Kleszcze atakują wcześniej niż zwykle. Eksperci wyjaśniają przyczyny masowego pojawu

W tym roku kleszcze pojawiły się wyjątkowo wcześnie i są liczne, co potwierdzają obserwacje czytelników oraz badaczy.
Zimowa surowa pogoda nie wpłynęła na zmniejszenie populacji kleszczy, ponieważ są one odporne na mróz.
Kleszcze stają się aktywne, kiedy temperatura stabilizuje się powyżej pięciu stopni, i będą aktywne do czasu nadejścia dużych upałów.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu

Prof. Piotr Tryjanowski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu wraz z przyrodnikami ze Słowacji bada co roku kleszcze z ciał jaszczurek. – Do tej pory Słowacy przyjeżdżali na te badania do południowej Wielkopolski w połowie maja. W tym roku ściągnęliśmy ich wcześniej, bo jaszczurki są już obsypane kleszczami – mówi. – Zaskakująco wcześnie wystartowały. To jakieś dwa tygodnie przesunięcia i to jest zaskakujące.

To bowiem maj jest miesiącem intensywnej aktywności naszych rodzimych kleszczy, które w kwietniu powinny być jeszcze mniej liczne. Tymczasem w tym roku nasi czytelnicy zgłaszają, że na ogrodach i w lasach kleszczy jest już co niemiara i mówią o wysypie. Jeden z czytelników napisał, że wychodzący kot w kwietniu przyniósł ich na ciele siedem. Ja na jasnych spodniach naliczyłem dziesięć sztuk i to podczas zaledwie kilkunastominutowej obecności w ogrodzie, podczas której zrywałem bluszcz obrastający magnolię. Widok był doprawdy niesamowity, gdy cała ich eskadra zasuwała po spodniach w poszukiwaniu miejsca do wkłucia.

Kleszcze celują w jeleniowate. Człowiekiem nie wzgardzą

Kleszcze po zimie szukają żywicieli i wyczekują na nich na roślinach z wystawionymi odnóżami i wrażliwe na każdy ruch w pobliżu. Wiemy, że kleszcze w różnych stadiach rozwoju czatują na ofiary w różnych miejscach takich roślin, jedne wyżej, a inne niżej. Ich głównym celem są jeleniowate, ale zaatakują każdą przydatną istotę – psa, kota, dzika, jeża, jaszczurkę, człowieka.

Kleszcze czatują na żywicieli z wysuniętymi odnóżamiSmith Collection/GadoGetty Images

Dla ludzi to zaskakująca sytuacja, bowiem zakładali, że surowa w tym roku zima przetrzebi liczbę tych pasożytów. Mróz je zabije, ograniczy ich liczbę. – Nic bardziej mylnego – mówi jednak prof. Piotr Tryjanowski. – Tak się wielu wydaje, że niska temperatura jest zabójcza dla kleszczy, ale to nieprawda. Pajęczaki są odporne na przemarzanie bardziej niż owady. Gdyby mróz był dla nich zabójczy, nie mielibyśmy tylu kleszczy na Syberii czy w Skandynawii.

I dodaje: – To nie mróz jest problemem dla tych pajęczaków, ale przeciwnie. Problemem są silne upały, susza i ogień.

Kleszcze przezimowały w norkach i kretowiskach

Wiadomo, że kleszcze zimują w ziemnych norkach i szczelinach. – Wchodzą wszędzie, do kretowisk, jam i nor zwierząt, gdzie się da – mówi poznański naukowiec. I stają się aktywne mniej więcej wtedy, gdy temperatura trwale stabilizuje się na poziomie plus pięciu stopni Celsjusza. Nie znaczy to jednak, że w niższej giną. – Wiemy, że zima nic im nie zrobi i nie ma wpływu na populację kleszczy, ale w gruncie rzeczy brakuje wciąż informacji na temat życia tych bezkręgowców. Zwłaszcza informacji na temat pełnego ich cyklu życia, bo badania obejmują głównie osobniki już żerujące na ciele ofiar – dodaje prof. Piotr Tryjanowski.

dwa kleszcze różnej wielkości umieszczone na opuszkach palców ludzkiej dłoni, wyraźnie widoczne szczegóły budowy pasożytów na tle skóry

Kleszcze w różnych fazach rozwoju czają się na odmiennych miejscach roślinSmith Collection/GadoGetty Images

Takie badania wobec coraz większych problemów z kleszczami i przenoszonymi przez nie chorobami stają się coraz pilniejsze. Tegoroczna surowa zima nie tylko nie przetrzebiła kleszczy, ale sprawiła, że wyszły one z kryjówek o wiele wcześniej niż zwykle, gdyż po mrozie szybko przyszło ocieplenie. Teraz, chociaż kwiecień wieje chłodem, nie jest im ani za zimno, ani za mokro. Jest idealnie i będą bardzo aktywne tak długo, aż nie zrobi się bardzo gorąco.