Darowizna od rodzica bez podatku. Kiedy gotówka nie daje zwolnienia?

Darowizna w gotówce przekazana przez członka najbliższej rodziny może nie dawać prawa do zwolnienia z podatku. Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, dotyczącej pieniędzy otrzymanych od ojca. Fiskus uznał, że późniejsza wpłata gotówki na własne konto przez obdarowanego nie spełnia ustawowego wymogu dokumentowania darowizny.

Sprawa może być istotna dla wielu podatników, którzy zakładają, że samo zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego oraz wpłata środków na rachunek bankowy wystarczą do skorzystania ze zwolnienia. Skarbówka wskazała jednak, że w przypadku pieniędzy liczy się sposób ich przekazania. Dowodem musi być przelew lub przekaz pocztowy wykonany przez darczyńcę.

Darowizna w gotówce od rodzica może oznaczać problem

Opisana sprawa dotyczyła podatnika, którego ojciec posiadał oszczędności w euro. Po przewalutowaniu środków na złote nie wpłacił ich na swoje konto, lecz przekazał synowi w gotówce. Syn niezwłocznie zaniósł pieniądze do banku i wpłacił je na własny rachunek.

Podatnik argumentował, że darowizna pochodziła wyłącznie z majątku ojca, była dobrowolna i miała charakter nieodpłatnego przysporzenia. Planował również zgłosić ją na formularzu SD-Z2 w terminie sześciu miesięcy, aby skorzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny, czyli tzw. grupy zero.

Darowizna w gotówce nie zastąpi przelewu

Dyrektor KIS nie zgodził się z takim stanowiskiem. Uznał, że wpłata pieniędzy przez samego obdarowanego nie jest równoznaczna z udokumentowaniem przekazania darowizny przez darczyńcę. W ocenie organu przepisy wymagają dowodu przekazania środków na rachunek nabywcy albo przekazu pocztowego.

Kluczowe znaczenie miał art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przewiduje on zwolnienie dla najbliższej rodziny, ale pod warunkiem zgłoszenia nabycia w odpowiednim terminie oraz właściwego udokumentowania otrzymania pieniędzy, jeśli ich wartość przekracza ustawowy limit.

Skarbówka podkreśliła, że intencją przepisów jest jednoznaczne powiązanie przepływu pieniędzy z darczyńcą. Taki dowód daje przelew z konta darczyńcy na konto obdarowanego albo przekaz pocztowy. Sama wpłata gotówki przez osobę, która pieniądze otrzymała, nie zapewnia — według fiskusa — tego samego poziomu potwierdzenia.

Darowizna w gotówce może pozbawić zwolnienia

Konsekwencje interpretacji są jednoznaczne. Rodzinna pomoc finansowa przekazana „do ręki” może zostać opodatkowana, nawet jeśli obdarowany szybko wpłaci pieniądze na swoje konto i zgłosi darowiznę w urzędzie skarbowym. Problemem nie jest więc samo pochodzenie środków, lecz forma ich przekazania.

Jeżeli ojciec przekazuje dziecku 100 tys. zł w gotówce, a dziecko wpłaca te pieniądze na własny rachunek i składa SD-Z2, fiskus może odmówić zwolnienia. Powodem jest brak dowodu przelewu z konta ojca na konto dziecka. W takim przypadku, po przekroczeniu limitu 36 120 zł, obdarowany może zapłacić podatek według zasad dla I grupy podatkowej.

Najważniejszy wniosek jest prosty: przy większych darowiznach pieniężnych od najbliższej rodziny trzeba dopilnować formy przekazania środków. Aby zachować prawo do zwolnienia, darczyńca powinien sam przelać pieniądze na konto obdarowanego albo skorzystać z przekazu pocztowego. Inne rozwiązania mogą okazać się niewystarczające.