Aktywiści ustawią specjalną instalację przedstawiającą ludzkie płuca w 30 miastach z 14 województw. Będą to przede wszystkim mniejsze miejscowości i wsie.
Zobacz, czym oddychasz. Polski Alarm Smogowy znów stawia dwumetrowe płuca
„Mimo że smog kojarzony jest z dużymi ośrodkami miejskimi, to właśnie mniejsze miasta i wsie przeważają wśród miejscowości z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w Polsce” – argumentuje PAS.
Dwumetrowy model ludzkich płuc „oddycha”, pochłaniając zanieczyszczenia, które osiadają na białej materii pokrywającej instalację. Powietrze zasysane jest przez białą flizelinę pokrywającą makietę przez dwa wentylatory symulujące proces oddychania.
Zanieczyszczenia powietrza filtrowane przez „płuca” osiadają na białej materii, która – zależnie od poziomu zanieczyszczenia powietrza – przybiera grafitowy, a nawet czarny kolor. Instalacja ustawiana jest na cztery tygodnie w różnych lokalizacjach, ale głównie w miejscach, w których nie ma pomiarów jakości powietrza, a mieszkańcy często nie mają świadomości, jakim powietrzem oddychają.
– Zależało nam, by instalacje mobilnych płuc trafiły do mniejszych miejscowości, w których mieszkańcy nie dysponują bieżącymi informacjami o stężeniach zanieczyszczeń – tłumaczy Piotr Siergiej, rzecznik PAS. – Cieszy nas, że nasze instalacje pojawią się tam na prośbę władz lokalnych, które zdecydowały się na edukowanie swoich mieszkańców.
Wizycie mobilnych płuc będą towarzyszyć lokalne wydarzenia informacyjne i edukacyjne. – Kampania „Zobacz, czym oddychasz” ma sprawić, by problem, którego na co dzień którego na co dzień nie widać, stał się dostrzegalny i trudny do zignorowania – podkreśla Piotr Siergiej.
Polska powoli wygrywała ze smogiem. Zanieczyszczenia jednak wróciły
Chociaż w dłuższej perspektywie jakość powietrza w Polsce stopniowo się poprawiała, ostatnie trzy lata wskazują na niepokojące zahamowanie tego procesu. Znaczny spadek średniego stężenia rakotwórczego benzo(a)pirenu, jaki odnotowano na stacjach pomiarowych GIOŚ w ciągu ostatnich 10 lat zatrzymał się w 2023 i 2024 r.
W 2025 r. średnie stężenie benzo(a)pirenu wzrosło o 22 proc. względem poprzedniego roku. Pogorszenie jakości powietrza odnotowano również w niemal wszystkich miejscowościach znajdujących się w czołówce polskich „smogowych rekordzistów”.
– To sygnał ostrzegawczy – mówi Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego. – Wcześniejsza poprawa jakości powietrza nie oznacza, że problem smogu został rozwiązany. Przeciwnie – najnowsze pomiary pokazują, jak łatwo pozytywny trend może zostać zatrzymany.
Mobilne płuca Polskiego Alarmu Smogowego staną w następujących miastach:
-
Pruszcz Gdański
-
Namysłów
-
Kuźnia Raciborska
-
Zabierzów
-
Jadów
-
Jarosław
-
Iława
-
Miękinia
-
Szczekociny
-
Warka
-
Wiśniew
-
Koszyce
-
Kamień Krajeński
-
Żary
-
Mysłowice
-
Radomyśl Wielki
-
Wiązowna
-
Bielany
-
Luboń
-
Krosno Odrzańskie
-
Imielin
-
Brańszczyk
-
Krosno
-
Uniejów
-
Rawicz
-
Gorzów Wlk.
-
Radzionków
-
Rzeszów
-
Hajnówka
-
Piotrków Trybunalski
W tym sezonie grzewczym PAS rozszerza kampanię „Zobacz, czym oddychasz” także na inne państwa UE. Instalacje mobilnych płuc pojawią się w Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Rumunii i Bułgarii – łącznie w 15 miastach, m.in. w Madrycie, Salonikach, Mediolanie, Bukareszcie i Sofii. Europejska odsłona kampanii pod nazwą „See What You Breathe” potrwa dwa lata, a mobilne płuca trafią do trzydziestu miast w pięciu państwach.
