Bogdan Święczkowski o sędziach: Ta zasada nie dotyczy Trybunału Konstytucyjnego

Według Bogdana Święczkowskiego w kontekście Trybunału Konstytucyjnego nie obowiązuje zasada „nie można być sędzią we własnej sprawie”. – Trybunał Konstytucyjny jest najwyższym, najważniejszym sądem prawa w Polsce – argumentował prezes TK.

– Odkąd w Polsce istnieje Trybunał Konstytucyjny, a przynajmniej od 1997 roku, kiedy Trybunał Konstytucyjny działa w ramach konstytucji obecnie obowiązującej, Trybunał niejednokrotnie orzekał w zakresie zgodności z prawem ustaw o Trybunale Konstytucyjnym – mówił Święczkowski.

– Podejrzewam, że prezydent Karol Nawrocki uznał, że należy podjąć pracę nad nową konstytucją, żeby różnego rodzaju wątpliwości, problemy wyjaśnić w tej nowej konstytucji. Być może ta konstytucja nie przystaje już na dzisiejsze czasy problemów konstytucyjnych, które przez ostatnie dwa lata się pojawiło – ocenił prezes TK.

Jak stwierdził można dokonać zmiany, „być może poprzez dużą nowelizację obecnej konstytucji lub uchwalenie nowej wolą narodu”.

Dopytywany o wyrok z 2015 roku i wtorkowy Święczkowski ocenił, że „w żadnym wypadku nie stoją w sprzeczności, dlatego, że są inne wzorce konstytucyjne”.

– Stwierdzamy w uzasadnieniu, że może dochodzić do sytuacji ekstraordynaryjnych, w których ślubowanie nie zostanie przyjęte. Natomiast z uwagi na zasadę współpracy władz, do zasady, prezydent te ślubowania powinien przyjmować, jeżeli nie dochodzi do sytuacji ekstraordynaryjnych, nadzwyczajnych, nieznanych wcześniej, na przykład w momencie wyboru przez Sejm osób na stanowiska sędziów – mówił prezes TK.

Więcej informacji wkrótce…

We wtorek Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ustawy o statusie sędziów TK, rozumiany w ten sposób, że wyznacza prezydentowi obowiązek odebrania ślubowania od osób wybranych przez Sejm na sędziów Trybunału jest niezgodny z konstytucją. W pozostałej części TK umorzył wniosek posłów PiS.

– Niewątpliwie sformułowanie „wobec prezydenta” oznacza złożenie ślubowania „w obecności prezydenta”, rozumianej dosłownie i faktycznie – mówił Bartłomiej Sochański, wiceprezes TK i sprawozdawca rozpoznanej we wtorek sprawy.

W sprawie chodzi o spór o powołanie sześciorga nowych sędziów Trybunału, których Sejm wybrał 13 marca. Na zaproszenia prezydenta Karola Nawrockiego na początku kwietnia dwoje wybranych przez Sejm sędziów Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska złożyło ślubowanie w Pałacu Prezydenckim. Przedstawiciele KPRP mówili wówczas, że sytuacja czworga pozostałych jest analizowana, gdyż według prezydenckiej kancelarii w Sejmie doszło do błędów.

9 kwietnia podczas uroczystości w sejmowej Sali Kolumnowej tych czworo sędziów złożyło ślubowanie z formułą, że robią to „wobec prezydenta”. Ślubowanie ponownie złożyło też dwoje sędziów TK, którzy już wcześniej zrobili to w obecności prezydenta. Następnie wszyscy przekazali pisemne roty ślubowań wobec prezydenta na biurze podawczym Kancelarii Prezydenta.

Dwoje sędziów, czyli Dariusz Szostek i Magdalena Bentkowska, tego samego dnia objęło urzędy w TK. Prezes Święczkowski powiedział, że cztery pozostałe osoby – Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda i Anna Korwin-Piotrowska – nie objęły urzędów, bo wydarzenia w Sejmie z ich udziałem nie może uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”.

Tymczasem w zeszłym tygodniu Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał decyzję o zabezpieczeniu, nakazującą Polsce zaprzestanie utrudnień w objęciu i wykonywaniu obowiązków sędziowskich przez sędziów TK wybranych w marcu oraz wyznaczył termin do 20 maja na przekazanie przez rząd polski informacji o sytuacji sędziów TK.

W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Sejm uznał też m.in., że dwaj obecnie orzekający w TK – Jarosław Wyrembak i Justyn Piskorski – nie są sędziami Trybunału Konstytucyjnego. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.