W 2022 roku Agencja Uzbrojenia kupiła od gdyńskiej firmy Advanced Protection Systems 14 zestawów SKYctrl przeznaczonych do wykrywania, śledzenia i neutralizowania dronów. Zamówienie, realizowane w ramach pilnej potrzeby operacyjnej, miało wartość 150 mln zł. Już wtedy kilkanaście systemów stanowiło jednak jedynie niewielką część potrzeb wojska.
Sytuacja szybko się zmieniła wraz z rozwojem wojny w Ukrainie. Jak opisuje WNP, zakupione systemy przestały odpowiadać nowym potrzebom armii. Specyfikacja zamówienia powstała bowiem jeszcze przed pełnoskalową wojną i nie uwzględniała m.in. masowego wykorzystania dronów FPV, rojów niewielkich bezzałogowców czy intensywnego zakłócania sygnałów.
System antydronowy SKYctrl spełniał ówczesne wymagania
Producent podkreśla, że dostarczył sprzęt zgodny z wymaganiami MON. Według APS SKYctrl przeszedł miesięczny test zdawczo-odbiorczy oraz kolejne próby na poligonie w Ustce. Firma wskazuje, że problemem jest tempo ewolucji zagrożeń, a nie sama konstrukcja systemu.
Współzałożyciel APS Radosław Piesiewicz zaznaczył, że wymagania dla SKYctrl zostały określone przed wybuchem pełnoskalowej wojny w Ukrainie. Po dostarczeniu wojsku system spełniał wymagane parametry i przeszedł dwa duże testy wojskowe.
Pojawiły się pytania o eksploatację systemu
Wątpliwości dotyczące SKYctrl przedstawiał gen. Mirosław Różański. W oświadczeniu skierowanym do ministra obrony, Sztabu Generalnego WP i Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych wskazywał na docierające do niego informacje dotyczące m.in. dużej liczby fałszywie pozytywnych wykryć, zaprzestania eksploatacji oraz prób modernizacji systemu.
WNP podaje również, że wojsko wycofało systemy SKYctrl ze wschodniej granicy i podejmowało próby ich modernizacji. Autor materiału ocenia cały przypadek jako przykład szerszego problemu z dostosowywaniem wymagań sprzętowych do bardzo szybkich zmian zachodzących na współczesnym polu walki.
Wojsko unieważniło postępowanie na naprawy i wsparcie
Kolejne wątpliwości pojawiły się po decyzji 1. Regionalnej Bazy Logistycznej. 20 sierpnia 2026 roku poinformowała ona o unieważnieniu postępowania dotyczącego napraw i wsparcia technicznego systemów SKYctrl. Umowa miała obowiązywać przez 37 miesięcy.
W postępowaniu uczestniczył producent systemu, czyli APS. Jego wniosek został jednak odrzucony, ponieważ – jak podał zamawiający – firma nie złożyła w przewidzianym terminie środków dowodowych potwierdzających spełnienie warunków udziału oraz brak podstaw do wykluczenia.
APS przedstawia sprawę jako problem formalny. Firma wskazała m.in. na trwające postępowanie dotyczące aktualizacji koncesji po zmianach w zarządzie oraz wymogi związane z kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Producent podkreślił, że sytuacja nie była związana z oceną jego kompetencji technicznych ani możliwości organizacyjnych.
Będzie kolejne postępowanie
Unieważnienie postępowania nie oznacza jednak definitywnej rezygnacji z serwisowania SKYctrl. Komendant 1. Regionalnej Bazy Logistycznej płk Artur Koszarek poinformował, że przygotowywana jest kolejna procedura dotycząca naprawy i wsparcia technicznego tych systemów.
Jednocześnie APS pozostaje ważnym uczestnikiem rozwijanego programu San. Firma jest kluczowym podwykonawcą w konsorcjum z Polską Grupą Zbrojeniową i Kongsberg Defence & Aerospace. W ramach budowy systemu ma odpowiadać m.in. za dostarczenie radarów oraz oprogramowania dowodzenia i kierowania.
