-
Wąwóz Udziców w okolicach Kunowa to malownicze miejsce wyróżniające się wysokimi, nawet 20-metrowymi ścianami i drogą biegnącą dnem jaru.
-
Znajduje się tu pomnik przyrody w postaci głazu narzutowego oraz charakterystyczne formacje geologiczne z piaskowców i lessu.
-
Okolice Kunowa znane są z licznych głębokich wąwozów, w tym wąwozów w okolicach Małego Jodła czy miejscowości Rutki i Sosnówka.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Wąwóz Udziców znajduje się w gminie Kunów, w powiecie ostrowieckim, w województwie świętokrzyskim. Leży w pobliżu drogi łączącej Kunów z Chmielowem, a wejście do wąwozu znajduje się przy najdalej na wschód wysuniętych zabudowaniach Udzicowa Dolnego.
To właśnie ta lokalizacja sprawia, że niezwykła forma terenu nie jest odciętym od świata zakątkiem, lecz naturalną drogą wykorzystywaną przez mieszkańców i osoby poruszające się po okolicy.
Wąwóz został uwzględniony w lokalnych materiałach dotyczących pomników przyrody. Znajduje się tutaj nie tylko interesująca forma geologiczna, lecz także głaz narzutowy, który jest objęty ochroną jako pomnik przyrody.
Oficjalne informacje powiatu ostrowieckiego wskazują, że wąwóz skalny i głaz narzutowy zostały objęte ochroną na mocy zarządzenia Wojewody Kieleckiego z 2 października 1987 r. Sam głaz ma ok. 2,2 metra szerokości, 1,5 metra wysokości i ok. 7 metrów obwodu. Zbudowany jest z szarożółtego, średnioziarnistego granitu i leży na dnie wąwozu, w jego górnej części.
Wąwóz Udziców ma nawet 20 metrów głębokości
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech tego miejsca jest skala. Według opisu opublikowanego przez lokalne źródła wąwóz ma ok. 700 metrów długości i może osiągać nawet 20 metrów głębokości. Z perspektywy osoby znajdującej się na dnie jaru robi to szczególne wrażenie. Droga przebiega pomiędzy stromymi ścianami, a teren stopniowo otwiera się dopiero po opuszczeniu najgłębszej części wąwozu.
Oficjalny opis przyrodniczy zwraca uwagę na szczególnie interesujący fragment formacji. Na długości ok. 150 metrów występują liczne urwiska i ścianki skalne. W dnie wąwozu znajdują się również stopnie skalne z piaskowca, osiągające od ok. 1 do 3 metrów wysokości.
Nad warstwami piaskowców w zboczach pojawiają się urwiska lessowe. To właśnie połączenie różnych warstw podłoża sprawia, że spacer czy przejazd przez Udziców pozwala zobaczyć wyjątkowo zróżnicowaną rzeźbę terenu.
Żółte ściany lessowe tworzą niezwykły krajobraz
Najbardziej rozpoznawalnym elementem Wąwozu Udziców są wysokie, żółte ściany lessowe. Kiedy droga zagłębia się pomiędzy zbocza, otoczenie zaczyna przypominać naturalny tunel. Barwa podłoża kontrastuje z zielenią roślinności porastającej górne krawędzie skarp. W zależności od pogody i oświetlenia ściany mogą wyglądać zupełnie inaczej. Po deszczu ich powierzchnia staje się ciemniejsza, natomiast w słońcu intensywnie żółta.
Less jest drobnoziarnistym osadem, który łatwo poddaje się działaniu wody. Właśnie procesy erozyjne związane ze spływem wód przyczyniają się do powstawania i pogłębiania charakterystycznych jarów lessowych. Woda wykorzystuje naturalne spadki terenu, wypłukuje materiał i stopniowo modeluje zbocza. Przez lata powstaje forma, która może osiągać znaczne rozmiary, mimo że jej podłoże jest zbudowane z materiału znacznie bardziej podatnego na erozję niż twarde skały.
Malownicza droga przez wąwóz przyciąga uwagę
To właśnie droga przebiegająca dnem wąwozu jest jednym z powodów, dla których Udziców może zainteresować osoby szukające mniej oczywistych miejsc na krótką wycieczkę po Świętokrzyskiem. Nie trzeba bowiem oglądać formacji wyłącznie z oddali. Można znaleźć się w jej wnętrzu i przejechać odcinkiem otoczonym wysokimi ścianami.
Wjazd od strony Kunowa prowadzi pod górę. Po wejściu w głąb jaru krajobraz szybko się zmienia. Zamiast szerokiej przestrzeni pojawia się wąski korytarz drogi, nad którym wznoszą się ściany lessu. Następnie, po pokonaniu tego odcinka, teren ponownie się otwiera. Z wyżej położonych fragmentów można spojrzeć na pofałdowany krajobraz pól i wzgórz ziemi świętokrzyskiej.
Wąwozy są znakiem rozpoznawczym okolic Kunowa
Wąwóz Udziców nie jest jedyną interesującą formą terenu w tej części województwa świętokrzyskiego. Gmina Kunów i jej okolice są znane z głębokich wąwozów, wysokich skarp oraz odsłonięć geologicznych. Powiat ostrowiecki zwraca uwagę, że południowa część gminy wykorzystuje żyzne pokrywy lessowe, a charakterystycznym elementem krajobrazu są głębokie wąwozy i malownicze skarpy opadające w kierunku dolin Kamiennej i Świśliny.
Wąwóz Udziców ma również znaczenie jako obiekt chroniony. Połączenie wąwozu z pomnikiem przyrody w postaci głazu narzutowego pokazuje, że walory tego miejsca dostrzeżono już wiele lat temu. Głaz jest pamiątką procesów geologicznych, które pozostawiły w regionie materiał pochodzenia lodowcowego, natomiast sam wąwóz pokazuje działanie wody i erozji.
Co jeszcze zobaczyć w okolicy Udzicowa?
Jeżeli ktoś planuje odkrywanie mniej znanych wąwozów w okolicach Kunowa, może zwrócić uwagę także na inne formacje wymieniane w lokalnych opisach. W okolicy wsi Małe Jodło znajduje się wąwóz o gruntowym podłożu i długości ok. 550 metrów. Wyróżniają go wysokie ściany oraz dęby rosnące na ich krawędziach. To kolejny przykład tego, jak lokalna rzeźba terenu potrafi stworzyć malowniczy, naturalny korytarz.
Drugim miejscem jest wąwóz w rejonie miejscowości Rutki i Sosnówka. Jest krótszy od formacji w Udzicowie, ale również ma charakter lessowy i prowadzi w kierunku drogi wojewódzkiej nr 756. Wszystkie te miejsca pokazują, że okolice Kunowa mają znacznie więcej do zaoferowania niż pojedyncze, powszechnie znane atrakcje.
Wąwóz Udziców może być szczególnie interesujący jesienią, gdy zmieniające się kolory roślinności jeszcze mocniej kontrastują z jasnymi ścianami lessu. Warto jednak pamiętać, że strome zbocza są naturalną częścią formacji, a less jest materiałem podatnym na erozję. Podczas zwiedzania najlepiej korzystać z istniejącej drogi i zachować ostrożność w pobliżu krawędzi skarp.
Jak dobrze znasz polskie parki narodowe?
