Zmiany w służbie zdrowia. Eksperci ostrzegają: Tam zabraknie lekarzy

Zacznijmy od e-rejestracji i e-kolejki – czyli zmian bezpośrednio dotyczących pacjentów. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda obiecuje Polakom, że przyspieszy pełne uruchomienie internetowej rejestracji do lekarzy 39 specjalizacji. Ma to być możliwe do końca 2027 roku.

Ponadto jeszcze do końca tego roku ma powstać nowe narzędzie – e-kolejka – czyli jedna lista oczekujących na zabiegi planowe w szpitalach. Za pośrednictwem e-kolejki pacjent sam będzie mógł wybrać placówkę, która zajmie się jego schorzeniem.

E-kolejka nie skróci kolejki

– W propozycjach minister zdrowia najbardziej zabrakło mi perspektywy, w której zaproponowane zmiany realnie poprawiłyby dostępność świadczeń. Wprowadzenie transparentnej kolejki czy innych podobnych mechanizmów w żaden sposób nie wpłynie na jej skrócenie – mówi Interii dr Jerzy Gryglewicz, lekarz i specjalista Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia.

– Gdyby ten czas był krótki, problemu by nie było. Nie potrzebowalibyśmy e-rejestracji czy e-kolejki, ponieważ pacjenci byliby przyjmowani w terminach niewymagających stałego monitorowania. Wprowadzanie licznych elementów urzędniczych i kolejkowych jest de facto przyznaniem się systemu do tego, że nie radzimy sobie z dostępnością świadczeń. I w przedstawionych propozycjach nie ma na to żadnej recepty – dodaje.

Podobnego zdania jest Marek Balicki – były minister zdrowia, lekarz psychiatra i członek prezydenckiej Rady ds. Zdrowia.

– Od minister zdrowia oczekuję informacji, kiedy i o ile kolejki realnie się skrócą. Tymczasem słyszę, że będzie lepszy monitoring kolejki. Przejrzystość jest ważna, ale jeśli ktoś poważnie choruje, to zależy mu, żeby szybciej uzyskać pomoc – mówi Interii.

240 zł na godzinę dla lekarza. „Nie wszędzie się sprawdzi”

Co więcej, zdaniem ekspertów, kolejne pomysły mogą pogorszyć obecną sytuację. – W przypadku bardzo wąskich specjalności i złożonych procedur limitowanie stawki do 240 zł może stworzyć problemy w funkcjonowaniu systemu – zaznacza Marek Balicki.

Zdaniem dra Gryglewicza, kwestia stawki 240 zł za godzinę brutto wymaga jeszcze wielu analiz i konsultacji. Zwraca bowiem uwagę, jak bardzo zróżnicowaną grupą zawodową pod względem doświadczenia i kwalifikacji są lekarze.

– Specjaliści najwyższej klasy, profesorowie powinni zarabiać więcej niż wspomniane 240 zł – mówi.

Dla nich – jak słyszymy – wspomniana stawka będzie nieakceptowalna.

– Istnieje realne ryzyko, że tacy lekarze przejdą do sektora prywatnego, który również boryka się z ogromnymi brakami kadrowymi – dodaje.

Pół etatu w jednym miejscu. „Lekarzy po prostu zabraknie”

Dodatkowo resort proponuje wprowadzenie zasady, według której lekarz będzie zobowiązany do wykonywania pracy w podstawowym miejscu zatrudnienia co najmniej na pół etatu oraz uzyskania zgody głównego pracodawcy na świadczenie usług w innym podmiocie.

– Część zmian może paradoksalnie pogorszyć sytuację. Lekarz pracujący w kilku miejscach będzie musiał dokonać wyboru, co może doprowadzić do zaprzestania działalności niektórych poradni lub oddziałów, gdzie był on kluczowym pracownikiem. Lekarzy po prostu tam zabraknie – komentuje dr Jerzy Gryglewicz.

W jego ocenie zabrakło jasnego określenia, czy dotyczy to wyłącznie leczenia szpitalnego.

– Wówczas ma to jeszcze jakiś sens. Jednak jeśli ograniczenia dotknęłyby wielu miejsc pracy lekarzy, na przykład w POZ, stałoby się to poważnym problemem. Na razie mamy jedynie deklaracje, nie znamy szczegółów ani wyjątków – mówi.

– Wszystkie te zmiany miałyby głęboki sens pod warunkiem, że dysponowalibyśmy odpowiednią liczbą lekarzy. Dzisiaj ich nie mamy – podkreśla.

W dodatku średni wiek lekarza niektórych specjalnościach przekracza 58 lat.

– To są oficjalne dane. Posiadamy mapę potrzeb zdrowotnych, która jasno wskazuje, że braki kadrowe będą się nasilać. Jeśli administracyjnie ograniczymy lekarzom możliwość pracy, zmniejszymy ich efektywność – uważa.

Te zmiany budzą nadzieję na lepsze

Jest i szczegół, który zarówno Jerzy Gryglewicz jak i Marek Balicki oceniają jednoznacznie pozytywnie: postawienie na transparentność.

Minister zdrowia zapowiedziała koniec „walizek” i nieprzejrzystego zatrudnienia. Wyliczała wprowadzenie: jawności umów zawieranych przez podmioty mające umowy z NFZ, raportowanie rzeczywistych grafików pracy do NFZ i ograniczenie możliwości zawierania umów za pośrednictwem spółek, tak jak było w przypadku Miastka czy Mogilna, gdzie zarobki sięgały 26 tys. zł za godzinę pracy.

– Fakt, że nie będziemy już zaskakiwani informacjami o nadmiernych zarobkach lekarzy, wiedząc, ile dany lekarz zarabia i jakie umowy cywilnoprawne zawiera ze szpitalem, oceniam dobrze. Takie rozwiązanie zapobiegnie rażącym nieprawidłowościom w systemie wynagrodzeń – mówi dr Gryglewicz.

Ustawa, która ma umożliwić zbieranie danych o wynagrodzeniach personelu medycznego na podstawie numeru PESEL lub numeru prawa wykonywania zawodu oczekuje właśnie na podpis prezydenta.

Jolanta Kamińska-Samolej