Obywatelstwo polskie dla cudzoziemców. Do Sejmu trawił projekt posłów PiS

Do Sejmu trafił projekt posłów PiS pod przewodnictwem posła Pawła Hreniaka. Zakłada on zmiany w ustawie o obywatelstwie polskim. Posłowie uzasadniają swój projekt potrzebą stworzenia lepszych warunków dla mocniejszej integracji cudzoziemców ze społeczeństwem polskim przed nadaniem im obywatelstwa polskiego.

Posłowie proponują wydłużenie minimalnego okresu nieprzerwanego pobytu na terenie polski dla cudzoziemców ubiegających się o obywatelstwo, którzy posiadają zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub prawo do stałego pobytu z obecnych 3 lat do 10 lat.

Podobny okres minimalnego, nieprzerwanego pobytu na terenie polski objąłby również uchodźców. Z kolei cudzoziemcy w związku małżeńskim, mogliby ubiegać się o obywatelstwo polskie dopiero po sześciu latach trwania małżeństwa, a osoby przebywające w Polsce i mające polskie pochodzenie lub Kartę Polaka, po 5 latach stałego pobytu.

Obecnie obywatelstwo polskie otrzymuje cudzoziemiec, który:

• przebywa legalnie na terenie Polski nieprzerwanie przez 10 lat;

• ma stałe i regularne źródło dochodu;

• ma tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkaniowego.

Posłowie PiS w swoim projekcie proponują zaostrzenie także tego przepisu, wydłużając okres przebywania na terenie polski do 15 lat. Ponadto cudzoziemiec powinien dodatkowo:

• nie korzystać z zasiłków pomocy społecznej przez ostatnie 5 lat;

• przedłożyć dokument o niekaralności;

• posiadać pozytywną opinię komendanta policji z miejsca zamieszkania z ostatnich 10 lat;

• przedłożyć dokument o niekaralności;

• zdać egzamin językowy na poziomie C1;

• zdać Państwowy Egzamin Obywatelski sprawdzający wiedzę z zakresu ustroju polski, systemu politycznego, prawa obywatelskiego, historii oraz kultury.

Zdaniem posłów PiS zmiany te są konieczne, aby obywatelstwo polskie przyznawane było jedynie cudzoziemcom dobrze zintegrowanym ze społeczeństwem polskim.

W projekcie zawarto również propozycję zmian ustawy o cudzoziemcach, które miałyby zdaniem posłów PiS ograniczyć liczbę przestępstw dokonywanych przez cudzoziemców na terenie Polski.

Posłowie chcą, aby po dokonaniu przestępstwa cudzoziemcy zostali objęci deportacją. Chodzi o osoby, które w ciągu ostatnich 24 miesięcy dokonały drugiego umyślnego wykroczenia i/lub wykroczenia zagrożonego karą aresztu lub pozbawienia wolności szczególnie o charakterze chuligańskim. Dodatkowo odwołanie od decyzji nie spowodowałoby opóźnienia wykonania deportacji.

„Przyjęte rozwiązanie ma swoje przyczyny w coraz częściej popełnianych wykroczeniach przez cudzoziemców, za które, mimo że popełniane notorycznie, nie grozi im konsekwencja w postaci decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, co skutkuje zwiększeniem liczby ryzykownych sytuacji dla obywateli Polski i zmniejszeniem ich bezpieczeństwa” – czytam w poselskiej argumentacji.

Zmiany dotyczące wydłużenia okresu minimalnego przebywania na terenie Polski dla osób ubiegających się o obywatelstwo zaproponował prezydent Karol Nawrocki w swoim projekcie wniesionym do Sejmu we wrześniu 2025 roku. W październiku do Sejmu trafił podobny projekt, tym razem grupy posłów PiS.

Jednocześnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pracowało nad projektem rządowym. Zakładał on nieco łagodniejsze zmiany w ustawie, m.in. 8 lat minimalnego pobytu w Polsce dla cudzoziemców ubiegających się o obywatelstwo (3 lata pobytu czasowego i 5 lat pobytu stałego), a dla osób mających Kartę Polaka – 3 lata.

W październiku 2025 roku odbyła się debata na temat zmian w ustawie o obywatelstwie, do której zostali zaproszeni prezydent i posłowie PiS. Nie przyniosła jednak konkretnych rozwiązań, a projekt posłów PiS w styczniu 2026 został odrzucony przez Sejm w pierwszym czytaniu.

Obecny projekt jest zatem kolejną próbą zaostrzenia przepisów ustawy o obywatelstwie polskim. Konsultacje nad projekt mają potrwać do 20 maja 2026 roku.