Pogoda 
Jak wynika z sondażu exit poll, przy władzy w Armenii utrzyma się Umowa Społeczna premiera Nikola Paszyniana. Na kolejnym miejscu uplasowała się prorosyjska Silna Armenia oligarchy Samwela Karapetiana, która uzyskała 17,5 proc. głosów. Nie podano jeszcze wyników mniejszych partii.
Wyniki exit poll wyborów parlamentarnych w Armenii
Głosowanie zakończyło się o godz. 20 czasu miejscowego (godz. 18 w Polsce). Wybory wyłonią co najmniej 101 posłów, którzy zasiądą na pięć lat w jednoizbowym parlamencie. Liczba objętych mandatów może być większa. Armeńska ordynacja wyborcza przewiduje mechanizmy wyrównawcze, które mają zagwarantować stabilną większość. W obecnej kadencji jest 107 parlamentarzystów.
Centralna Komisja Wyborcza poinformowała, że frekwencja w Armenii wyniosła 58,97 proc. Był to najwyższy wynik od ponad dekady.
Tegoroczne wybory postrzegane są jako test dla realizowanej przez Paszyniana polityki, zakładającej zacieśnienie relacji Armenii ze Stanami Zjednoczonymi i Unią Europejską oraz zawarcie trwałego pokoju z Azerbejdżanem, z którym Erywań był uwikłany w trwający dekady – i ostatecznie przegrany – konflikt o Górski Karabach.
Rosja uderza w premiera Armenii. Policja zatrzymała podejrzanych o korupcję
Najważniejsze ugrupowania opozycji stawiają na podtrzymanie sojuszu politycznego i gospodarczego z Moskwą, oskarżają też Paszyniana o zbyt daleko idące ustępstwa na rzecz Azerbejdżanu. Armeńska scena polityczna jest silnie spolaryzowana, a kampania wyborcza przebiegała w napiętej atmosferze. Media informowały o masowych operacjach dezinformacyjnych Rosji wymierzonych w Paszyniana. Władze aresztowały z kolei dziesiątki osób, m.in. powiązanych z partiami opozycyjnymi, zarzucając im kupowanie głosów, co oponenci premiera uznali za represje polityczne.
Również w dniu wyborów media donosiły o kolejnych zatrzymaniach i oskarżeniach o nieprawidłowości. Policja i służby antykorupcyjne zatrzymały w prowincji Kotakj siedem osób podejrzanych o wręczanie łapówek 45 wyborcom, którzy mieli otrzymać w sumie ok. 7,5 mln dramów (ok. 75 tys. zł) – poinformowała wieczorem państwowa agencja informacyjna Armenpress. Dodano, że grupa była powiązana z sojuszem wyborczym Silna Armenia. To według sondaży najsilniejsza partia opozycyjna. Kieruje nią ormiańsko-rosyjski oligarcha Samwel Karapetian.
Przedstawiciele wszystkich trzech głównych sił opozycyjnych informowali w niedzielę, że organy ścigania kontynuują aresztowania ich członków i zwolenników, ostrzegając, że Paszynian próbuje w ten sposób wpłynąć na wynik wyborów i utrzymać się przy władzy – przekazała redakcja armeńska Radia Wolna Europa. Oprócz Silnej Armenii do tej grupy zalicza się też Blok Armenia, kierowany przez byłego prezydenta Roberta Koczariana, oraz ugrupowanie Kwitnąca Armenia oligarchy Gagika Carukjana.
W Armenii mieszka około 3 mln osób, wszystkich Ormian na świecie jest jednak około 10 mln. Ormiańska diaspora historycznie zamieszkiwała rozległe tereny Bliskiego Wschodu, w średniowieczu dotarła również do Polski. W czasach nowożytnych do największych skupisk Ormian na świecie dołączyły: Rosja, Francja i USA.
Rosyjskie wpływy w Armenii
Od upadku ZSRR i odzyskania niepodległości przez Armenię w 1991 r. Rosja była jej najważniejszym sojusznikiem i do dziś pozostaje jej największym partnerem handlowym. Od kilku lat władze w Erywaniu coraz bardziej zwracają się jednak w stronę Zachodu. Wynika to m.in. z rozczarowania postawą Rosji podczas wojny o Górski Karabach, kiedy, zdaniem wielu Ormian, Rosja nie wywiązała się ze swoich zobowiązań sojuszniczych.
Paszynian zapewnia, że nie chce całkowicie zrywać kontaktów z Rosją, ale dąży do pozyskania nowych zagranicznych partnerów politycznych i handlowych, co ma się przełożyć na rozwój gospodarczy kraju. W ostatnich tygodniach doszło do kilku głośnych wydarzeń potwierdzających prozachodni kurs Paszyniana. Symbolicznego wsparcia udzielili mu też politycy europejscy i prezydent USA Donald Trump.
Odnosząc się polityki rządu Paszyniana, przywódca Rosji Władimir Putin powiedział, że w podobny sposób zaczął się „scenariusz ukraiński”. Rosja tymczasowo zakazała też importu niektórych armeńskich towarów i Erywaniowi zawieszeniem korzystnych kontraktów na gaz i ropę. Media alarmowały o masowych operacjach dezinformacyjnych Rosji wymierzonych w Paszyniana i mających na celu zakłócenie procesu wyborczego.
W Armenii, która nie graniczy bezpośrednio z Rosją, wciąż stacjonuje kilka tysięcy rosyjskich żołnierzy. Paszynian zadeklarował, że nie zamierza zamykać rosyjskiej bazy w Giumri.
Kraj formalnie pozostaje też członkiem kierowanych przez Rosję postsowieckich organizacji regionalnych: wojskowej Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowymi (ODKB) i Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EAUG). W 2024 r. Armenia zawiesiła jednak członkostwo w ODKB, a w maju br. Paszynian nie zjawił się na zjeździe przywódców EAUG. Pozostali liderzy (przywódcy Rosji, Białorusi, Kazachstanu i Kirgistanu) we wspólnej deklaracji wezwali Erywań, by jasno opowiedział się po jednej ze stron, wybierając EAUG albo UE.
Jak Ormianie postrzegają Rosję?
W badaniu socjologicznym z maja, w którym zapytano mieszkańców Armenii o najważniejszego partnera politycznego ich kraju, 39 proc. ankietowanych wskazało Francję, 35 proc. – Rosję, 34 proc. – UE, 29 proc. – Iran, a 27 proc. – USA. Według tego samego sondażu 73 proc. badanych uważa Azerbejdżan za największe zagrożenie dla Armenii. Na drugim miejscu znalazła się wspierająca to państwo Turcja (58 proc. wskazań), a na trzecim – Rosja (32 proc.). Dane pochodzą z badania amerykańskiego Międzynarodowego Instytutu Republikańskiego (IRI).
W najnowszym badaniu IRI 75 proc. ankietowanych poparło ewentualne przystąpienie Armenii do UE. Wśród zwolenników Paszyniana odsetek ten wynosił 92 proc. W 2025 r. parlament Armenii przyjął ustawę o rozpoczęciu procesu akcesji do UE. Erywań nie złożył jednak formalnego wniosku o członkostwo i nie rozpoczęły się w tej sprawie negocjacje.
Z Erywania Jerzy Adamiak (PAP)
