Delfiny szukają gąbek na dni morza. Używają ich jak narzędzia

Delfiny w Zatoce Rekina zakładają gąbki na pysk podczas poszukiwań dna morskiego, aby nie zranić się i skuteczniej zdobywać pokarm.
Umiejętność używania gąbek oraz muszli do żerowania jest przekazywana kulturowo, ale wiąże się również ze zmianami epigenetycznymi u części populacji, głównie samic.
Badacze wykazali, że te zachowania kulturowe oraz powiązane zmiany epigenetyczne pojawiają się u delfinów i są związane z przystosowaniem do trudniejszych warunków środowiskowych.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Gąbki to jedne z najstarszych i najbardziej prymitywnych organizmów na Ziemi. W starożytności były używane do pielęgnacji ciała i wielu innych czynności. Wydawało się, że na zastosowanie gąbek w życiu codziennym wpadli tylko ludzie.

Delfiny zakładają sobie gąbki na pyski. To naturalny ochraniacz

Nic podobnego. Delfiny także używają gąbek w sposób budzący fascynację. Grupa tych ssaków z Zatoki Rekina w zachodniej Australii nurkuje specjalnie po nie na dno morza. Walenie zbierają gąbki, ale nie po to, aby się nimi posilić. Zakładają je sobie na pyski tak, jakby używały pokrowców. Po co?

Gąbka stanowi rodzaj ochraniacza, dzięki któremu delfiny nie kaleczą sobie pysków podczas żerowania w morskim dnie. Pokrywa je szorstki piasek, sporo kamieni i raf. Zwierzęta poszukują ryb, głowonogów czy skorupiaków i ciało gąbki pozwala im uniknąć urazów i otarć. Co więcej, gąbka pozwala im skuteczniej przeczesywać większe połacie morskiego dna w poszukiwaniu zdobyczy.

Delfiny nauczyły się także korzystać z dużych muszli małży i ślimaków. Chwytają je w pysk i dzięki nim rozgarniają piasek oraz nabierają kawałki morskiego dna, by je przeszukać. To świadczy nie tylko o inteligencji i sprycie wrodzonym u tych waleni, ale także o rozwoju technik łowieckich wraz z uczeniem się ich przez kolejne pokolenia.

Umiejętność korzystania z gąbek jest przekazywana

Odkrycia badaczy delfinów w Zatoce Rekina wskazują na to, że umiejętność korzystania z gąbek czy muszli nie jest cechą wrodzoną u morskich ssaków. Młode zwierzęta uczą się takiego sposobu zdobywania pokarmu od swych rodziców, ale – co szczególnie ciekawe – nie wszystkie i nie od wszystkich.

Wyniki badań opisano na łamach czasopisma naukowego „Philosophical Transactions B”. Ja podają badacze, można zaobserwować kulturowo przekazaną technikę żerowania na podstawie poziomu epigenetycznych zmian DNA. Potwierdziły to badania na 96 delfinach w ciągu ponad dwóch dekad.

Tylko część butlonosów w Zatoce Rekina używa gąbek jako narzędzia do przeszukiwania dna. Robią to głównie samice, które często polują samotnie. Wygląda na to, że ich zachowanie czyni je odpornymi w obliczu morskich fal upałów, kiedy typowe źródła pożywienia są ograniczone. Takie butlonosy mogą znaleźć więcej ukrytego pokarmu. Mają jednak przez to kłopoty komunikacyjne, gdyż – jak się okazuje – gąbki na pysku ograniczają delfinom zdolność do korzystania z echolokacji.

Butlonosy nurkują po gąbki, by użyć ich do przeszukiwania dnaScience Photo LibraryEast News

Delfiny włączają geny bez mutacji jak ludzie

„Wyniki badań sugerują, że zachowania kulturowe mogą być związane ze zmianami epigenetycznymi w genach zachodzącymi w ciągu jednego pokolenia lub w ciągu całego życia osobnika. Pogłębia to naszą wiedzę na temat innowacji kulturowych, które mogą ułatwiać szybkie adaptacje do nowych środowisk lub wyzwań” – konkludują naukowcy z Uniwersytetu w Zurychu w Szwajcarii, którzy prowadzili badania na australijskich butlonosach. I podkreślają, że dotąd wzajemne oddziaływanie kultury i wzorców zachowań oraz epigenetyki zostało stwierdzone tylko u ludzi.

Epigenetyka to część genetyki badająca zmiany w aktywności genów bez modyfikacji sekwencji DNA. Nauka ta wskazuje, które geny stają się aktywne, a które nieaktywne pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak dieta, stres, styl życia, środowisko. Zmiany epigenetyczne tym się różnią od mutacji genów, że są w pełni i w każdej chwili odwracalne.