„Zakończyły się kolejne prace poszukiwawcze w Puźnikach prowadzone przez Fundację Wolność i Demokracja we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym z udziałem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Instytutu Pamięci Narodowej. Tym razem nie odnaleziono drugiej zbiorowej mogiły ofiar. To trudna wiadomość, ale nie zmienia naszego celu” – napisała w sobotę po godz. 23 na portalu X szefowa resortu kultury Marta Cienkowska.
Dodała, że dalszy proces poszukiwań będzie kontynuowany w sierpniu w kolejnym miejscu w Puźnikach. „Każda ofiara zasługuje na odnalezienie, imię i godny pochówek. Nie przestaniemy szukać” – zapowiedziała ministerka kultury.
Poszukiwania zbiorowej mogiły w Puźnikach
Kolejny etap poszukiwań zbiorowych pochówków Polaków był prowadzony w Puźnikach od poniedziałku. Eksperci szukają szczątków ok. 90 osób. Przeszukiwany był obszar cmentarza w tej nieistniejącej dziś wsi w obwodzie tarnopolskim. Dotychczas odnaleziono tam i uroczyście pochowano we wrześniu 2025 roku szczątki 43 osób.
Poszukiwania były prowadzone w promieniu kilkudziesięciu metrów od mogiły, z której wydobyto ludzkie szczątki podczas poprzednich ekspedycji. Była to niezbadana do tej pory część cmentarza w Puźnikach.
Puźniki to dawna wieś w dzisiejszym obwodzie tarnopolskim, gdzie w nocy z 12 na 13 lutego 1945 r. ukraińscy nacjonaliści wymordowali – według różnych źródeł – od 50 do 120 Polaków. Głównym sprawcą tej zbrodni był Petro Chamczuk, który stał na czele sotni UPA Szare Wilki (Siri Wowky). Złożony z dwóch sotni kureń (odpowiednik polskiego batalionu) Chamczuka zaatakował mieszkańców Puźnik. Przebywało tam zaledwie kilkanaście osób zdolnych do obrony.
Ekshumacje szczątków Polaków w Ukrainie
Na początku czerwca władze Ukrainy wydały zgody na ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, a także na ekshumacje prochów żołnierzy Wojska Polskiego w dawnej wsi Hołosko Wielkie (obecnie ulica Warszawska we Lwowie), gdzie pochowani są żołnierze Wojska Polskiego polegli w 1939 roku.
W czerwcu zakończyły się natomiast poszukiwania szczątków Polaków w dawnej wsi Huta Pieniacka w obwodzie lwowskim; ekspedycja odkryła miejsca, gdzie może być pogrzebanych ok. 100 osób. Ekshumacje w Hucie Pieniackiej odbędą się najprawdopodobniej w przyszłym roku.
W marcu przeprowadzono z kolei poszukiwania szczątków polskich ofiar UPA we wsi Ugły na Wołyniu, jednak pracujące tam ekipy nie znalazły pochówków. Poszukiwania w Ugłach będą kontynuowane.
Współautor: Z Kijowa Jarosław Junko (PAP)
