Pogoda 
Pierścień Zygmunta I Starego to renesansowy klejnot wykonany z 24-karatowego złota, ozdobiony dużym diamentem. Należał do królowej Bony, a po śmierci króla trafił do kolekcji Izabeli Czartoryskiej. Został zrabowany przez Niemców w 1939 roku. Teraz powrócił do Muzeum Narodowego w Krakowie.
Oficjalne przekazanie cennej pamiątki odbyło się w czwartek na dziedzińcu muzeum. Ministerka kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska powiedziała podczas uroczystości, że to moment, w którym „historia powraca do domu”.
– Kiedy odzyskujemy utracone dobra kultury, nie odzyskujemy tylko przedmiotów. Odzyskujemy fragmenty naszej historii, które zostały Polsce odebrane. Odzyskujemy świadectwa pamięci, pracy kolekcjonerów, opieki muzealników i ciągłości polskiej kultury – podkreśliła szefowa resortu kultury.
Cienkowska: Część większej zmiany. „Nowe otwarcie w relacjach polsko-niemieckich”
– Dzisiejszy powrót jest częścią większej zmiany. W ostatnich miesiącach naprawdę widzimy nowe otwarcie w relacjach polsko-niemieckich w obszarze zwrotu dóbr kultury – zaznaczyła Cienkowska i dodała, że ministerstwo w kolejnych miesiącach będzie informować o następnych pracach restytucyjnych.
Dyrektor instytucji, prof. Andrzej Szczerski, stwierdził, że do Krakowa wróciła „jedna z najbardziej spektakularnych pod względem symbolicznym strat wojennych”.
– Była bowiem częścią tzw. Szkatuły Królewskiej, najcenniejszego fragmentu zbioru Czartoryskich, związanego z tradycjami królewskimi. Warto pamiętać, że nasze regalia bezpowrotnie zostały zniszczone przez wojska pruskie po trzecim rozbiorze, a więc każdy obiekt związany z polskim dworem królewskim jest dla nas bezcenny – zwrócił uwagę dyrektor MNK.
Pierścień został wykonany najprawdopodobniej w Italii w połowie XVI wieku z najwyższej próby złota ozdobionego szlifowanym diamentem. Według listu Bony Sforzy do córki Izabeli Jagiellonki miał on, z woli królowej Bony, towarzyszyć Zygmuntowi I w jego ostatniej drodze.
– Pierścień stanowić będzie ważny element narracji jako potrójny świadek: majestatu śmierci jednego z największych monarchów Europy, świetności Złotego Wieku Jagiellonów, a na koniec narodowych dramatów i historycznej ciągłości. (…) Przypomina nie tylko o znaczeniu pamięci kulturowej, ale przede wszystkim o tym, że jej zerwane wątki można i trzeba nieustannie wiązać na nowo – zaznaczyła kuratorka Muzeum Książąt Czartoryskich dr Katarzyna Płonka-Bałus.
Uznawany za bezpowrotnie utracony. „Anonimowy eksponat”
Przez dziesięciolecia zaginiona zawartość Szkatuły Królewskiej była uznawana za bezpowrotnie utraconą. Przełom nastąpił dzięki pracy naukowej prof. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie dr hab. Ewy Letkiewicz, która w swojej monografii opublikowała informację o zlokalizowaniu poszukiwanego pierścienia w zbiorach niemieckiego Schmuckmuseum Pforzheim. Pozostawał tam jako anonimowy eksponat. Odkrycie zapoczątkowało formalną procedurę odzyskiwania zabytku. Badania ekspertów potwierdziły jego tożsamość.
Pierścień został w 1791 roku wydobyty z grobu króla Zygmunta I Starego przez polskiego historyka Tadeusza Czackiego, który chciał chronić pamiątki narodowe przed zwiększającym się zagrożeniem zewnętrznym. Przed 1813 roku sygnet z innymi pamiątkami po monarchach został ofiarowany kolekcjonerce księżnej Izabeli Czartoryskiej. W 1876 znalazł się w utworzonym w Krakowie Muzeum Książąt Czartoryskich, a w lipcu 1939 roku wraz z całą Szkatułą Królewską został ukryty w Sieniawie. Pamiątki padły łupem niemieckich wojsk najprawdopodobniej 14 września 1939 roku, kiedy wojska niemieckie wkroczyły do Sieniawy.
– Warto przypomnieć, że obiekty związane z polskimi królami, przede wszystkim regalia, przepadły bezpowrotnie po III rozbiorze. Wojska pruskie zniszczyły całkowicie nasze korony historyczne, berła i inne atrybuty państwowości. Dlatego każdy obiekt związany z polskim królem jest tak szczególnie cenny – mówił 28 czerwca prof. dr hab. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.
Wraz z pierścieniem króla Zygmunta I Starego do Polski wrócił także rękopis z zapisem hymnu „Gaude Mater Polonia” oraz 11 miniaturowych eksponatów kolejowych z przedwojennego Muzeum Komunikacji w Warszawie. Obiekty zostały przekazane podczas Forum Polsko-Niemieckiego w Berlinie.
