Jadalne kwiaty na balkon. Jak je uprawiać i czym nawozić?

Które gatunki najlepiej sprawdzą się w donicach?
Domowa uprawa bez chemii. Jak bezpiecznie hodować kwiaty do jedzenia?

Które gatunki najlepiej sprawdzą się w donicach?

Niektóre rośliny zachwycają nas dwukrotnie. Kiedy zakwitają, cieszą oko, a kiedy je spożywamy, podbijają nasze kubki smakowe. Często do dekoracji talerzy z przystawkami wykorzystuje się jadalne kwiaty cukinii czy dyni. Rośliny te jednak trudno posadzić w balkonowej doniczce. Na szczęście istnieje wiele innych gatunków, którymi możesz ozdobić swój balkon i talerz.

Pelargonie (Pelargonium)

Pelargonie rabatowe to jedne z najpopularniejszych roślin ozdobnych na balkony. Są odporne na suszę, mocne słońce i ubogą ziemię. Pelargonie naturalnie pochodzą z południowej Afryki i obejmują blisko 280 gatunków, wśród których znajdują się także te o jadalnych kwiatach i liściach. Ich drobne kwiaty zebrane w baldachy mają różny kolor – czerwone, różowe, fioletowe czy białe.

Pelargonium crispum kwitnie na fioletowo, a jej liście emitują intensywny cytrynowy zapach, z kolei Pelargonium x fragrans ma białe kwiaty i pachnie gałką muszkatałową. W kuchni sprawdzi się też Pelargonium radens o różowo-fioletowych kwiatach i zapachu różanym. Na balkonie możesz uprawiać także pelargonie, których liście pachną migdałami, jabłkami czy miętą.

Nasturcje (Tropaeolum majus)

Nasturcje to bardzo łatwe w uprawie rośliny pnące, które wypuszczają piękne kwiaty o ciepłych kolorach pomarańczy, czerwieni i żółci. Świetnie sprawdzą się na balkonach południowych z dużym dostępem do słońca. Roślina znosi okresowe susze i nie wymaga specjalnego nawożenia. Nasturcję możesz siać do doniczek w połowie maja.

W kuchni wykorzystywane są zazwyczaj kwiaty nasturcji oraz jej nasiona. Kwiaty mają lekko ostry smak rzodkiewki lub rukoli. Można dodać je do sałatek i kanapek, są bogate w witaminę C i substancje przeciwbakteryjne. Nasiona często się pikluje. W smaku przypominają kapary.

Nagietek lekarski (Calendula officinalis)

Nagietek lekarski świetnie sprawdzi się w balkonowych doniczkach. Jego intensywnie żółte i pomarańczowe kwiaty będą zdobiły balkon do pierwszych przymrozków. Roślina ta jest niezwykle odporna na wahania temperatury i szkodniki. Nagietek najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym w zwykłej ogrodowej ziemi. Nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Jest rośliną miododajną, więc zwabi na twój balkon pszczoły.

Jak smakuje nagietek? W kuchni wykorzystuje się najczęściej płatki nagietka. Mają lekko korzenny, ziołowy smak. Świetnie pasują do masła, sałatki, herbat. Za jego pomocą zabarwisz ryż na żółto.

Fiołek trójbarwny (Viola tricolor L.)

Fiołek trójbarwny jest roślina wykorzystywaną w ziołolecznictwie. W Polsce jest powszechny i występuje na terenie całego kraju. Jest niewysoką rośliną, której trójbarwne kwiaty o średnicy 2-3 cm będą zdobiły balkon od maja do samej jesieni. Najlepiej uprawiać go na stanowiskach słonecznych lub w półcieniu w miejscu osłoniętym od wiatru. Najlepiej rośnie na glebie żyznej, próchniczej, umiarkowanie przepuszczalnej i wilgotnej. Można wysiewać go bezpośrednio do doniczek od maja do lipca.

