Tapinoma magnum w Europie. Te mrówki są wyjątkowo groźne

Te groźne mrówki coraz częściej pojawiają się w europejskich domach
Jak rozpoznać dużą mrówkę gruczołową?

Te groźne mrówki coraz częściej pojawiają się w europejskich domach

Duża mrówka gruczołowa, czyli Tapinoma magnum, jeszcze kilkanaście lat temu była kojarzona głównie z krajami basenu Morza Śródziemnego, między innymi Włochami, Grecją i Hiszpanią. Dziś gatunek coraz wyraźniej przesuwa się jednak na północ Europy, co zaczynają odczuwać także Niemcy. Dziennik „Die Welt” w maju 2026 roku przypomniał, że pierwsze potwierdzone stanowiska tych mrówek wykryto tam już niemal dekadę temu w rejonie Badenii-Wirtembergii, a w kolejnych latach owady zaczęły szybko pojawiać się również w Hesji i Nadrenii-Palatynacie. Wiosną 2026 roku niemieckie służby środowiskowe informowały o kolejnych ogniskach w Szlezwiku-Holsztynie, między innymi w Wedel oraz Wulfsdorf koło Scharbeutz.

Eksperci podkreślają, że rozprzestrzenianiu gatunku sprzyjają coraz łagodniejsze zimy, intensywny handel międzynarodowy oraz transport roślin ozdobnych, sadzonek i ziemi ogrodniczej między krajami Europy. Problem nie dotyczy wyłącznie ogrodów i chodników, ponieważ Tapinoma magnum dobrze odnajduje się też w pobliżu budynków oraz infrastruktury technicznej. Niemieckie media opisywały przypadki z miasta Kehl, gdzie ogromne zbiorowiska mrówek pojawiały się przy instalacjach elektrycznych i skrzynkach rozdzielczych, co prowadziło do przegrzewania się urządzeń, zwarć oraz problemów z internetem.

Według relacji Deutschlandfunk Nova owady potrafią tworzyć ogromne kolonie liczące setki tysięcy, a nawet miliony robotnic, przez co ich usunięcie staje się wyjątkowo trudne. Samorządy w południowych Niemczech testują już specjalne metody zwalczania, między innymi wykorzystanie gorącej piany i wrzątku pod ciśnieniem, ponieważ standardowe środki owadobójcze często okazują się niewystarczające. Na razie nie ma potwierdzonych informacji o trwałych populacjach Tapinoma magnum w Polsce, jednak tempo rozprzestrzeniania się tego gatunku w Niemczech pokazuje, że ryzyko jego pojawienia się rośnie, szczególnie w zachodnich regionach kraju.

Jak rozpoznać dużą mrówkę gruczołową?

Rozpoznanie Tapinoma magnum nie zawsze jest proste, ponieważ na pierwszy rzut oka owady przypominają zwykłe czarne mrówki spotykane w polskich ogrodach i przy chodnikach. Robotnice mają zazwyczaj od 2 do 4 mm długości, ale charakterystyczne jest to, że w jednej kolonii mogą wyraźnie różnić się wielkością. To dlatego obok siebie poruszają się zarówno drobniejsze, jak i większe osobniki, co rzadziej występuje u rodzimych gatunków. Niemieckie służby zwracają też uwagę na sposób przemieszczania się owadów, ponieważ mrówka gruczołowa nie tworzy jednej, trudnej do zauważenia ścieżki, lecz szerokie, wielopasmowe „autostrady” złożone z tysięcy osobników.

Największym problemem jest skala kolonii, ponieważ Tapinoma magnum potrafi jednocześnie zajmować chodniki, ogrody, okolice fundamentów, tarasy oraz przestrzenie przy instalacjach technicznych. W niemieckich miastach obserwowano liczne kopczyki ziemi pojawiające się przy szczelinach kostki brukowej, krawężnikach, skrzynkach elektrycznych i pod nawierzchniami dróg, jednak widoczne na powierzchni ślady stanowią zwykle jedynie niewielką część znacznie większego systemu gniazd.

Mrówki tego gatunku rozprzestrzeniają się przede wszystkim razem z transportem roślin, ziemi ogrodniczej i materiału szkółkarskiego. Owady mogą ukrywać się w bryłach korzeniowych, doniczkach, paletach z roślinami, workach z podłożem, a nawet w sprzęcie ogrodniczym wcześniej przechowywanym na terenach objętych inwazją. Dlatego przed posadzeniem nowych roślin warto dokładnie obejrzeć nie tylko liście i doniczkę, ale również ziemię oraz korzenie po wyjęciu z pojemnika, szczególnie jeśli rośliny pochodzą z importu lub zostały kupione w marketach sprowadzających asortyment z Europy Zachodniej.