraj zbyt małych pojemników. W miniaturowej doniczce ziemia szybko wysycha, a roślina ma mało miejsca na korzenie. Dla większości ziół dobra będzie doniczka o średnicy 15-20 cm. Rozmaryn, mięta i większe kępy pietruszki potrzebują więcej przestrzeni.

Jaka ziemia do ziół na balkonie?

Najprościej jest kupić gotowe podłoże do ziół lub warzyw. Powinno być lekkie, przepuszczalne i niezbyt ciężkie. Zwykła ziemia uniwersalna też się nada, ale warto rozluźnić ją perlitem, piaskiem albo drobnym keramzytem.

Zioła śródziemnomorskie nie lubią mokrej, zbitej gleby. Rozmaryn, tymianek, oregano i szałwia lepiej rosną w podłożu bardziej przepuszczalnym. Mięta, bazylia i pietruszka wolą ziemię żyźniejszą i lekko wilgotną.

Nie przesadzaj z nawozem. Zioła zbyt mocno nawożone mogą rosnąć szybko, ale tracić intensywny aromat. Wystarczy delikatne nawożenie biohumusem albo naturalnym nawozem do ziół raz na kilka tygodni. Jeśli sadzisz zioła do świeżej ziemi, przez pierwsze tygodnie zwykle nie trzeba ich dokarmiać.

Siew czy sadzonki – co lepsze na początek?

Jeśli chcesz szybki efekt, wybierz sadzonki, które kupisz w sklepie ogrodniczym, na targu albo w szkółce. Są wygodne, bo od razu widzisz, co sadzisz, a zbiory są gotowe szybciej.

Siew jest tańszy i daje więcej roślin, ale wymaga sporo cierpliwości. Dobrze sprawdza się przy koperku, kolendrze, pietruszce naciowej i szczypiorku (bazylia także dobrze kiełkuje z nasion, ale potrzebuje ciepła.

Zioła z marketu spożywczego można przesadzić, ale trzeba wiedzieć, że często są produkowane na szybkie zużycie. Mają wiele sadzonek upchniętych w jednej małej doniczce, więc po zakupie warto je rozdzielić, przyciąć i przesadzić do większego pojemnika. Wtedy mają większą szansę przetrwać dłużej niż tydzień.

Jak sadzić zioła, żeby dobrze rosły?

Nie sadź wszystkiego razem. To najczęstszy błąd początkujących. Zioła ładnie wyglądają w jednej dużej skrzynce, ale nie zawsze mają takie same wymagania.

Dobierz rośliny według potrzeb:

razem: tymianek, oregano, rozmaryn, szałwia,
razem: bazylia, pietruszka, szczypiorek,
osobno: mięta,
osobno lub w luźnej grupie: melisa,
osobno, jeśli często wysiewasz: koperek i kolendra.

Po posadzeniu podlej rośliny i ustaw je w miejscu osłoniętym od silnego wiatru. Przez pierwsze dni nie wystawiaj młodych sadzonek od razu na pełne, ostre słońce. Daj im chwilę na przyzwyczajenie się do nowych warunków.

Posiadanie roślin w ogrodzie lub na balkonie ma mnóstwo zalet, ale trzeba wiedzieć, jak się nimi zajmować123RF/PICSEL

Podlewanie zielnika na balkonie

Podlewanie zależy od pogody, wielkości doniczki i gatunku ziół. Latem małe pojemniki mogą wymagać podlewania codziennie, szczególnie na południowym balkonie. W chłodniejsze dni wystarczy robić to rzadziej.

Najprostsza zasada: sprawdzaj ziemię palcem. Jeśli wierzchnia warstwa jest sucha, podlej, a jeśli nadal wilgotna, poczekaj. Przelanie jest równie groźne jak przesuszenie.

Bazylia, mięta, pietruszka i szczypiorek lubią regularną wilgoć. Rozmaryn, tymianek i oregano wolą przeschnąć między podlewaniami. Lepiej podlewać rano albo wieczorem, nie w pełnym słońcu. Woda na rozgrzanych liściach może powodować plamy, a część wilgoci szybko wyparuje.

Jak ścinać zioła, żeby odrastały?

Nie zrywaj pojedynczych listków przypadkowo z całej rośliny. Lepiej ścinać wierzchołki pędów, dzięki czemu zioła się rozkrzewiają i stają się gęstsze.

Bazylię uszczykuj nad parą liści. Nie pozwól jej szybko zakwitnąć, bo po kwitnieniu liście często tracą delikatność. Miętę można ciąć dość mocno, bo szybko odbija. Szczypiorek ścinaj kilka centymetrów nad ziemią. Tymianek i oregano przycinaj regularnie, ale nie tnij zdrewniałych części zbyt nisko.

Regularne zbiory są dla ziół korzystne, gdyż roślina nie marnuje energii na kwitnienie, tylko wypuszcza nowe, świeże pędy. W ten sposób zioła będą kwitły aż do jesieni (w okresie pierwszych chłodów, gdy zbiory nadal są obiecujące, przykryj je np. przewiewną agrowłókniną).