Znikają z rzek w Europie. To oznacza coś bardzo złego

Zwierzę to wzbudza wśród ludzi zarówno pozytywne, jak i negatywne emocje. Jest szczególnie cenione przez miłośników przyrody oraz przez większość środowiska naukowego.

Wydra jest uznawana za bioindykatora – wskaźnik czystości wód, ponieważ do prawidłowego funkcjonowania i zdobywania pożywienia, głównie ryb, żeruje w rzekach o dobrej jakości, z naturalnym, nieuregulowanym korytem oraz zadrzewionych brzegach. Występowanie wydry w danym cieku świadczy o dobrze zachowanym i bogatym ekosystemie, równolegle gatunek ten jest szczególnie wrażliwy na zanieczyszczenia chemiczne.

Badania w środkowej i wschodniej Polsce pokazały, że wydry dużo częściej można obserwować na odcinkach rzek o nieuregulowanym korycie, szerokości większej niż trzy metry, czystej wodzie i zadrzewionych lub zakrzewionych brzegach. Sąsiedztwo lasów też jest dla wydry istotnym czynnikiem.

W ubiegłym stuleciu na większości obszarów Europy zachodniej i niektórych innych terenach nastąpił gwałtowny spadek liczebności populacji wydr. Był na niektórych obszarach tak dramatyczny, że doprowadził do całkowitego wyginięcia gatunku w kilku krajach.

Choć dokładna przyczyna zmniejszania się populacji wydry może nigdy nie zostać w pełni ustalona, większość badaczy zgadza się, że zjawisko to było ściśle powiązane z zanieczyszczeniem środowiska chloroorganicznymi pestycydami, polichlorowanymi dwufeny­lami (PCB) oraz metalami ciężkimi, zwłaszcza rtęcią.

Proces wymierania wydr zbiegł się w Europie z okresem wzrostu zużycia nowych pestycydów, takich jak dieldryna i aldrina. Substancje te wykrywano w organizmach wydr w ilościach zagrażających ich życiu lub negatywnie wpływających na zdolności rozrodcze. Liczne badania dodatkowo potwierdziły zależność między redukcją populacji wydry a skażeniem środowiska pestycydami.

W organizmach martwych wydr z terenu Szwecji, Wlk. Brytanii i Holandii wykazano wysokie poziomy tych substancji oraz metali ciężkich. Z kolei w krajach takich jak Węgry i Finlandia, gdzie populacje wydr pozostają liczne, stopień zanieczyszczenia pestycydami i metalami ciężkimi jest niewielki.

Liczne przesłanki wskazują również, że rtęć odgrywa jedną z kluczowych ról w procesie spadku liczebności tego gatunku.

Jeszcze w minionym stuleciu wydra występowała licznie na terenie całej Europy, a w Polsce była gatunkiem powszechnie spotykanym. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat doszło jednak do gwałtownego zmniejszenia jej populacji, a na rozległych obszarach Europy Zachodniej zaniknęła całkowicie.

Już w latach 30. XX w. polscy przyrodnicy zwracali uwagę na alarmujący spadek liczby wydr, który mógł doprowadzić do ich wyginięcia. Główną przyczyną było intensywne tępienie tego gatunku przez człowieka.

To wraz z postępującą degradacją i zanieczyszczeniem ekosystemów wodnych sprawiło, że w latach 80. XX w. wydra została uznana za gatunek zagrożony wyginięciem na większości obszaru Europy.

Wydrą interesowano się też ze względu na jej futro. Zwierzęta były od wieków obiektami intensywnych polowań. Zainteresowanie człowieka futrem wydry znalazło odzwierciedlenie w nazwie zwierzęcia, która pojawia się w wielu językach słowiańskich. Podczas obróbki skór wydr usuwało się je poprzez wydzieranie. Od tego określenia najprawdopodobniej wywodzi się nazwa tego zwierzęcia.