-
Łabędzie, mimo dużych rozmiarów i wagi, są ptakami, które świetnie latają. Niektóre osobniki podczas przelotów pokonują nawet 1000 km.
-
Zdolność do aktywnego lotu u tak masywnych stworzeń wynika z ewolucyjnych przystosowań, takich jak silne mięśnie piersiowe oraz lekka konstrukcja kości.
-
W Polsce naturalnie występują trzy gatunki łabędzi, wśród których najliczniejszym jest łabędź niemy. Rekordowy osobnik ważył aż 22,5 kg.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Sekret lotniczych możliwości łabędzi tkwi przede wszystkim w budowie ich ciała i skrzydeł. Mają one dużą powierzchnię, która podczas ruchu wytwarza siłę nośną pozwalającą utrzymać ciężkie ciało w powietrzu.
Istotną rolę odgrywają również silne mięśnie piersiowe odpowiadające za intensywną pracę skrzydeł. Podobnie jak u innych ptaków, szkielet łabędzi jest przystosowany do latania, a konstrukcja kości pozwala ograniczyć masę ciała. Dodatkowo opływowa sylwetka zmniejsza opór powietrza.
Jak latają łabędzie? Przez dwa miesiące w roku nie wzbijają się w powietrze
Charakterystyczne jest to, w jaki sposób łabędzie rozpoczynają lot. Nie potrafią poderwać się z miejsca ze względu na swoje gabaryty tak łatwo jak niewielkie ptaki. Potrzebują odpowiedniej przestrzeni i porządnego rozpędu.
Najczęściej niemal biegną po powierzchni lądu lub tafli, intensywnie uderzając skrzydłami, aż osiągną prędkość umożliwiającą oderwanie się od podłoża. Na skutej lodem powierzchni mogą nie poradzić sobie tak dobrze ze startem i lądowaniem.
Kiedy łabędzie znajdą się już w powietrzu, potrafią latać bardzo sprawnie. Ptaki te wykorzystują prądy powietrzne, dzięki czemu mogą oszczędzać energię podczas długich przelotów. W locie trzymają szyję prosto i wyciągniętą do przodu, a ich skrzydła wydają charakterystyczny, głośny świst przez wibrujące lotki.
Co ważne, raz w roku (latem, w okresie pierzenia) dorosłe łabędzie na ok. siedem tygodni tracą pióra lotki i nie mogą latać, dopóki nie odrosną nowe. Najchętniej lądują na powierzchni wody, która wyhamowuje ich dużą masę.
Ile ważą łabędzie? Najcięższy miał ponad 20 kg
Łabędź niemy jest najcięższym gatunkiem łabędzia oraz najcięższym ptakiem latającym występującym w Europie i potrafi przelecieć ponad 1000 km.
Samce ważą zazwyczaj od 10 do 12 kg, ale rekordowe osobniki osiągały nawet ponad 15 kg. W Polsce niegdyś odnotowano osobnika tego gatunku ważącego aż 22,5 kg. Był to wyjątkowo ciężki samiec, a rekord opisano w 1935 r. Nie ma jednak pewności, czy ptak o tak dużej masie był zdolny do lotu.
Łabędź krzykliwy jest nieco lżejszy, ale jego masa może dochodzić również do spektakularnych 14 kg. Jeszcze cięższy może być łabędź trąbiacy, będący największym rodzimym ptakiem Ameryki Północnej. Maksymalna odnotowana masa u tego gatunku przekracza 17 kg.
Na świecie występuje sześć współczesnych gatunków łabędzi należących do rodzaju Cygnus. W Polsce możemy spotkać trzy dziko występujące gatunki – dwa lęgowe i jeden przelotny. Najliczniejszym gatunkiem lęgowym jest łabędź niemy.
Ponadto od niedawna, bo od 1973 r., w Polsce gnieździ się również łabędź krzykliwy, którego liczebność wzrasta. Zdecydowanie najrzadziej spotykanym i wyłącznie na przelotach jest najmniejszy z nich łabędź czarnodzioby.

Ciężkie ptaki, które potrafią latać
Łabędzie nie są jedynymi dużymi ptakami, które pomimo znacznej masy ciała potrafią latać. Jednym z najbardziej imponujących przykładów jest drop olbrzymi, nazywany również dropiem kori, zamieszkujący Afrykę.
Samce tego gatunku mogą ważyć około 18-19 kg, co czyni go jednym z najcięższych ptaków zdolnych do aktywnego lotu. Niewiele ustępuje mu drop zwyczajny, występujący również w Europie i stopniowo wracający na polskie ziemie. Samce mogą osiągać masę około 18 kg.
Ciężki kondor wielki wykorzystuje, podobnie jak łabędzie prądy wznoszące, dzięki którym potrafi długo szybować bez intensywnego machania skrzydłami.
Nie wszystkie duże ptaki zachowały jednak zdolność latania. W toku ewolucji niektóre gatunki przystosowały się do życia na ziemi lub w wodzie. Ich ciała stały się masywne, skrzydła uległy zmniejszeniu lub przekształceniu, a poruszanie się na nogach okazało się bardziej przydatne niż latanie. Najlepszym przykładem jest struś afrykański, największy i najcięższy współcześnie żyjący ptak na świecie. Nielotny jest także nandu.