Kwiaty fiołka trójbarwnego mają słodki smak i intensywny aromat. Z tego powodu najczęściej wykorzystuje się go do deserów. Jego kwiaty można kandyzować. W ziołolecznictwie fiołek jest ceniony ze względy na zawarte przeciwutleniacze, olejki eteryczne, śluzy i taniny, garbniki, sole mineralne, a nawet witaminę C. Działa na organizm moczopędnie i odtruwająco.

Lawenda (Lavandula L.)

Lawenda nada balkonowi śródziemnomorskiego klimatu i otoczy go niezrównanym zapachem uwalnianym z każdym podmuchem wiatru. Jej fioletowe kwiaty będą ozdobą przez całe lato. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu, jest odporna na susze, szkodniki i choroby. Nie wymaga specjalnego nawożenia i pielęgnacji. Najlepiej rośnie w glebie dobrze przepuszczalnej. W doniczce warto zrobić drenaż.

Kwiaty lawendy mają intensywny aromat i gorzki smak. W kuchni używa się jej w umiarkowanych ilościach. Najczęściej wykonuje się z nich nalewki, syropy lub lawendowy cukier, który wzbogaca lemoniadę.

Aksamitka (Tagetes)

Dla początkujących ogrodników aksamitka to strzał w dziesiątkę. Roślina ta jest bardzo łatwa i satysfakcjonująca w uprawie. Osiąga kilkanaście centymetrów wysokości, więc sprawdzi się w każdych doniczkach. Kwitnie przez całe lato na pomarańczowo, żółto lub rdzawobrązowo. Najlepiej czuje się na stanowisku słonecznym w przepuszczalnej glebie. Znosi suszę, wiatr i upał. Można ją siać do doniczek już od kwietnia.

Kwiaty aksamitki są często wykorzystywane w kuchni. Mają cytrynowo-pikantny smak. Sprawdzą się w sałatkach, zupach, sosach, maśle czy jako dekoracja talerzy. Do jadalnych gatunków należą m.in. aksamitka wzniesiona, rozpierzchła i wąskolistna.

Rumianek zwyczajny (Matricaria chamomilla)

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o rumianku. Choć głównie kojarzy nam się z herbatą, jego wdzięczne żółto-białe kwiaty mogą stać się piękną ozdobą balkonu i talerza. W kuchni wykorzystuje się całe główki kwiatowe. Przypisuje się im działanie uspokajające. W smaku są delikatne, jabłkowe.

Rumianek można uprawiać w doniczkach na balkonach z dużą ilością słońca. Nie ma wymagań co do gleby, nawożenia. Jest rośliną względnie odporną na suszę, choroby i szkodniki. Wysiewa się go bezpośrednio do doniczek od kwietnia. Kwitnie od maja nawet do września.

Domowa uprawa bez chemii. Jak bezpiecznie hodować kwiaty do jedzenia?

Kwiaty uprawiane w celach spożywczych lepiej wysiewać z nasion. Nie stanowi to większego problemu, ponieważ większość gatunków jest łatwa w hodowli i szybko rośnie. Można je wysiewać w kwietniu lub maju. Sadzonki zakupione w sklepach ogrodniczych często hodowane są z użyciem chemicznych środków ochrony roślin, czego bezwzględnie należy unikać.

W przypadku pojawienia się szkodników czy choroby należy stosować jedynie opryski na bazie naturalnych ziół np. czosnku czy pokrzywy. Do nawożenia zaleca się kompost czy biohumus. Aby uniknąć chorób, należy rośliny podlewać umiarkowanie, bezpośrednio do ziemi, aby mokre liście nie stały się zarzewiem choroby grzybowej.

Kwiaty warto zbierać wcześnie rano. Według specjalistów to właśnie wtedy są jędrne i mają najintensywniejszy aromat. Najlepiej zużyć je bezpośrednio po zbiorze. Możesz przedłużyć ich przydatność do spożycia przez suszenie czy mrożenie. Kwiaty można mrozić również w kostkach lodu, dzięki czemu staną się efektownym i smacznym dodatkiem do napojów.