Spór o nominacje ambasadorskie między Kancelarią Prezydenta a Ministerstwem Spraw Zagranicznych spowodował, że proces powoływania i odwoływania szefów placówek dyplomatycznych znalazł się w impasie. Za relacje międzynarodowe odpowiadają obecnie kierownicy w randze charge d’affaires. Wynika to z faktu, że ambasadorów powołuje prezydent.
Sikorski skrytykował Nawrockiego
Radosław Sikorski w poniedziałek był pytany przed posiedzeniem unijnych szefów dyplomacji w Brukseli, kto obsadzi stanowiska ambasadorów w związku z tym, że kilku z nich w ostatnim czasie zrezygnowało z kierowania placówkami. Na przełomie października i listopada z funkcji zrezygnowali bowiem dyplomaci powołani jeszcze przed zmianą rządu w 2023 roku: ambasador RP w Chinach Jakub Kumoch, w Rumunii Paweł Soloch oraz ambasador przy ONZ Krzysztof Szczerski. Ich rezygnacja była reakcją na zaostrzenie sporu wokół Trybunału konstytucyjnego.
– Jest w tej chwili bodajże 46 brakujących podpisów pod powołaniami (ambasadorów – PAP) i bodajże 38 pod odwołaniami. Może opinia publiczna mniej na to zwraca uwagę, ale jest ileś osób, które spacerują sobie po Warszawie, a które, według Kancelarii Prezydenta, są naszymi ambasadorami w odległych krajach. To jest takie demolowanie państwa – powiedział szef MSZ dziennikarzom w Brukseli.
– To jest uzurpowanie sobie władztwa tak wobec sędziów, jak i wobec ambasadorów. A przypominam też, że od miesiąca nie mamy zmian w składzie Rady Ministrów na podstawie roli protokolarnej. To byłaby zmiana ustroju bez zmiany konstytucji. Na to żaden rząd nie może się zgodzić – dodał.
Spór o nominacje ambasadorskie
Spór na linii MSZ-prezydent dotyczący nominacji ambasadorskich trwa od ponad dwóch lat. W marcu 2024 roku minister Sikorski zdecydował, że ponad 50 ambasadorów zakończy misję, a kilkanaście kandydatur – zgłoszonych do akceptacji przez poprzednie kierownictwo resortu – zostanie wycofanych. Ówczesny prezydent Andrzej Duda podkreślał, że „nie da się żadnego ambasadora polskiego powołać ani odwołać bez podpisu prezydenta”.
Na miejsce ambasadorów, którzy opuścili placówki, ale nie zostali wówczas formalnie odwołani przez prezydenta, trafili wskazani przez MSZ dyplomaci nieposiadający statusu ambasadorów. Są to szefowie placówek w randze charge d’affaires.
Dialog na linii MSZ-Pałac Prezydencki
Po objęciu prezydentury przez Karola Nawrockiego spór dotyczący nominacji ambasadorskich nie został rozwiązany.
Na początku września prezydent Nawrocki powiedział, że „było bardzo blisko” porozumienia z resortem spraw zagranicznych ws. nominacji ambasadorskich. Dodał, że porozumienie zostało wypracowane, ale „jakiś ze zwierzchników” szefa MSZ zadecydował, że porozumienia z prezydentem nie mogą być realizowane.
Minister Sikorski był pytany wtedy, czy rzeczywiście porozumienie w sprawie nominacji ambasadorskich zostało zablokowane i z czego to ewentualnie wynikało. Wicepremier odparł, że „nie ma potrzeby żadnego porozumienia, (ponieważ) ustawa mówi, że prezydent powołuje ambasadora na wniosek ministra spraw zagranicznych”, który zawiera zgodę kandydata, opinię kontrwywiadu, zgodę sejmowej komisji spraw zagranicznych i zgodę państwa przyjmującego.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)












