Politycy spierają się o system kaucyjny. "Zrobili z ludzi śmieciarzy"

Radosław Sikorski i Patryk Jaki wymienili się uwagami na temat systemu kaucyjnego, wcześniej spierając się o unijny instrument SAFE.
Spór polityków dotyczy pierwszego roku działania systemu kaucyjnego w Polsce, a w dyskusję włączyła się również ministra klimatu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że w pierwszym roku systemu zwrócono ponad 5 miliardów opakowań, a system obejmuje ponad 65,5 tysiąca punktów zbiórki.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Minął pierwszy rok funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce. I to wydarzenie właśnie stało się przedmiotem wymiany zdań między ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim a europosłem Patrykiem Jakim. Politycy przedstawili w mediach społecznościowych oceny działania systemu.

System kaucyjny od roku w Polsce. Politycy mają różne zdania

„W pierwsze urodziny systemu kaucyjnego dziękuję osobom, które z niego korzystają na co dzień i tym, którzy pomagali w jego organizacji. Podstawowe założenie to system kaucyjny wygodny dla obywatela, dlatego cały czas musi się on rozwijać” – napisała końcem września ministra resortu klimatu Paulina Henning-Kloska. I to ten wpis był punktem wyjścia do dyskusji między politykami – posłem Prawa i Sprawiedliwości Patrykiem Jakim i ministrem Spraw Zagranicznych Radosławem Sikorskim.

Polityk odniósł się w nim krytycznie do obchodów pierwszej rocznicy funkcjonowania systemu kaucyjnego. W nagraniu zamieszczonym przy wpisie krytykował rozwiązanie, twierdząc, że przerzuca ono na obywateli dodatkowe obowiązki. „Zrobili z ludzi śmieciarzy i jeszcze każą nam świętować” – mówi na filmie wiceprezes partii PiS. Jaki w swojej wypowiedzi zwraca uwagę na obowiązki nakładane na obywateli. W jego ocenie system oznacza dodatkową czynność, jaką jest przechowywanie opakowań i późniejsze dostarczanie ich do punktów zwrotu.

Na jego wypowiedź na platformie „X” odpowiedział Radosław Sikorski, wskazując między innymi na dużą liczbę opakowań, które w ciągu pierwszego roku zostały zwrócone w ramach systemu. W swojej odpowiedzi zwrócił również uwagę na środowiskowy cel rozwiązania.

„Pisowski arystokrata brzydzi się sortowaniem śmieci. A ja się cieszę, że w przyrodzie i na ulicach jest mniej śmieci bo oddaliśmy już trzy miliardy butelek i puszek. Nawiasem mówiąc, Sejm wdrożył unijną dyrektywę ustawą z 13 lipca 2023” – odpowiedział na komentarz posła Jakiego Radosław Sikorski.

Ponad 5 mld zwróconych opakowań

Ministerstwo Klimatu i Środowiska, podsumowując pierwszy rok funkcjonowania systemu poinformowało, że w tym czasie zwrócono ponad 5 miliardów opakowań. Według danych resortu system obejmuje już ponad 65,5 tysiąca punktów zbiórki, w tym około 23,5 tysiąca automatów kaucyjnych.

Resort przedstawia te dane jako dowód na szybkie upowszechnienie systemu. Jego podstawowym celem jest zwiększenie poziomu odzysku opakowań po napojach oraz ograniczenie ilości odpadów trafiających do środowiska. Zwrot opakowania ma również umożliwiać jego ponowne wykorzystanie w procesie recyklingu.

System kaucyjny zaczął obowiązywać w Polsce 1 października 2025 r. Obejmuje określone rodzaje jednorazowych opakowań po napojach. Konsument przy zakupie produktu objętego systemem płaci dodatkową kaucję, a po oddaniu pustego opakowania może ją odzyskać.

W przypadku zwrotu opakowania nie jest wymagane przedstawienie paragonu. System obejmuje przede wszystkim jednorazowe butelki plastikowe o pojemności do 3 litrów oraz metalowe puszki o pojemności do 1 litra. W kolejnych etapach dyskutowane są także zmiany dotyczące innych rodzajów opakowań, np. małych szklanych butelek.

Kolejne miesiące będą ważne przede wszystkim z punktu widzenia praktycznego działania systemu. Sama liczba zwróconych opakowań jest ważnym wskaźnikiem skali systemu, ale nie jest jeszcze pełną odpowiedzią na pytanie o jego efektywność.