-
W Montanie odkryto skupisko skamieniałości troodonów, drapieżnych dinozaurów uważanych za jedne z najbardziej inteligentnych spośród znanych gatunków, z okazami w różnych fazach rozwoju.
-
Odnalezione szczątki zawierają zarówno dorosłe osobniki, jak i zarodki, umożliwiając analizę rozwoju troodonów od wyklucia po dorosłość oraz zmiany w ich budowie ciała i sposobie poruszania.
-
Troodony były niedużymi, szybko biegającymi raptorami o wyjątkowo wysokim współczynniku encefalizacji i cechach wskazujących na wysoki poziom inteligencji wśród nie-ptasich dinozaurów.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Inaczej mówiąc, to skarb dla paleontologów, bo oni za takowy uznają skamieniałości dynamiczne, czyli pokazujące zwierzęta w jakiejś perspektywie. Do takich znalezisk należą np. skamieniałe ślady wymarłych zwierząt w ruchu, w czasie walki, zdobywania pokarmu albo opieki nad potomstwem. W przypadku troodonów z Montany w Stanach Zjednoczonych mamy do czynienia z czymś więcej. To skupisko szczątków tych kredowych drapieżników w różnych fazach ich rozwoju, co pozwala je prześledzić na przestrzeni lat. Możemy zobaczyć troodony w różnym wieku, ustalić jak się zmieniały.
To bowiem fragmenty ciał zwierząt ze skał formacji Two Medicine w zachodniej Montanie. Szczątki sprzed około 75-78 milionów lat. Pokazują liczne zwierzęta w różnym wieku, od dorosłych zwierząt aż po zarodki. A to kapitalna okazja, by dowiedzieć się o rozwoju troodonów od wyklucia z jaj po dojrzałość.
O inteligencji troodonów krążyły mity
Tzn. prawdopodobnie troodonów. Skamieniałości z Montany są bowiem wiązane z gatunkiem Troodon formosus – zwierzęciem znanym od 1855 r., ale wciąż tajemniczym. Same zęby tego troodona są zagadką, bo sugerują wszystkożerność tego zwierzęcia, niewątpliwie należącego do deinychozaurów, czyli raptorów. Wielką zagadką jest też poziom inteligencji tego dinozaura. Troodony uchodzą bowiem za najbardziej inteligentne dinozaury, jakie znamy i zalicza się je do najbardziej sprytnych i inteligentnych zwierząt, jakie w ogóle żyły na Ziemi. Niegdyś uważano, że troodony osiągnęły niebywały poziom inteligencji, porównywalny z dzisiejszymi szympansami albo delfinami. Dzisiaj wiemy, że to raczej przesada, niemniej te dinozaury były niezwykle bystre.
Współczynnik encefalizacji (czyli stosunku masy mózgu do masy ciała) u tego gatunku wynosi 6,5. Dla porównania u człowieka wynosi on 7, a welociraptora 5. Troodon jest więc powszechnie uważany za najinteligentniejszego z nie-ptasich dinozaurów. Wprawdzie ów współczynnik u pokrewnego mu bambiraptora jest jeszcze wyższy i wynosi 12,5 – 13,8, jednak jest tak wysoki tylko u osobników młodych, a w miarę wzrostu zwierzęcia spadał. U troodonów tak nie było. Badania puszki mózgowej zwierzęcia wykazały, że szczególnie dobrze były u niego rozwinięte części mózgu odpowiedzialne za wzrok, węch i równowagę oraz ręce.
W Montanie znaleziono osiem gniazd troodonów
Wiemy też już sporo o rozmnażaniu się troodonów. Do tej pory znaleziono osiem gniazd tych dinozaurów, wszystkie właśnie w Two Medicine w Montanie. Pierwsze z nich zostało odkryte przez amerykańskiego paleontologa Jacka Hornera obok kości dinozaurów z rodzaju Orodromeus, należących do roślinożernych i niedużych hipsylofodontów. Dlatego też początkowo uznał je za należące do tego rodzaju. W 1996 r. badania embrionów w jajach pokazały, że to przychówek troodona.
Teraz mamy dodatkowe dane pozwalające poznać życie niewątpliwie najinteligentniejszego z dinozaurów na przestrzeni lat. Zwłaszcza to, jak się poruszał, w tym – jak szybko. Szczątki stanowią niemal kompletny zapis rozwoju miednicy i kończyn tylnych tych dinozaurów wraz z dorastaniem. Naukowcy stwierdzili, że w miarę rozwoju tych dinozaurów nadal zachodziły w ich ciałach pewne zmiany. Wytrzymałość kości, ich powierzchnia i zrosty szkieletu zmieniały się w określonych etapach życia. Kość udowa również stawała się stosunkowo dłuższa w porównaniu z kością piszczelową. To wskazuje na różnice w sposobie życia i poruszania się troodonów wraz z wiekiem, na specyfikację wiekową tych zwierząt.
