Najinteligentniejsze ptaki w Polsce. Czarnowrony górują nad ludźmi

Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Tybindze dowiodły, że krukowate podejmują decyzje dwukrotnie szybciej niż naczelne.
Kluczowym obszarem mózgu odpowiadającym za zaawansowane funkcje poznawcze u tych ptaków jest nidopallium, pełniące rolę zbliżoną do kory przedczołowej ssaków.
Rodzina krukowatych w Polsce reprezentowana jest przez osiem gatunków lęgowych, w tym m.in. kruka, wronę siwą, gawrona, srokę oraz sójkę.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Krukowate to ptaki przez lata kojarzone ze śmiercią, czarownicami, siłami nieczystymi. To pewnie przez ich czarne pióra, chociaż przecież nie wszystkie są czarne.

To jednak ptaki bardzo inteligentne. Sroki w sporym procencie (bo nie wszystkie) przeszły tzw. test lustra, rozpoznając same siebie.

Z kolei piekielnie inteligentne kawki przeszły test naukowców z Uniwersytetu w Oksfordzie i Instytutu Ornitologii Maxa Plancka. Pokazały w nim, że potrafią się pohamować przed szybkim zjedzeniem przysmaków, aby wybrać trudniejszą, ale skuteczniejszą alternatywę.

Kawki to zadanie wykonywały poprawnie w 97 proc. przypadków, co jest wskaźnikiem wyższym od testowanych kruków czy wron, a nawet goryli.

Czarnowrony i wrony siwe dysponują szybkim procesem decyzyjnymArterraGetty Images

Wrony pod względem decyzyjnym są lepsze od naczelnych

Testy lustra przeprowadzone na srokach w Niemczech nasunęły naukowcom z Uniwersytetu we Frankfurcie hipotezę, że sroki, i być może inne krukowate, mogą mieć także inne umiejętności poznawcze, np. empatię czy zdolność do przyjmowania perspektywy. To pozwala im na niezwykłe postępy w przystosowywaniu się do życia w nowych warunkach, choćby w mieście.

Na łamach „Science”, otwiera się w nowym oknie opisano nowe badania nad szybkością podejmowania decyzji przez ptaki krukowate, takie jak czarnowrony, wrony siwe czy kruki. Testy przeprowadzili naukowcy z Instytutu Neurobiologii na Uniwersytecie w Tybindze w Niemczech.

Zachęcili oni ptaki do wykonywania zadania na ekranie dotykowym. Zwierzęta obserwowały chmurę białych kropek poruszających się na czarnym tle. Niektóre kropki poruszały się regularnie w lewo lub w prawo, a inne losowo. Wrony musiały określić dominujący kierunek ruchu kropek i dziobnąć odpowiadający mu cel na ekranie, aby zdobyć nagrodę w postaci larwy mącznika młynarka.

„Badana szybkość podejmowania decyzji u wron była około dwukrotnie szybsza niż u naczelnych. Co więcej, rejestracje z neuronów wykazały narastające sygnały wyboru podobne do tych obserwowanych w tym regionie podczas podejmowania decyzji u naczelnych” – podsumowują badacze.

Jakby tego było mało, ptaki wykazywały się dużą precyzją w różnych rundach eksperymentu, co wskazuje, że nie poświęcały zdolności i precyzji oceny sytuacji na rzecz szybkości.

Ptaki mają specjalny fragment mózgu zwany Nidopallium

Naukowcy zarejestrowali aktywność 248 neuronów w obszarze mózgu ptaków, który jest uważany za funkcjonalnie porównywalny z korą przedczołową u ludzi i naczelnych. Ptaki nie mają warstwowej kory mózgowej, która występuje w mózgach ssaków.

Warstwa mózgu zwana nidopallium jest kluczowa dla ptaków i wykorzystywana głównie do niektórych funkcji wykonawczych, ale także do innych zaawansowanych zadań.

Kruki to ptaki nieprzeciętnie mądre. Potrafią rozwiązywać problemy i uczyć się na podstawie wcześniej zdobytych doświadczeń123RF/PICSEL

U naczelnych neurony gromadzą informacje sensoryczne, a ich aktywność wzrasta, aż do momentu podjęcia decyzji przez mózg. Nowe odkrycia sugerują, że wrony stosują podobny proces mózgowy.

Jak wyjaśnić szybkość decyzyjną i sposób działania mózgu ptaków? Zdaniem ekspertów odpowiedzią jest styl życia krukowatych. Latają szybko i muszą przy dużej prędkości błyskawicznie podejmować decyzje, np. co do zmiany kierunku czy omijania przeszkód. Życie wymusiło na nich odpowiednie dostosowania.

To jedynie dorzuca argumentów do tego, że krukowate są jednymi z najbardziej inteligentnych zwierząt, jakie żyją na świecie. W Polsce ta rodzina reprezentowana jest przez osiem gatunków lęgowych: kruka, wronę siwą, czarnowrona, gawrona, srokę, kawkę, sójkę i orzechówkę. Zalatują do nas wieszczki i sójki syberyjskie.